Phát biểu khai mạc Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Công Thương Cao Quốc Hưng cho biết, chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới là một chương trình tổng thể về phát triển kinh tế - xã hội, chính trị và an ninh quốc phòng do Chính phủ xây dựng và triển khai trên phạm vi nông thôn toàn quốc, căn cứ trên tinh thần của Nghị quyết Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn.

Thời gian qua, chương trình OCOP đã được thực hiện ở hầu hết các địa phương trên cả nước, tạo ra hàng nghìn sản phẩm hàng hóa đa dạng và cho thấy sự sáng tạo của người dân là vô hạn, ngày càng khẳng định sự phát triển mạnh mẽ của OCOP. Tổng số sản phẩm dự kiến được chuẩn hóa OCOP đến năm 2020 là trên 3.800 sản phẩm. Hiện nay, cả nước đã có 12 tỉnh, bao gồm: Quảng Ninh, Bắc Kạn, Quảng Nam, Lào Cai, Bến Tre, Nam Định, Thái Nguyên, Hà Tĩnh, Bình Định, Sóc Trăng, Hòa Bình, Hà Giang, tổ chức đánh giá, phân hạng và có Quyết định công nhận cho 604 sản phẩm OCOP, trong đó có 09 sản phẩm 5 sao, 05 sản phẩm đề xuất 5 sao, 195 sản phẩm 4 sao, 395 sản phẩm 3 sao, các địa phương khác đã và đang triển khai việc tổ chức, đánh giá và phân hạng các sản phẩm OCOP.

Ông Nguyễn Minh Tiến, Cục trưởng, Chánh Văn phòng Văn phòng Điều phối nông thôn mới Trung ương (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), Chương trình OCOP được Chính phủ Việt Nam xem là giải pháp, nhiệm vụ cụ thể để thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở nông thôn, rất phù hợp với nhiệm vụ cơ cấu lại sản xuất nông nghiệp và Chương trình xây dựng nông thôn mới hiện nay.

Hơn nữa, phương pháp và cách làm OCOP là phù hợp với thực tế của sản xuất nông nghiệp Việt Nam, chủ yếu là sản xuất quy mô nhỏ, đa dạng vùng miền, đa dạng sản phẩm, nhiều làng nghề, cảnh quan và văn hóa địa phương đặc sắc.

Thực hiện OCOP sẽ tạo động lực phát huy sự sáng tạo cho các doanh nghiệp, hợp tác xã và cho chính người dân, tạo nên niềm tự hào về đặc sản vùng miền, quê hương. Đồng thời cũng tạo môi trường cho các loại hình kinh tế ở khu vực nông thôn phát triển, nhất là phát triển hợp tác xã, doanh nghiệp vừa và nhỏ, đẩy mạnh phát triển du lịch, quảng bá hình ảnh các địa phương và hình ảnh quốc gia.

Đây cũng là cơ hội tốt để đưa khoa học, công nghệ vào sản xuất, từng bước hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn. Đồng thời giúp thu hút đầu tư và tăng cường liên kết theo chuỗi giá trị, từ sản xuất, chế biến, phát triển thị trường đến tiêu thụ sản phẩm, mang lại sản phẩm tốt, chất lượng, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, nâng cao hiệu quả sản xuất và thu nhập cho người dân.

Cũng đóng góp cho phát triển kinh tế khu vực nông thôn, bên cạnh Chương trình OCOP, các chương trình như khuyến công và phát triển làng nghề đang ngày càng phát huy hiệu quả. Bên cạnh các sản phẩm OCOP, thì các sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu ngày càng đáp ứng được yêu cầu, thị hiếu của người tiêu dùng trong và ngoài nước, có khả năng cạnh tranh cao trên thị trường, góp phần phát triển công nghiệp ở các địa phương và xây dựng nông thôn mới.

Năm 2019, có 110 sản phẩm được công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia, thuộc các nhóm: thủ công mỹ nghệ; sản phẩm chế biến nông lâm thủy sản và đồ uống; sản phẩm thiết bị, máy móc, dụng cụ và phụ tùng cơ khí, thuộc cả ba miền Bắc, Trung, Nam. Đây là những sản phẩm nổi trội, đại diện cho các nhóm ngành sản xuất công nghiệp chủ yếu, có lợi thế của các địa phương, khu vực và quốc gia, có giá trị sử dụng cao, có tiềm năng phát triển sản xuất, mở rộng thị trường, đáp ứng được thị hiếu của người tiêu dùng trong và ngoài nước để có kế hoạch hỗ trợ sản xuất và xúc tiến thương mại, thúc đẩy phát triển công nghiệp nông thôn.

Cùng với đó, các sản phẩm từ các làng nghề truyền thống đã mang lại nhiều lợi nhuận, góp phần vào sự nghiệp xây dựng đất nước, nâng cao đời sống cho người dân. Không chỉ vậy, sản phẩm từ các làng nghề truyền thống còn thể hiện gìn giữ, bảo tồn những nét văn hóa đặc sắc của vùng miền và dân tộc. Đặc biệt, nhiều làng nghề bị thất truyền trong lịch sử thì nay đã được khôi phục, phát triển trở lại. Hiện nay, cả nước hơn 5.000 làng nghề đang hoạt động, trong đó số làng nghề được công nhận theo tiêu chí làng nghề hiện nay của Chính phủ là khoảng gần 2.000.

Nhiều nghệ nhân đã được xét tặng danh hiệu nghệ nhân nhân dân, nghệ nhân ưu tú trong lĩnh vực sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ, sản xuất các đặc sản vùng miền, đây là sự tôn vinh thiết thực, xứng đáng đối với nghệ nhân - những “báu vật nhân văn sống” có đủ phẩm chất đạo đức, tài năng xuất sắc, có cống hiến tiêu biểu cho sự nghiệp bảo vệ, phát huy các giá trị văn hóa của dân tộc.

Cũng tại hội nghị, các đại biểu chứng kiến lễ ký kết tham gia kết nối các sản phẩm OCOP vào các điểm giới thiệu và bán sản phẩm OCOP giữa các doanh nghiệp bán lẻ với các HTX, doanh nghiệp, nhà sản xuất.

Phạm Duy