Trước đây, các HTX nông nghiệp ở Gia Lai chủ yếu hoạt động theo mô hình truyền thống, sản xuất nhỏ lẻ, thiếu sự liên kết trong chuỗi giá trị. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ nông nghiệp hiện đại đã mở ra cơ hội để các HTX tái cấu trúc, thay đổi phương thức canh tác, từ đó chuyển mình mạnh mẽ cả về chất và lượng.

Tạo sinh kế bền vững, giảm nghèo thực chất

Điển hình như HTX Nông nghiệp Chư A Thai, Thôn Glung A - Ia Ake, Xã Chư A Thai đã trở thành đơn vị tiên phong trong chuyển đổi số. Hiện nay, HTX liên kết với nông dân canh tác hơn 215 ha lúa nước 2 vụ, trong đó có 140 ha lúa chất lượng cao theo tiêu chuẩn VietGAP sử dụng các giống như: J02, ST24, ST25... Bình quân mỗi năm, HTX cung cấp 300 - 400 tấn gạo chất lượng cao cho người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh.

Ông Phạm Ngọc Nghĩa, Giám đốc HTX Nông nghiệp Chư A Thai, cho biết, ngoài các kênh bán hàng truyền thống, HTX đã thích ứng nhanh với công nghệ số thông qua các trang mạng xã hội như Zalo, Facebook, các kênh bán hàng online như Shopee, Lazada, Portmart.vn, Ocop.gialai.gov.vn hay xây dựng Website để lan tỏa thương hiệu.

Nhờ sự tiện lợi của công nghệ nên lượng hàng bán ra mỗi tháng tăng 10 - 15%. Hiện tại, HTX đã có 1 cử nhân quản trị kinh doanh, 1 cử nhân công nghệ thông tin vào làm việc. Các nhân viên bán hàng đều có máy vi tính kết nối Internet để đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong hoạt động sản xuất kinh doanh.

Anh Siu Thin là thành viên của HTX cho biết, gia đình anh có 4 người, nguồn sống chính dựa vào 2 ha ruộng trồng lúa nước. Bên cạnh việc cung ứng giống lúa chất lượng cao, gia đình anh còn được HTX tạo điều kiện mua phân bón, thuốc bảo vệ thực vật không tính lãi để sản xuất và trả sau khi thu hoạch, được hướng dẫn tham gia các kênh mạng xã hội, ứng dụng công nghệ số để tìm hiểu về lúa giống.

“Trước đây, gia đình phải đi vay mượn hoặc mua giống, phân bón nợ của đại lý với lãi suất cao. Vì vậy, lợi nhuận thu được sau vụ thu hoạch chẳng được bao nhiêu, thậm chí lỗ, nợ nần thêm. Từ khi vào HTX, tôi không còn phải lo vay tiền để mua giống, thuốc trừ sâu, phân bón như trước đây nữa. Đặc biệt, sản phẩm làm ra được HTX mua lại nên không lo bị thương lái ép giá. Đời sống gia đình từ đó cũng khấm khá hơn”, anh Siu Thin chia sẻ

Chủ động tiếp cận công nghệ 4.0

Cũng là đơn vị đi đầu trong chuyển đổi số, HTX Nông lâm nghiệp và Dịch vụ An Lộc, thôn 3, Xã Ayun là một trong những đơn vị tiên phong trong việc áp dụng khoa học công nghệ vào sản xuất nông nghiệp, góp phần tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho nông dân địa phương.​

Bà Phạm Thị Từ Vân chia sẻ, sau khi tham quan và học tập kinh nghiệm từ mô hình nông nghiệp xanh ở các tỉnh bạn, HTX An Lộc bắt đầu ứng dụng công nghệ và sử dụng chế phẩm sinh học vào toàn bộ quy trình chăm sóc cây trồng chủ lực như hồ tiêu.

Cụ thể, HTX đã tự chế tạo chế phẩm sinh học từ mật mía, bã đậu nành và giấm để chăm sóc cây trồng. Phương pháp này không chỉ giúp cây sinh trưởng tốt, cho năng suất cao và hạn chế sâu bệnh, mà còn cải thiện cấu trúc đất, tăng khả năng giữ nước và dinh dưỡng, an toàn cho sức khỏe người sản xuất, giúp nông dân tiết kiệm chi phí và tăng thu nhập.

Ngoài ra, HTX cũng nghiên cứu áp dụng công nghệ xử lý và tái sử dụng phụ phẩm để bảo vệ các nguồn tài nguyên và hệ sinh thái nông nghiệp. ​Việc áp dụng khoa học công nghệ vào sản xuất đã giúp HTX An Lộc nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường.

“Nhờ sản xuất khoa học, HTX đã mở rộng thị trường tiêu thụ, tạo việc làm ổn định cho các thành viên và lao động, góp phần phát triển kinh tế – xã hội, xóa đói giảm nghèo tại địa phương”, bà Phạm Thị Từ Vân chia sẻ.

Những thành công của HTX An Lộc là minh chứng cho thấy việc ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất nông nghiệp không chỉ nâng cao hiệu quả kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

Bà Nguyễn Thị Thanh Nga, Bí thư Đảng ủy xã Ayun chia sẻ, xã Ayun được thành lập trên cơ sở sáp nhập 2 xã Ayun (cũ) và Đak Jơ Ta (thuộc huyện Mang Yang cũ), năm 2024 thu nhập bình quân đầu người đạt 41,23 triệu đồng. Tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giảm còn 10,54%; Tốc độ tăng giá trị sản phẩm đạt 8,5%/năm; Thu nhập bình quân đầu người đạt trên 50 triệu đồng/năm.

“Trong thời gian tới xã sẽ chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao gắn với xây dựng nông thôn mới, phát triển làng nghề, cơ sở chế biến nông sản, sản phẩm OCOP, gắn với công cuộc xóa đói, giảm nghèo”, bà Nga chia sẻ.

Tiếp tục định hướng phát triển công nghệ cao

Lãnh đạo Liên minh HTX tỉnh Gia Lai chia sẻ, sau khi sáp nhập với tỉnh Bình Định, tỉnh Gia Lai hiện có gần 80 HTX nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao trong lĩnh vực sản xuất, nuôi trồng, chế biến... Nhiều HTX nông nghiệp liên kết với người dân và doanh nghiệp sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi giá trị, mở ra hướng phát triển kinh tế nông thôn bền vững.

Các HTX áp dụng công nghệ tưới tiết kiệm, công nghệ nhà lưới, nhà màng, bảo quản nông sản, công nghệ sinh học trong xử lý chất thải chăn nuôi, áp dụng dây chuyền chế biến, đóng gói, sử dụng phần mềm bán hàng…

Một số HTX hoạt động gắn sản xuất với chuỗi giá trị, ứng dụng công nghệ cao đạt hiệu quả, chủ yếu trong lĩnh vực sản xuất, nuôi trồng theo hướng hữu cơ như: Sản phẩm hồ tiêu của HTX Nông nghiệp và dịch vụ Nam Yang; chanh dây của HTX Nông nghiệp và dịch vụ Hùng Thơm; mật ong của HTX mật ong Phương Di; gạo của HTX Nông nghiệp Chư A Thai…

Lãnh đạo Liên minh HTX tỉnh Gia Lai cho biết: Từ những kết quả đạt được, trong thời gian tới, tỉnh khuyến khích nhân rộng các mô hình HTX ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp; tăng cường thực hiện các chính sách hỗ trợ nguồn vốn, hỗ trợ đào tạo nghề, công nghệ… để tăng năng suất, chất lượng, giá trị kinh tế của các sản phẩm trên một đơn vị diện tích. Cụ thể, chúng tôi sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị thuộc Liên minh HTX Việt Nam trong việc mở các lớp tập huấn, đào tạo cho cán bộ chủ chốt của các HTX, trong đó chú trọng xây dựng kế hoạch chuyển đổi số.

Điển hình như vừa qua, Liên minh HTX tỉnh Gia Lai phối hợp với Trường Trung cấp nghề và Đào tạo cán bộ HTX miền Nam (thuộc Liên minh HTX Việt Nam) tổ chức lớp “Bồi dưỡng kỹ năng ứng dụng tiếp thị số cho Hợp tác xã vùng dân tộc thiểu số” tại hội trường Liên minh HTX tỉnh Gia Lai.

Thông qua lớp Bồi dưỡng được giảng viên chia sẻ và thảo luận hỗ trợ các HTX trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số nâng cao năng lực sử dụng công nghệ số, quảng bá sản phẩm trong tiếp thị số. Đồng thời, biết cách xây dựng hình ảnh, phát triển thương hiệu sản phẩm tiềm năng của HTX, cũng như tổ chức sản xuất, cung ứng các sản phẩm đáp ứng nhu cầu thị trường cần. Từ đó hỗ trợ phát triển kinh tế-xã hội cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, nâng tầm giá trị sản phẩm và thương hiệu nông sản địa phương.

Đồng thời, khảo sát, lựa chọn một số HTX để xây dựng các điển hình về chuyển đổi số, sau đó nhân rộng mô hình hiệu quả. Từ đó, góp phần giúp các HTX trên địa bàn nâng cao năng lực cạnh tranh, hiệu quả sản xuất, tham gia vào chuỗi giá trị. Đặc biệt, việc chuyển đổi số giúp các HTX tìm kiếm được mô hình hoạt động kinh doanh linh hoạt hơn.

Hoàng Hằng