Những năm trước đây, có thu nhập vài trăm triệu đồng đến tiền tỷ từ trồng rừng, chăn nuôi không còn là “chuyện trong mơ” của người Dao Đỏ ở vùng đất khó xã Lương Thiện, huyện Sơn Dương. Nhưng nay, nhờ thay đổi tư duy sản xuất, làm ăn, người Dao nơi đây không chỉ thoát nghèo, mà còn làm giàu trên mảnh đất quê hương mình.

Nhiều điểm sáng “đuổi nghèo”

Thôn Tân Thượng có trên 95% dân tộc Dao Đỏ đang là điểm sáng trong xóa đói giảm nghèo, tạo sự bứt phá trong phát triển kinh tế trên địa bàn xã Lương Thiện. Trưởng thôn Triệu Văn Đoan cho biết, thôn có 73 hộ, cách trung tâm xã 7 km, chủ yếu là đường đất, từ năm 2014 trở về trước kinh tế khó khăn nên người dân còn nghèo.

Từ năm 2015 đến nay, nhờ phát triển kinh tế rừng, chè kết hợp chăn nuôi trâu, bò, người Dao ở đây đã khá hơn nhiều. Hiện thôn có 300 ha rừng sản xuất, nhà ít cũng có 1-2 ha, nhà nhiều từ 7-10 ha. Nhiều nhà thoát nghèo, xây được nhà mới khang trang từ trồng rừng. Đến nay, thôn có trên 80% số hộ có nhà xây kiên cố.

“Kết quả đổi thay rõ rệt này là nhờ có sự hỗ trợ của Nhà nước. Trước đây, đa phần người dân chỉ canh tác ít chè và trồng lúa nên thu nhập rất thấp. Nay, nhờ kinh tế rừng, đồng bào dân tộc thiểu số trong thôn đã có của ăn của để. Chỉ độ 2 - 3 năm nữa khi diện tích rừng đang độ khép tán của thôn được thu hoạch thì người dân càng có sự bứt phá trong phát triển kinh tế”, ông Đoan nhấn mạnh.

Còn người Dao ở Khuân Mản, “thủ phủ” trồng mía xã Lương Thiện, thì cả thôn có trên 80 ha mía, năng suất đạt bình quân 70 - 80 tấn/ha, mới đây người dân đã mạnh dạn đưa cây Sachi vào trồng.

Chị Đặng Thị Luyến, người dân thôn Khuân Mản bày tỏ, cây Sachi thu hoạch được cả năm, hợp với ruộng đất trong thôn. Nếu đầu ra tốt thì cây trồng này sẽ đem đến cho người dân thêm một cơ hội phát triển kinh tế mới vì gia đình chị trồng trên 2 sào, thu 2 đợt cũng được trên 1 tạ hạt, với giá bán 60 nghìn đồng/1kg. Tính ra giá trị kinh tế cũng khá.

Cũng giống như ở Lương Thiện, Minh Thanh là xã thuộc Chương trình 135, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 70%. Trong những năm gần đây xã đã đạt được kết quả ấn tượng trong công tác giảm nghèo. Từ năm 2016 đến nay, bình quân mỗi năm xã giảm 8,1% hộ nghèo. Hiện nay xã còn 93 hộ nghèo, chiếm 6,21%, hộ cận nghèo là 183 hộ chiếm 12,2%.

Đại diện UBND xã Minh Thanh cho biết, một trong những cách giúp bà con thoát nghèo là cấp ủy, chính quyền và các tổ chức chính trị - xã hội của xã và các thôn phối hợp tổ chức các lớp tập huấn, đào tạo nghề, tham quan học hỏi các mô hình kinh tế.

Hiện toàn xã có 718 hộ được vay vốn của Ngân hàng Chính sách xã hội huyện với số tiền vay trên 27 tỷ đồng để phát triển kinh tế, trong đó có 483 hộ nghèo, cận nghèo, hộ dân tộc thiểu số có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn được vay vốn.

Chính sách giảm nghèo bền vững

Ông Giang Tuấn Anh, Chủ tịch UBND huyện Sơn Dương, cho biết từ các dự án hỗ trợ xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn vùng đặc biệt khó khăn, đến nay 100% các xã của huyện Sơn Dương đã có đường ô tô đến trung tâm xã, có điện lưới quốc gia. Hệ thống thủy lợi đáp ứng nhu cầu tưới tiêu phục vụ cho sản xuất.

Riêng trong năm 2020, huyện thực hiện 14 dự án hỗ trợ phát triển sản xuất đa dạng hóa sinh kế tại 14 xã trên địa bàn huyện, kinh phí hỗ trợ trên 2,5 tỷ đồng với 289 hộ nghèo và cận nghèo tham gia dự án hỗ trợ phát triển sản xuất. Các dự án như hỗ trợ 128 con trâu sinh sản, 46 con bò sinh sản, 98 con lợn sinh sản, 8 con dê sinh sản, 15 máy móc thiết bị sản xuất nông nghiệp…

Kết quả, tính đến cuối năm 2020, huyện còn 3.331 hộ nghèo, chiếm 6,66%, số hộ cận nghèo 5.853 hộ chiếm 11,71%. Năm 2021, huyện phấn đấu giảm 996 hộ nghèo, còn 2,03%.

Để hiện thực hóa mục tiêu, huyện sẽ tập trung quán triệt, tuyên truyền, triển khai đến người dân, nhất là những hộ nghèo về Chương trình mục tiêu Quốc gia giảm nghèo bền vững, thu hút các doanh nghiệp đầu tư vào địa bàn, liên kết chặt chẽ giữa nông dân với HTX, doanh nghiệp trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ xóa đói, giảm nghèo gắn với xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện.

Theo ông Giang Tuấn Anh, trên cơ sở những kết quả đã đạt được, trong thời gian tới, với mục tiêu cốt lõi là giảm nghèo, nâng cao đời sống cho người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số, huyện sẽ chủ động nắm vững tình hình, tận dụng lợi thế, khắc phục khó khăn, bổ sung kịp thời các chủ trương, giải pháp để phát triển toàn diện các lĩnh vực kinh tế - xã hội.

Trong đó, tập trung thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, phát triển kinh tế đi đôi với phát triển toàn diện, đồng bộ các lĩnh vực văn hóa, xã hội, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân; bảo đảm quốc phòng, an ninh, giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội.

Huyện sẽ đẩy mạnh xúc tiến quảng bá, tăng cường liên kết để phát triển du lịch, phối hợp triển khai thực hiện cơ bản Dự án khu du lịch sinh thái và dịch vụ thể thao huyện Sơn Dương. Quy hoạch tổng thể bảo quản, tu bổ, phục hồi và phát huy giá trị di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Tân Trào gắn với phát triển du lịch đến năm 2025.

Ngoài ra, huyện sẽ chú trọng tổ chức sản xuất nông, lâm nghiệp hàng hoá theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững gắn với xây dựng nông thôn mới.

Hưng Nguyên