Ngày 6/10, Ngân hàng Thế giới (WB) công bố Báo cáo cập nhật Kinh tế Đông Á và Thái Bình Dương tháng 10/2026 đã nâng dự báo tăng trưởng GDP Việt Nam năm 2026 thêm 1,1 điểm % lên mức 7,4%. Đây là một trong những mức điều chỉnh tăng mạnh nhất khu vực.

Theo đó, toàn khu vực Đông Á và Thái Bình Dương được dự báo tăng trưởng 4,5% trong năm 2026. Nhờ lực đẩy xuất khẩu công nghệ cao, WB nâng dự báo tăng trưởng của Malaysia thêm 0,7 điểm phần trăm lên 5,1% và Thái Lan thêm 0,7 điểm phần trăm lên 2,0%. Khu vực này nếu loại trừ Trung Quốc được điều chỉnh tăng 0,5 điểm phần trăm lên 4,7% năm 2026, sau đó tiếp tục đạt 4,9% năm 2027 và 5% năm 2028.

Trái lại, các quốc đảo Thái Bình Dương bị hạ 0,5 điểm phần trăm xuống 2,2% do chi phí năng lượng cao.

Nền kinh tế Trung Quốc dự kiến tăng trưởng 4,5% năm 2026 rồi giảm tốc xuống 4,3% năm 2027 và 4,2% năm 2028 dưới áp lực từ thị trường lao động ảm đạm cùng đà điều chỉnh bất động sản kéo dài.

WB dự báo tăng trưởng cho hai năm 2027 và 2028 của Việt Nam cùng đạt 7,3%, trong đó mức triển vọng của năm 2027 giảm 0,3 điểm % so với báo cáo tháng 4. Ngành chế biến chế tạo, xuất khẩu và đầu tư công tiếp tục là ba trụ cột chính tăng trưởng chính của kinh tế Việt Nam.

Theo WB, Việt Nam đang hưởng lợi lớn từ làn sóng bùng nổ đầu tư trí tuệ nhân tạo toàn cầu. Trong vòng 12 tháng tính đến tháng 4/2026, sáu nền kinh tế gồm Trung Quốc, Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan và Việt Nam đã xuất khẩu khoảng 1.400 tỷ USD hàng hóa liên quan đến AI. Giữ vị trí trọng yếu ở khâu lắp ráp, Việt Nam ghi nhận các mặt hàng máy tính, máy chủ và bộ định tuyến chiếm 60% tổng xuất khẩu hàng hóa AI, phần lớn hướng tới nhu cầu tiêu dùng cuối cùng tại Mỹ.

Ở thị trường trong nước, tăng trưởng nhận thêm lực đẩy từ các biện pháp kích thích, cải cách cơ cấu và mở rộng đầu tư công. Sau thời gian củng cố tài khóa, ngân sách dự kiến tiếp tục thâm hụt sau mức ước tính 3,7% GDP của năm 2025, thời điểm đầu tư công tăng 45%. Giai đoạn 2026–2030, nguồn vốn nhà nước sẽ tập trung vào năng lượng, giao thông và logistics, hướng tới mục tiêu đưa tổng mức đầu tư toàn xã hội lên khoảng 40% GDP.

WB: Việt Nam đứng trước thời điểm “Đổi mới 2.0”, nhưng rủi ro bên ngoài gia tăng

WB nâng dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam cao gấp gần 2,4 lần mức trung bình thế giới

Bên cạnh tín hiệu khả quan, WB cảnh báo những biến số vĩ mô đáng lưu ý. Lạm phát tăng nhanh từ mức 2,5% (cụ thể là 2,53%) hồi đầu năm lên 4,9% (hay 4,89%) vào tháng 8/2026, với mức bình quân cả năm dự kiến ở ngưỡng 4,2% do sức ép từ giá nhiên liệu, nhà ở và dịch vụ tiện ích.

Cùng với đó, việc doanh nghiệp tích lũy tồn kho linh kiện điện tử, giá chip tăng và hóa đơn nhập khẩu dầu mỏ leo thang khiến nhập khẩu tăng vượt tốc xuất khẩu. Nỗ lực bình ổn giá xăng dầu nội địa trong bối cảnh này đã bào mòn dự trữ ngoại hối, kéo chỉ số này xuống dưới mức 2 tháng nhập khẩu trong năm 2026.

Sự phụ thuộc lớn vào chuỗi AI cũng tiềm ẩn rủi ro nếu nhu cầu toàn cầu hạ nhiệt, đặc biệt khi thương mại các mặt hàng ngoài AI đang suy yếu. Là mắt xích lắp ráp cuối tương tự Thái Lan, Việt Nam sẽ chịu tác động trực tiếp nếu cầu tiêu dùng suy giảm.

Bà Franziska Ohnsorge, Chuyên gia Kinh tế trưởng khu vực châu Á của WB, nhận định việc mục tiêu tăng trưởng hai con số là khởi đầu của chu kỳ mới hay chỉ mang tính ngắn hạn sẽ tùy thuộc vào môi trường quốc tế. Do độ mở kinh tế lớn và gắn chặt với chuỗi giá trị AI, Việt Nam đứng trước cơ hội lớn khi làn sóng công nghệ tiếp diễn, song cũng đối diện nguy cơ tổn thương nặng nề nếu kinh tế toàn cầu chững lại.

Thanh Hoa