Thực tế cho thấy trong phân công trách nhiệm quản lý ATTP hiện nay giữa ba bộ (Y tế, NN&PTNT, Công Thương) thì trách nhiệm “gác cửa” ngăn thực phẩm bẩn của ngành nông nghiệp vẫn rất lớn.

Hành động có trách nhiệm

Tại Hội nghị “Tăng cường quản lý VSATTP” tổ chức tại Tp.HCM ngày 12/4, Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Vũ Văn Tám đã yêu cầu ngành nông nghiệp tại các địa phương trong quý II/2016 cần xử lý rốt ráo nạn sử dụng chất cấm trong chăn nuôi, nạn lạm dụng kháng sinh trong nuôi trồng thủy sản và giảm thiểu rõ nét vi phạm về tồn dư thuốc bảo vệ thực vật (BVTV), kháng sinh, phụ gia trong các sản phẩm.

Để tạo sự chuyển biến cho ATTP trong lĩnh vực nông nghiệp từ thông điệp “hành động”, theo Thứ trưởng Vũ Văn Tám, cần làm tốt ba nhiệm vụ trọng tâm.

Đó là: Tập trung thanh kiểm tra nhóm vật tư nông nghiệp đầu vào; tăng cường truyền thông về những tổ chức, cá nhân làm tốt việc cung cấp TPAT; kết nối những sản phẩm TPAT đã được kiểm tra, xác nhận với người tiêu dùng.

Hiện nay, có 19 sản phẩm, nhóm sản phẩm (đơn cử như: ngũ cốc, thịt và các sản phẩm từ thịt, thủy sản và sản phẩm thủy sản, rau củ quả, trứng, thực phẩm biến đổi gen, muối, gia vị, đường, chè, cà phê, cacao, hạt tiêu, điều và các nông sản thực phẩm…) trong quá trình sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm thuộc phạm vi quản lý quản lý của Bộ NN&PTNT.

Việc quản lý này buộc ngành nông nghiệp phải “để mắt” đến các công đoạn từ sản xuất ban đầu, thu gom, giết mổ, sơ chế, chế biến, bảo quản cho đến vận chuyển, kinh doanh (chuyên doanh), chợ đầu mối, chợ đấu giá nông sản, XK, NK.

Tuy nhiên, việc phân cấp quản lý ATTP trong nông nghiệp, nhất là nông - lâm - thủy sản giữa Bộ NN&PTNT và các địa phương hiện còn không ít bất cập.

Trước những nhận định gần đây về sự chồng chéo giữa các bộ, ngành trong việc giải quyết vấn đề ATTP, trao đổi với Thời báo Kinh Doanh, ông Nguyễn Như Tiệp - Cục trưởng Cục Quản lý Chất lượng nông lâm sản và thủy sản (Bộ NN&PTNT), khẳng định các văn bản dưới luật về vấn đề này cơ bản đã đầy đủ, quy định rõ về nguyên tắc phối hợp, trách nhiệm của từng bộ.

Để kiểm soát hiệu quả ATTP trong chăn nuôi, cần đẩy mạnh việc thanh tra đột xuất

Nên thanh tra đột xuất

Vấn đề ở đây, nói như ông Tiệp, cơ sở pháp lý đã đầy đủ rồi thì bây giờ điều cần làm là chúng ta phải hành động. Hành động ở đây là trong phân cấp của Bộ NN&PTNT. Hay trong phân cấp của Bộ Công Thương và Bộ Y tế thì hành động chủ yếu là được thực thi bởi các cơ quan địa phương cũng nên bám sát theo các quy định của luật.

“Điều mong muốn là các địa phương cần tăng cường hành động theo các quy định mà các bộ đã ban hành. Và khi chúng ta hành động, có bất kể vướng mắc gì, Bộ NN&PTNT sẽ giải đáp, hướng dẫn để các địa phương triển khai”, ông Tiệp chia sẻ.

Còn theo Đại tá Võ Văn Đông - Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường (Bộ Công an), để ngăn thực phẩm độc hại, Đại tá Đông đề xuất, khi cơ quan quản lý thống kê và kiểm tra xếp loại A, B, C 100% các cơ sở SXKD theo Thông tư 45, nếu các DN nào bị xếp loại C thì chuyển hồ sơ cho cảnh sát môi trường để sưu tra, lập chuyên án điều tra.

Giới chuyên gia lưu ý muốn kiểm soát hiệu quả ATTP, lực lượng thanh tra chuyên ngành nông nghiệp cần đẩy mạnh thanh tra đột xuất và giảm bớt việc thanh tra theo kế hoạch vốn rất lãng phí và kém hiệu quả. Bởi thực tế, nếu thanh tra đột xuất, vốn bỏ bớt các thủ tục, thì việc phát hiện, xử lý thực phẩm bẩn sẽ dễ dàng hơn.

Ngoài ra, đối tượng thanh tra đột xuất mà các cơ quan quản lý ở địa phương cần phải nhắm vào chính là các cơ sở có mức ảnh hưởng lớn về ATTP, khi sản phẩm mất an toàn và có dấu hiệu vi phạm.

Đặc biệt, việc thanh tra cũng nên nhắm đến các cơ sở SXKD thực phẩm nông - lâm - thủy sản có lô hàng bị cơ quan thẩm quyền nước NK cảnh báo không bảo đảm chất lượng, ATTP. Hoặc các sản phẩm bị dư luận phản ánh vi phạm về chất lượng, độ an toàn.

Thế Vinh