Lãi suất huy động chính là giá vốn đầu vào của ngân hàng, nên khi chi phí đầu vào đắt lên, các ngân hàng buộc phải nâng lãi suất đầu ra để bảo vệ biên độ lợi nhuận và duy trì hoạt động. Tuy nhiên, những nỗ lực kìm lãi suất cho vay của cơ quan quản lý và các ngân hàng đã phát huy tác dụng.

Lãi suất tiết kiệm tiếp tục "leo thang"

Theo dữ liệu từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN), lãi suất tiền gửi bình quân trong tháng 7 đã tăng lên ở hầu hết các kỳ hạn trừ kỳ hạn dưới một tháng. So với thời điểm đầu năm, mặt bằng lãi suất huy động đã tăng khoảng 1,5 điểm %. Riêng kỳ hạn từ 6 - 12 tháng ghi nhận mức lãi suất cao nhất là 7,8%/năm, tăng 0,2 điểm % và đánh dấu tháng thứ 10 tăng liên tiếp. Những khoản tiền gửi dài hạn trên 24 tháng hiện được trả mức lãi lên tới 7,9%/năm.

Theo khảo sát thực tế từ VnBusiness tại một số ngân hàng như NCB, MBV, hay Vikki Bank... lãi suất áp dụng cho kỳ hạn 6 tháng dao động từ 8,5 - 9,2%/năm. Đối với các khoản tiền gửi theo diện thỏa thuận, mức lãi suất thậm chí còn cao hơn khi chạm ngưỡng 9,4% tùy thuộc vào số tiền gửi và khả năng thương thảo của khách hàng.

Tại một chi nhánh ngân hàng trên đường Trung Hòa (Hà Nội), cho thấy lãi suất niêm yết cao nhất là 7,2%/năm cho kỳ hạn 12 tháng. Tuy nhiên, nhân viên tại đây cho biết mức lãi suất thực tế khi gửi tại quầy sẽ cao hơn nhiều.

Cụ thể, kỳ hạn 6 tháng áp dụng mức từ 8,3% đến 9,5% mỗi năm dựa trên số tiền gửi. Trong đó khoản tiền từ 100 triệu đồng đến dưới 1 tỷ đồng hưởng lãi suất 8,3 - 8,4%/năm và khoản tiền từ 50 tỷ đồng trở lên hưởng mức 9,5%/năm. Đối với kỳ hạn 12 tháng, lãi suất tại chi nhánh này dao động từ 8,5 - 9,6%/ năm tùy theo giá trị khoản tiền.

Đưa ra dự báo về xu hướng thị trường, ông Lê Anh Tuấn, Tổng giám đốc Dragon Capital nhận định lãi suất huy động trong thời gian tới khó thiết lập mặt bằng cao mới nhờ các động thái hỗ trợ thanh khoản từ NHNN. Cơ quan quản lý đã bơm trực tiếp hơn 18,6 tỷ USD qua nghiệp vụ thị trường mở và cung ứng khoảng 3 tỷ USD thông qua giao dịch hoán đổi ngoại tệ.

Theo ông Lê Anh Tuấn, kịch bản lãi suất điều chỉnh mạnh khó xảy ra mà nhiều khả năng sẽ giảm chậm nhờ các biện pháp gián tiếp như nới lỏng cách tính tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi và tăng tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn.

Giá vốn cho vay bất ngờ chững lại

Trong bối cảnh cuộc đua huy động vốn vẫn diễn ra gay gắt, mặt bằng lãi suất cho vay lại có chuyển biến tích cực khi chững lại ở mức bình quân 10,5%/năm, theo số liệu từ NHNN. Đây là diễn biến đáng chú ý sau chuỗi tăng liên tục từ mức 8,9% hồi cuối năm ngoái.

Lãi suất cho vay ngắn hạn đối với các lĩnh vực ưu tiên như xuất khẩu, nông nghiệp, công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp vừa và nhỏ, ứng dụng công nghệ cao hiện duy trì ở mức 3,9%/năm, tiệm cận mức trần 4% theo quy định. Lãi suất cho vay bằng USD bình quân của nhóm ngân hàng thương mại nhà nước và ngân hàng thương mại cổ phần vẫn giữ trong khoảng 4,1 -  5,4%/ năm.

Ở nhóm Big4, các khoản vay được giải ngân với lãi suất bình quân 6,1-8,5%/năm. Còn các nhà băng tư nhân như HDBank, SeABank, ACB áp dụng 9,28-10,4% cho các khoản vay trung dài hạn.

Cụ thể, BIDV ghi nhận mức lãi suất cho vay bình quân là 7,35%/năm với mức chênh lệch đầu vào và đầu ra là 2,75%. MB duy trì mặt bằng lãi suất cho vay bình quân ở mức 8,56%/năm cùng mức chênh lệch 2,85%. HDBank áp dụng lãi suất cho vay ngắn hạn bình quân 8,5% và trung dài hạn là 10,4%/năm.

Techcombank công bố lãi suất cho vay bình quân đối với khách hàng cá nhân và chủ hộ kinh doanh giải ngân mới trong tháng 7 là 10,62%/năm trong khi khách hàng doanh nghiệp hưởng mức 9,64%. Một số đơn vị khác có mức lãi suất cho vay bình quân vượt ngưỡng 10% gồm VietABank ở mức 10,19%/năm, Vikki Bank đạt 10,82% và BVBank ghi nhận 10,84%/năm.

Lãi suất cho vay "nóng" dần: Doanh nghiệp gồng mình, ngân hàng giải bài toán khó

Lãi suất cho vay âm thầm vượt ngưỡng 10%

Tại buổi làm việc với NHNN và các tổ chức tín dụng, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã yêu cầu các ngân hàng tiết giảm chi phí nhằm ổn định mặt bằng lãi suất và giảm thực chất lãi vay để chia sẻ khó khăn với người dân và doanh nghiệp. 

Thực hiện chỉ đạo này, không ít ngân hàng thương mại đã giảm lãi suất cho vay từ giữa tuần qua, nhưng cũng chỉ dao động trong khoảng 0,5-2%/năm cho cả cá nhân và doanh nghiệp. Điển hình là Agribank, SHB, Sacombank, LPBank, BVBank, NCB…

Theo các chuyên gia, điểm đáng chú ý trong những tháng tới sẽ nằm ở khả năng thu hẹp khoảng cách giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn. Nếu tín dụng tiếp tục tăng tốc trong khi tiền gửi cải thiện chậm, áp lực lên lãi suất huy động và chi phí vốn của hệ thống ngân hàng nhiều khả năng vẫn còn, qua đó tạo sức ép lên biên lợi nhuận nếu lãi suất cho vay không thể điều chỉnh tương ứng.

Ông Phạm Như Ánh,Tổng giám đốc MB cho biết, do thanh khoản hệ thống chưa cải thiện đáng kể nên mặt bằng lãi suất khó có thể giảm sâu. Trong bối cảnh hiện tại, khi tập trung phát triển mạnh kinh tế để đạt mục tiêu tăng trưởng thì nhu cầu vốn sẽ rất lớn, từ nhu cầu đầu tư của doanh nghiệp và cá nhân cũng như các siêu dự án, trong khi nguồn cung lại hạn chế, nên theo đúng quy luật cung - cầu thì mặt bằng lãi suất sẽ phải tăng.

Tuy nhiên, nhờ có các biện pháp kịp thời của nhà điều hành yêu cầu các ngân hàng giữ ổn định lãi suất nên mặt bằng lãi suất đầu vào được kiểm soát, nhờ đó duy trì được mặt bằng lãi suất đầu ra. Ông Ánh dự báo, từ nay đến cuối năm, về cơ bản mặt bằng lãi suất sẽ đi ngang.

Huyền Anh