Mối quan hệ giữa Google và các doanh nghiệp xuất bản tin tức được đặt trong bối cảnh giới công nghệ phải đối mặt với thách thức về sự gia tăng “tin tức giả mạo” và vai trò của họ trong việc đưa ra thông tin một cách có trách nhiệm.

Vị thế lấn lướt của “gã khổng lồ”

Google sẽ sử dụng dữ liệu người dùng cá nhân, kết hợp với các thuật toán, để giúp các đơn vị xuất bản tin tức phát hiện độc giả mới tiềm năng và xác định xem trong nhóm độc giả hiện có đâu là nhóm độc giả trung thành, trước khi mời gia hạn đăng ký thành viên. Đổi lại, Google muốn được hưởng một phần doanh thu của dịch vụ “môi giới” này.

Theo lời ông Richard Gingras - người đứng đầu bộ phận tin tức của Google, đó đương nhiên là chuyện quan hệ làm ăn, nhưng tỷ lệ dành cho các nhà xuất bản sẽ rất thoải mái... Trong lĩnh vực quảng cáo, phần trăm doanh thu của đơn vị kinh doanh quảng cáo hiện nay là hơn 70%. Tỷ lệ dành cho các nhà xuất bản sẽ cao hơn nhiều.

Đối với các nhà xuất bản đang hợp tác với Google, việc chia sẻ doanh thu không phải vấn đề gì to tát, nếu so với nhu cầu duy trì mối quan hệ trực tiếp với khách hàng. Họ không muốn các nền tảng công nghệ trở thành con đường “độc đạo” để đến được với độc giả của mình.

Một số chuyên gia cho rằng đây là hiện tượng rất thú vị, lần đầu tiên có chuyện ăn chia doanh thu giữa Google và các nhà xuất bản. Bản thân các đơn vị xuất bản cũng thực sự muốn tận dụng cơ sở dữ liệu khổng lồ của Google, vì thế, có thể xem đó là một bước đi đúng hướng cho cả hai bên.

Tuy nhiên, một câu hỏi đặt ra cho nhà xuất bản lúc này là liệu có phải Google đang tìm cách chen ngang vào mối quan hệ giữa khách hàng và doanh nghiệp truyền thông để tạo thêm nguồn thu mới hay không.

Lần đầu tiên có chuyện ăn chia doanh thu giữa Google và các nhà xuất bản

Ông Gingras khẳng định Google không có ý đồ này, nhưng thái độ đề phòng hẳn vẫn còn đó với các đơn vị xuất bản bởi ai cũng nhìn thấy bóng dáng quá bao trùm của Google trong điều kiện hiện nay.

Cơ sở dữ liệu của Google về thói quen và xu hướng mua sắm của hàng triệu người dùng là một lợi thế rất lớn, khi cần khoanh vùng đối tượng cho từng nội dung quảng cáo. Đó cũng chính là lý do Google đang thống trị thị trường quảng cáo số cùng với Facebook.

Cải thiện mối quan hệ

Dự kiến thỏa thuận chia sẻ doanh thu của Google với các nhà xuất bản sẽ tương tự như mảng kinh doanh quảng cáo AdSense của Google, cho phép người viết web (hay thậm chí cả blog) đặt quảng cáo trên trang web của mình. Khi người đọc nhấp vào một quảng cáo nào đó, người đặt quảng cáo và Google chia nhau số tiền thu được từ đơn vị quảng cáo, với tỷ lệ khoảng 70 - 30.

Đầu tháng này, Google đã công bố một số biện pháp mới để giúp các nhà xuất bản (nhất là những đơn vị kiếm tiền từ bạn đọc trung thành) giữ chân độc giả cũ và tìm kiếm thêm khách hàng mới, trên quan điểm “chỉ có tiền quảng cáo thì không thể đủ cho báo chí chất lượng cao”.

Những nỗ lực của Google trong việc hợp tác với các đơn vị xuất bản tin tức, như News Corp, New York Times hay Financial Times, đã thay đổi đáng kể thời gian qua, sau khi nhận được nhiều phàn nàn, đặc biệt là với quy định của Google yêu cầu các tờ báo mà độc giả phải đăng ký thành viên trả tiền có nghĩa vụ dành cho bạn đọc 3 bài viết “miễn phí” mỗi ngày.

Các đơn vị xuất bản như News Corp than thở rằng các trang web không tuân thủ, ví dụ như Wall Street Journal, đã bị “trả đũa” quá nặng. Cụ thể, số lượng trích dẫn trên Google News đến các bài viết của tờ báo này đã giảm tới 94% trong 5 tháng đầu năm 2017.

Trong giới công nghệ, Google không phải là doanh nghiệp duy nhất đang cố gắng cải thiện mối quan hệ với các kênh truyền thông trực tuyến.

Cách đây gần một tuần, Facebook thông báo cũng đang thử nghiệm giải pháp mới để giúp các tờ báo như Economist hay Washington Post có nhiều độc giả đăng ký thành viên hơn. Tuy nhiên, Facebook yêu cầu họ phải cung cấp ít nhất 10 bài báo miễn phí cho khách hàng.

Hải Châu