Thông qua chiến dịch "Làm sạch mã số thuế", ngành Thuế đã tiếp nhận khoảng 4.000 phản ánh từ người dân qua ứng dụng eTax Mobile và đường dây nóng về việc thông tin cá nhân bị sử dụng trái phép để thành lập tổ chức, doanh nghiệp. Hầu hết các nạn nhân chỉ biết sự việc khi nhận được thông báo từ cơ quan thuế hoặc phát hiện bản thân có nghĩa vụ thuế phát sinh từ một pháp nhân hoàn toàn xa lạ.

Tại buổi họp báo thường kỳ quý III/2026 của Bộ Tài chính diễn ra vào chiều 6/10, bà Trịnh Thị Hương, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và Kinh tế tập thể, cho biết thời gian qua cơ quan quản lý đã đẩy mạnh cải cách hành chính, đơn giản hóa thủ tục và áp dụng cơ chế để doanh nghiệp tự kê khai, tự chịu trách nhiệm. Tuy nhiên, sự thông thoáng này cùng tình trạng lộ lọt dữ liệu cá nhân trong bối cảnh công nghệ phát triển đã bị nhiều đối tượng xấu lợi dụng, gây ra không ít trở ngại trong công tác xác minh.

Hiện có khoảng 4.000 trường hợp được xác định cần rà soát do có dấu hiệu mạo danh. Trước mắt, Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và Kinh tế tập thể đang tích cực phối hợp cùng cơ quan đăng ký kinh doanh các tỉnh, thành phố và cơ quan thuế nhằm rà soát, xử lý từng trường hợp.

Về dài hạn, đơn vị sẽ nghiên cứu ứng dụng công nghệ để nâng cao khả năng xác thực dữ liệu, đồng thời đề xuất đưa các nội dung kiểm soát, ngăn chặn hành vi mạo danh vào dự thảo sửa đổi Luật Doanh nghiệp.

Liên quan đến phản ánh của báo chí về việc có cá nhân mất từ 3 - 4 năm khiếu nại mới được giải quyết, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi khẳng định thời gian xử lý không thể kéo dài như vậy. Thứ trưởng nhấn mạnh:  "6 tháng đã là rất nhiều rồi", do đó nếu người dân đã nộp đầy đủ hồ sơ hợp lệ mà sau 6 tháng vẫn chưa được xem xét thì cần báo ngay về Bộ Tài chính để chỉ đạo xử lý dứt điểm.

Thứ trưởng cho rằng việc chậm trễ sẽ gây tổn hại lớn đến quyền lợi chính đáng của người bị mạo danh, đòi hỏi các cơ quan quản lý phải nâng cao trách nhiệm phối hợp liên ngành.

Khoảng 4.000 người dân bỗng dưng trở thành doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh

Cũng tại họp báo,  ông Lê Long, Phó Cục trưởng Cục Thuế, cho biết, tính đến ngày 20/9, cơ quan thuế đã hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế đối với hơn 100.000 doanh nghiệp, chi nhánh và tổ chức, tăng 25% so với thời điểm cuối năm 2025. Cùng với đó, ngành thuế đã xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế cho gần 52.000 trường hợp để tiếp tục hoàn tất thủ tục giải thể, đồng thời khôi phục mã số thuế cho 3.840 đơn vị quay lại hoạt động sản xuất kinh doanh.

Để giải quyết tình trạng ách tắc khi đóng mã số thuế, Bộ Tài chính đang phối hợp các bộ, ngành hoàn thiện dự thảo chính sách trình Chính phủ. Giải thích về quy trình phối hợp, ông Lê Long cho biết cơ quan thuế mất khoảng 10 đến 15 ngày để xác nhận nghĩa vụ ngân sách, song hồ sơ sau đó còn phụ thuộc vào thủ tục tại cơ quan đăng ký kinh doanh và các đơn vị liên quan như hải quan, bảo hiểm xã hội.

Lãnh đạo Cục Thuế cũng khuyến nghị các đơn vị ngừng hoạt động cần sớm hoàn thành nghĩa vụ nợ thuế thực tế nhằm tránh tiếp tục phát sinh tiền chậm nộp.

Đối với người dân không may bị mạo danh, Cục Thuế khẳng định sẽ phân định rạch ròi giữa nghĩa vụ thực tế của cá nhân với các nghĩa vụ phát sinh do hành vi gian lận.

Trường hợp bị dùng thông tin để kê khai khống thu nhập trong khi thực tế không nhận tiền, người nộp thuế có thể gửi phản ánh trực tuyến trên ứng dụng eTax Mobile tại chức năng "Tra cứu thông tin quyết toán", mục "Hỗ trợ quyết toán thuế TNCN". Sau khi rà soát đúng thực tế, cơ quan thuế sẽ yêu cầu tổ chức liên quan thực hiện kê khai, điều chỉnh lại thông tin cho chuẩn xác.

Trường hợp bị lợi dụng thông tin để lập doanh nghiệp rồi bỏ địa chỉ kinh doanh, người dân cần khẩn trương trình báo cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan công an. Dựa trên kết quả xác minh từ cơ quan chức năng cùng hồ sơ chứng minh từ người dân, cơ quan thuế sẽ phối hợp xử lý, điều chỉnh dữ liệu và nghĩa vụ thuế theo quy định nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp cho người dân, doanh nghiệp.

Huyền Anh