Những mô hình tiêu biểu như HTX Nông nghiệp xanh Sơn Thái hay HTX Nông nghiệp xanh Khánh Trung đã cho thấy hướng đi đúng đắn: vừa làm nông nghiệp sạch, vừa bảo vệ môi trường, đồng thời khơi mở cơ hội phát triển du lịch cộng đồng gắn với việc giữ gìn văn hóa truyền thống của các dân tộc.

Thay đổi tư duy, tập quán canh tác

Tọa lạc tại thôn Bố Lang, xã Nam Khánh Vĩnh, tỉnh Khánh Hòa, HTX Nông nghiệp xanh Sơn Thái ra đời từ tâm huyết của những người con địa phương với mong muốn xây dựng một nền nông nghiệp bền vững, gắn kết cộng đồng và tạo sinh kế ổn định cho bà con đồng bào dân tộc thiểu số. Trong điều kiện khí hậu ôn hòa, đất đai màu mỡ, HTX đã khai thác lợi thế tự nhiên, kết hợp với phương pháp canh tác hiện đại để đưa ra thị trường những sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao, an toàn, đáp ứng nhu cầu ngày càng khắt khe của người tiêu dùng.

Dứa xanh được lựa chọn là sản phẩm chủ lực của HTX. Những loại trái cây này nổi bật với vị ngọt thanh, thơm dịu, giòn mọng và đặc trưng riêng của vùng đất Sơn Thái. Được canh tác hoàn toàn tự nhiên, không sử dụng thuốc hóa học, dứa xanh của HTX đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về an toàn thực phẩm. Nhờ áp dụng quy trình sản xuất khoa học từ khâu chọn giống, chăm sóc, thu hoạch đến bảo quản, sản phẩm giữ nguyên được hương vị đặc trưng và được người tiêu dùng đón nhận rộng rãi trên toàn quốc. Không chỉ trở thành sản phẩm tiêu biểu của Khánh Hòa, dứa xanh Sơn Thái còn dần khẳng định thương hiệu trong thị trường nông sản Việt.

Ông Hà Ben – Giám đốc HTX Nông nghiệp xanh Sơn Thái chia sẻ: Ngay từ những ngày đầu thành lập, HTX Sơn Thái đã xác định sứ mệnh không chỉ dừng ở việc sản xuất nông sản, mà còn góp phần thay đổi tư duy, tập quán canh tác truyền thống vốn dựa nhiều vào kinh nghiệm tự nhiên của bà con. Với sự hỗ trợ kỹ thuật, tập huấn từ HTX, nông dân từng bước tiếp cận phương pháp sản xuất an toàn, hạn chế sử dụng hóa chất, hướng đến mô hình nông nghiệp hữu cơ, thân thiện môi trường. Qua đó, bà con không chỉ nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm mà còn gìn giữ được sự cân bằng sinh thái và bản sắc văn hóa gắn với nông nghiệp bản địa.

Điểm đáng ghi nhận ở HTX Nông nghiệp xanh Sơn Thái là sự minh bạch và cam kết chất lượng. HTX coi sự hài lòng của khách hàng là động lực phát triển, từ đó luôn chú trọng quy trình sản xuất nghiêm ngặt, bảo đảm mỗi sản phẩm đưa ra thị trường đều đạt chuẩn về chất lượng. Điều này đã tạo dựng được niềm tin và sự gắn bó lâu dài giữa HTX với người tiêu dùng.

Không chỉ tạo ra sản phẩm nông nghiệp sạch, HTX Sơn Thái còn đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Bằng việc tạo công ăn việc làm ổn định, nâng cao thu nhập, HTX đã giúp nhiều hộ gia đình dân tộc thiểu số thay đổi đời sống, thoát khỏi tình trạng sản xuất nhỏ lẻ, manh mún. Cùng với đó, HTX còn tổ chức các lớp tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật canh tác mới, góp phần hình thành thói quen sản xuất hàng hóa gắn với thị trường, thay cho tập quán truyền thống phụ thuộc vào tự nhiên.

Hướng tới tương lai, HTX Nông nghiệp xanh Sơn Thái không chỉ mong muốn trở thành đơn vị dẫn đầu trong sản xuất nông nghiệp sạch tại Khánh Hòa, mà còn vươn ra thị trường quốc tế, đưa thương hiệu nông sản địa phương ra thế giới. Để đạt được mục tiêu đó, HTX tiếp tục đầu tư vào đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất, đồng thời phát triển hệ thống phân phối, mở rộng kênh tiêu thụ.

Xã Nam Khánh Vĩnh được thành lập trên cơ sở sáp nhập 4 xã: Khánh Thành, Cầu Bà, Liên Sang, Sơn Thái trước đây. Nhiệm kỳ 2025 - 2030, Đảng bộ xã Nam Khánh Vĩnh đặt mục tiêu Đảng bộ xã xếp loại chất lượng hằng năm hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên; tốc độ tăng trưởng tổng giá trị sản phẩm trên địa bàn bình quân hằng năm đạt 11%; tốc độ tăng tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn bình quân hằng năm đạt 12%. Đến năm 2030, tỷ trọng công nghiệp, xây dựng và dịch vụ trong tổng giá trị sản phẩm trên địa bàn đạt 30%; vốn đầu tư thực hiện trên địa bàn tăng bình quân hằng năm đạt 20%; thu nhập bình quân đầu người trên địa bàn hằng năm tăng 12%; tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều đến năm 2030 giảm ít nhất 50% so với đầu nhiệm kỳ…

Phát triển sinh kế gắn với du lịch cộng đồng

Cách đó không xa, tọa lạc tại thôn Suối Cá, xã Trung Khánh Vĩnh, tỉnh Khánh Hòa, HTX Nông nghiệp xanh Khánh Trung được đánh giá là mô hình tiêu biểu trong phát triển nông nghiệp sạch, kết hợp văn hóa và du lịch cộng đồng. HTX đã có bước chuyển mình ngoạn mục từ sản xuất truyền thống sang mô hình kinh tế xanh – sạch – cộng đồng.

Dưới sự dẫn dắt của bà Lê Thị Kim Thanh – Giám đốc HTX, đơn vị đã khởi xướng nhiều sáng kiến thiết thực, thúc đẩy sinh kế bền vững cho đồng bào dân tộc thiểu số thông qua nông nghiệp xanh và trải nghiệm văn hóa bản địa

Một hoạt động nổi bật của HTX là việc xây dựng điểm du lịch cộng đồng tại Hoa Quả Sơn Farm do HTX quản lý. Đây không chỉ là nơi quảng bá sản phẩm nông nghiệp địa phương mà còn góp phần tăng thêm nguồn thu cho thành viên từ hoạt động du lịch cộng đồng, trải nghiệm của du khách. Bên cạnh đó, HTX tích cực hỗ trợ thành viên trong xây dựng sản phẩm đạt chuẩn OCOP, từ đó mở rộng thị trường tiêu thụ. HTX tạo việc làm ổn định cho khoảng 20 lao động địa phương, chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số.

HTX Khánh Trung đề ra các giá trị cốt lõi: chất lượng cao – bền vững – gắn kết cộng đồng – đổi mới sáng tạo. Đây là kim chỉ nam giúp đơn vị xây dựng niềm tin với người tiêu dùng, nâng tầm nông sản và văn hóa bản địa. Bằng cách này, HTX khẳng định vị thế trong chuỗi giá trị nông sản xanh trên thị trường trong và ngoài tỉnh.

Liên minh HTX – chỗ dựa tin cậy cho các thành viên

Đồng hành hỗ trợ cho các HTX phát triển, những năm qua Liên minh HTX Việt Nam và Liên minh HTX tỉnh đã có nhiều hoạt động hỗ trợ thiết thực, cụ thể. Mới đây nhất là sự kiện chào mừng Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Khánh Hòa lần thứ I (nhiệm kỳ 2025-2030) và 80 năm Quốc khánh 2-9, Liên minh HTX tỉnh đã tổ chức nhiều hoạt động thiết thực nhằm quảng bá sản phẩm và nâng cao năng lực cho thành viên HTX. Tiêu biểu là Liên hoan Ẩm thực truyền thống, trưng bày sản phẩm OCOP, du lịch nông nghiệp, cộng đồng, sinh thái năm 2025 với sự tham gia của 50 gian hàng đến từ các HTX, doanh nghiệp và cơ sở sản xuất.

Hàng trăm sản phẩm đặc trưng của Khánh Hòa và khu vực Nam Trung Bộ như trầm hương, gốm Bàu Trúc, yến sào, rong biển, nước mắm, nông sản đặc sản… đã được giới thiệu đến đông đảo người dân và du khách, góp phần tôn vinh giá trị văn hóa, nâng tầm thương hiệu địa phương.

Không chỉ dừng ở quảng bá, Liên minh HTX Khánh Hòa còn chú trọng đào tạo, hỗ trợ thành viên tiếp cận xu thế mới. Ngày 17-7 vừa qua, đơn vị phối hợp với Viện Phát triển Kinh tế hợp tác (Liên minh HTX Việt Nam) tổ chức tập huấn thương mại điện tử cho hơn 100 học viên là thành viên HTX và hộ sản xuất vùng dân tộc thiểu số, miền núi phía nam tỉnh. Các học viên được trang bị kỹ năng bán hàng online, xây dựng nội dung quảng bá, xử lý đơn hàng, thanh toán, vận chuyển, chụp ảnh, quay video, livestream… nhằm giúp HTX, hộ sản xuất bắt nhịp kinh tế số.

Thành công của các HTX vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở Khánh Hòa là minh chứng rõ nét cho sức sống bền bỉ của KTTT. Không chỉ làm giàu cho nông dân, HTX còn góp phần gìn giữ môi trường, văn hóa và thúc đẩy du lịch cộng đồng. Những bước đi này mở ra triển vọng phát triển nông thôn bền vững, toàn diện. Từ đó, HTX tiếp tục khẳng định vai trò trụ cột trong tiến trình giảm nghèo và đổi thay diện mạo vùng cao.

Thu Thảo