HTX nông nghiệp, thương mại dịch vụ và du lịch An Hưng (ấp An Hưng, xã An Minh Bắc) đang tập trung trồng gừng, chuối, nuôi ong lấy mật và hoạt động các dịch vụ như: làm đất; hợp đồng mua phân bón, thuốc bảo vệ thực vật cung ứng giống, thu hoạch, thu mua tiêu thụ nông sản cho thành viên và dịch vụ du lịch.

Điểm tựa từ HTX

Đặc biệt, HTX An Hưng cũng được chọn để thực hiện thí điểm chương trình, dự án lúa - cá, rau màu, cây ăn trái theo hướng an toàn vệ sinh thực phẩm của huyện. Chính vì vậy, các thành viên HTX đã được tập huấn, hướng dẫn, áp dụng tiêu chuẩn, quy trình sản xuất nhằm hướng đến chứng nhận theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP và cao hơn là tiến đến chứng nhận hữu cơ.

Theo đại diện UBND xã An Minh Bắc, để đáp ứng được các tiêu chuẩn sản xuất từ thấp đến cao, cần có những giải pháp đột phá để phát triển. Trong đó phát huy vai trò của kinh tế tập, cụ thể là HTX An Hưng đã giúp định hướng người dân tích cực tham gia liên kết, sản xuất tập trung theo cùng một quy trình nhằm nâng cao ý thức sản xuất, đáp ứng các yêu cầu của thị trường, doanh nghiệp và cũng là tiền đề để phát triển dịch vụ du lịch nông nghiệp.

Hiện, phát triển sản xuất gắn với kinh doanh dịch vụ du lịch tại HTX An Hưng giúp mang lại nhiều lợi ích như giúp xã có nhiều sản phẩm chủ lực. Ngoài gừng còn chuối, mật ong…HTX cần tận dụng lợi thế này để phát triển dịch vụ, tăng thu nhập cho thành viên, quảng bá du lịch cộng đồng.

Cùng với đó, xã An Minh Bắc còn có HTX dịch vụ nông nghiệp An Minh Bắc đang thu hút 190 thành viên với đa dạng thành phần có trình độ, có tri thức, ban lãnh đạo lại trẻ. Điều này tạo thuận lợi cho HTX trong quá trình phát triển sản xuất nông lâm thủy sản, làm các dịch vụ đa dạng từ phun thuốc bằng máy, sấy chuối và xoài, cung ứng vật tư nông nghiệp, liên kết nuôi cá đồng. HTX còn có nhóm vụ phi nông nghiệp gồm: dịch vụ vận chuyển bằng xe tải; du lịch nông thôn, dịch vụ kinh doanh hồ bơi; bán bảo hiểm xe máy.

HTX An Minh Bắc không chỉ tạo được nhiều việc làm cho người dân, thành viên mà còn thể hiện sự thích ứng của mô hình kinh tế tập thể trước nền kinh tế thị trường khi tích cực đa dạng dịch vụ.

Không dừng lại ở 2 HTX trên, An Minh Bắc còn có lực đỡ từ mô hình kinh tế tập thể khác đó là HTX cây ăn trái K21. HTX này đã hướng dẫn người dân trồng cây ăn trái dựa vào khoa học kỹ thuật, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn kết hợp với chú trọng liên kết để tìm đầu ra cho sản phẩm

Chính vì vậy mà ý thức bảo vệ môi trường của người dân được nâng cao. Trái cây sản xuất ra bảo đảm được vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm. Trước đây, những hộ trồng cây ăn trái trên địa bàn xã An Minh Bắc gặp rất nhiều khó khăn trong sản xuất thì nay nhờ có sự liên kết để hướng đến nâng cao chất lượng sản phẩm đồng bộ mà họ đã tránh bị thương lái ép giá.

Cuộc sống khởi sắc

An Minh Bắc vốn là một trong những xã thuộc vùng đệm của U Minh Thượng. Từ một vùng đất lõm thấp, úng phèn nhưng nhờ phát triển mô hình HTX, đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật mà đói nghèo từng đeo bám “dai như đỉa” nay đã dần lùi xa.

Theo lãnh đạo huyện U Minh Thượng, lợi thế của các HTX trong xã là đông thành viên, tập hợp được đa dạng đối tượng có trình độ, có tri thức trong xã hội nên thuận lợi trong việc cùng làm, cùng sản xuất, từ đó hạn chế được khó khăn của sản xuất nhỏ lẻ, dễ dàng trong xây dựng thương hiệu cho sản phẩm.

Đặc biệt hiện nay kinh tế tập thể, HTX đang được các ngành, các cấp quan tâm rất nhiều, luôn ưu tiên các chương trình, dự án cho mô hình tổ hợp tác, HTX. Chính vì vậy, muốn phát triển nông nghiệp bền vững, muốn giảm nghèo, người nông dân buộc phải liên kết lại với nhau. Và hiện xã An Minh Bắc đang làm tốt điều này.

Vì vậy mà từ vùng đệm, vùng lõi nghèo, nhờ tham gia HTX mà người dân An Minh Bắc ngày càng yên tâm phát triển kinh tế, từ đó họ gắn bó, bảo vệ vùng lõi, bảo vệ rừng. Nhiều người còn có ý thức cao trong bảo tồn các loài thủy sản như cá lóc đồng, cá sặc rằn, cá thác lác rừng U Minh Thượng qua việc sản xuất thuận tự nhiên, bền vững để giữ nguồn đặc sản có tiếng của địa phương.

Theo thống kê, hiệu quả của mô hình trồng cây ăn quả, sản xuất nông lâm nghiệp thông qua các HTX đã góp phần phát triển kinh tế xã An Minh Bắc. Đời sống nhân dân được nâng lên, thu nhập bình quân đầu người đạt 59 triệu đồng/người/năm, tăng 9 triệu đồng so với năm 2020. Tỷ lệ hộ nghèo của xã giảm từ 11,51% năm 2020 xuống còn 6,96% vào cuối năm 2022 và hộ cận nghèo cũng chỉ còn 2,44%.

Ông Nguyễn Thanh Phương, thành viên HTX An Minh Bắc cho biết, nhờ trồng chuối, lúa, hoa màu từ 4ha đất theo tiêu chuẩn an toàn, gia đình ông có lời hơn 200 triệu đồng/năm. Cả nhà nhờ vậy mà có cuộc sống sung túc hơn.

Theo đánh giá của UBND huyện U Minh Thượng, nhờ đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp hữu cơ, gắn với thị trường, đa dạng cây trồng, vật nuôi, tận dụng tối đa diện tích đất canh tác… các HTX trên địa bàn xã An Minh Bắc đã giúp cư dân phát triển nông nghiệp bền vững, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, bảo vệ sức khỏe qua việc sử dụng nông sản an toàn. Hiện tại, An Minh Bắc là một trong hai xã (thuộc vùng đệm của huyện) đã có khoảng 85% hộ dân có thu nhập từ mức khá trở lên, tỷ lệ hộ nghèo giảm 1,5-2% mỗi năm. Cuộc sống người dân đã khởi sắc.

Chuyển đổi sản xuất

Có thể thấy, nông dân xã An Minh Bắc ngày nay không còn làm nông nghiệp đơn thuần mà là làm kinh tế nông nghiệp, sản xuất bám nhu cầu thị trường. Thuận lợi là nhờ liên kết nên các vùng nông thôn trong xã đã có đường giao thông, có điện, nước và quan trọng là có mạng internet để nắm thông tin.

Đặc biệt, tham gia HTX, nông dân không còn kiểu thấy ai làm cái gì được là làm theo, mà hầu hết sản xuất theo đơn đặt hàng của đơn vị liên kết. Đơn cử như các HTX trồng lúa loại thường (giống IR 50404) sẽ lời ít do giá thấp, chưa kể khó tiêu thụ. Thay vào đó, các HTX hướng dẫn, tư vấn cho thành viên và người dân trong xã chuyển sang tiêu thụ lúa hữu cơ, gạo sạch.

Ngoài ra, HTX cũng hướng dẫn người dân rằng trên một mảnh đất phải luân canh nhiều loại cây khác nhau để tạo thu nhập quanh năm. Mô hình cơ bản là dưới ruộng trồng lúa sạch, trên bờ trồng chuối, hoa màu, đào thêm mương để nuôi cá lóc, cá chép, cá sặc rằn đang được các HTX trong xã áp dụng và mang lại nhiều hiệu quả.

Đặc biệt, do đặc điểm đất úng phèn nên trước đó, phần lớn diện tích trong xã phải bỏ hoang. Người dân phải vào rừng bắt cá, lấy mật ong để đổi gạo sống qua ngày. Tuy nhiên đến nay, đất đai đã được khai thác hiệu quả. Các HTX đều chú trọng cùng địa phương phát triển hệ thống kênh mương để rửa phèn. Có HTX đảm bảo thực hiện tốt công tác bảo vệ môi trường bằng cách xây dựng hố chứa rác thải từ các chai nhựa thuốc bảo vệ thực vật ở các khu sản xuất trọng điểm.

Trước những lợi ích không nhỏ của mô hình kinh tế tập thể, HTX, xã An Minh Bắc đang cùng huyện tiếp tục đồng hành, hỗ trợ các HTX phát triển để thành điểm tựa nhân rộng các xã khác. Lợi thế của địa phương là các sản phẩm cây ăn trái gắn với dịch vụ du lịch, nên thời gian tới, địa phương sẽ cố gắng phát huy lợi thế này tạo thành sức mạnh đặc trưng nhằm tiếp tục nâng cao đời sống người dân.

Bên cạnh đó, việc tiếp tục triển khai đề án, các mô hình sản xuất theo hướng VietGAP, GlobalGAP và sản xuất hữu cơ theo hướng nâng cao giá trị được xã An Minh Bắc triển khai nhằm thu hút doanh nghiệp liên kết, từ đó tháo gỡ khó khăn cho HTX, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh và giảm nghèo bền vững.

Tùng Lâm