"Tôi đổi đời nhờ thanh long, nhờ HTX, nổi tiếng bởi trái cây thanh long Tầm Vu". Đó là phát biểu chân thành của ông Trương Quang An, trước hết là với tư cách một người nông dân Nam bộ và sau đó là tư cách của Giám đốc HTX Thanh long Tầm Vu.

Không chỉ được tôn vinh là người nông dân sản xuất giỏi mà Giám đốc HTX Thanh long Tầm Vu, ông Trương Quang An, còn là người thực hiện kết nối, đưa trái thanh long của vùng đất Tầm Vu, Long An đến nhiều nước trên thế giới.

Đổi đời là nhờ HTX

Con đường dẫn đến ý tưởng thành lập HTX thực ra cũng đơn giản. Đó là sự thôi thúc của thị trường, là khát vọng làm giàu của những người nông dân như tôi, ông An cho biết. Cách đây 5, 7 năm, phong trào trồng thanh long rộ lên ở Châu Thành. Như nhiều hộ nông dân khác, diện tích thanh long của gia đình ông An đã tăng lên 1ha, 2ha rồi 3ha.

Ông thuê đất để trồng thanh long. Nếu thuận lợi, mỗi gia đình nông dân có thể thu hoạch tới hàng chục tấn thanh long mỗi năm. Thanh long nhiều thế, tiêu thụ thế nào, làm sao bán được giá tốt… Nông dân chủ yếu bán qua thương lái nên liên tục bị ép giá, nhất là khi thu hoạch đồng loạt. Ngoài ra, do sản xuất nhỏ lẻ, chất lượng không đều nên nhiều khi không đủ để xuất khẩu, mất hợp đồng.

Không liên kết lại không thể tồn tại trên thị trường. Ông An đã tìm ra chìa khóa vượt khó và liên kết một nhóm gia đình thân thiết thành tổ hợp tác.

Thế nhưng thế chưa đủ, được hỗ trợ của Liên minh HTX tỉnh Long An, ông đã quyết định thành lập HTX Thanh long Tầm Vu, từ tháng 9/2008.

Lúc đầu với 13 xã viên sáng lập với số 250 triệu đồng. Khó khăn ban đầu rất lớn, trụ sở chưa có phải mượn nhà xã viên để làm điểm giao dịch. Tất cả các bộ quản lý HTX đều là nông dân kiêm nhiệm, không ăn lương.

Ông Trương Quang An (thứ nhất từ trái sang)
và chuyên gia DGRV thăm vườn thanh long của HTX

Đã tìm ra hướng đi mới, lại được sự tư vấn, tiếp sức của Liên minh HTX, Hội Nông dân tỉnh và Liên đoàn HTX Đức (DGRV), HTX Thanh Long Tầm Vu đã lớn mạnh không ngừng. Hiện nay, HTX đã có trụ sở làm việc khang trang, có nhà xưởng chế biến, đóng gói bảo quản thanh long xuất khẩu rộng 5.500m2. Hoạt động của HTX cũng bài bản với hệ thống sổ sách kế toán, quản lý chất lượng khá bài bản. Hiện, thanh long của HTX được sản xuất theo mô hình sản xuất sạch, có nguồn giống tốt, chất lượng thơm ngon và đạt tiêu chuẩn an toàn thực phẩm VietGap. Gặp đoàn chuyên gia DGRV, ông An tự hào cho biết HTX đã vừa đưa kho lạnh hiện đại công suất hơn 100.000 tấn đi vào hoạt động.

Lợi ích thiết thực cho xã viên

Khi đã nâng cao chất lượng và ổn định được sản lượng, HTX bắt đầu xúc tiến việc xuất khẩu trực tiếp thanh long. Ban đầu, sản lượng xuất khẩu còn khiêm tốn, nhưng việc xuất khẩu trực tiếp đã đem lại nhiều hy vọng cho xã viên, khi giá bán cao, thị trường rất tiềm năng.

Từ đây, thanh long Tầm Vu từ nhà xã viên được HTX đứng ra thu mua rồi bán thẳng cho khách hàng nước ngoài. Bớt được 3 - 4 khâu trung gian, giá bán thanh long của xã viên được nâng lên so với khi còn sản xuất riêng lẻ. Xã viên rất hài lòng với HTX, khi mà giá thu mua thanh long của HTX luôn cao hơn giá thị trường, có lúc tới 1.000 - 2.000 đồng/kg. Thu nhập của nông dân được cải thiện rất nhiều.

Những xã viên HTX Tầm Vu giờ không ít người đã trở thành tỷ phú hay "vua" thanh long. Được biết, đầu tư 1ha thanh long có thể thu về tới 500 triệu đồng mỗi năm. Theo ông An, đây chính là yếu tố quyết định dẫn đến sự thành công của HTX. Dù HTX hoạt động như thế nào, bán hàng cho ai thì xã viên cũng phải lại người hưởng lợi trước tiên, quan trọng nhất là lợi ích kinh tế.

"Nhờ có HTX mà thương hiệu thanh long Tầm Vu đã bay cao, bay xa ra thị trường quốc tế. Nhờ HTX mà xã viên có thể xuất khẩu với số lượng lớn", Giám đốc Trương Quang An cho biết. Hiện nay, HTX đã có 70 xã viên với tổng số vốn 3 tỷ đồng. Diện tích canh tác của xã viên đã tăng từ gần 20ha lên 90ha.

Để giữ giá cho thanh long, HTX đã lên kế hoạch chăm sóc, thu hoạch cho xã viên, tránh tối đa tình trạng nhà nhà cùng thu hoạch hay cùng hết trái. Đây là lợi thế rất lớn mà chỉ thông qua HTX và sự tin tưởng mới làm được.

Chất lượng thanh long được bảo đảm, đồng đều, thương hiệu được nâng cao và vì thế việc hỗ trợ đầu ra càng thuận lợi hơn. Càng ngày càng có nhiều khách hàng ở xa, khách hàng quốc tế đến hỏi mua hàng của HTX. Được biết, với sự tư vấn hỗ trợ và giới thiệu của DGRV, các khách hàng Đức, Thụy Điển và các nước EU cũng đang rất quan tâm đến việc nhập khẩu thanh long trực tiếp từ HTX Tầm Vu.

HTX thanh long Tầm Vu hoạt động hiệu quả và nhanh chóng trở thành mô hình điểm của Long An và toàn quốc. Cùng với xã viên, rất nhiều nông dân khác cũng được hưởng. Ngoài ra, HTX còn đang tạo rất nhiều việc làm, nhất là phụ nữ, gia đình nghèo, không có đất canh tác.

Từ thành công của mô hình HTX Thanh Long Tầm Vu, tỉnh Long An và Liên minh HTX tỉnh đã khuyến khích, hỗ trợ thành lập tiếp thêm 3 HTX thanh long cũng tại huyện Châu Thành là các HTX Thanh long Vạn Thành, Long Hội và Dương Xuân.

Thùy Linh