Những năm qua, Đảng bộ và chính quyền huyện Than Uyên đã triển khai đồng bộ các giải pháp, chính sách chăm lo đời sống vật chất và tinh thần cho đồng bào các dân tộc. Nhờ đó, kinh tế - xã hội đã có nhiều đổi thay rõ rệt, đời sống của người dân không ngừng được nâng lên, góp phần ổn định tình hình an ninh chính trị nơi biên cương Tổ quốc.

Phát huy tiềm năng sẵn có

Xác định đời sống của đồng bào các dân tộc chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, do vậy công tác khuyến nông, khuyến lâm, tổ chức các lớp tập huấn chuyển giao khoa học - kỹ thuật về trồng trọt và chăn nuôi được các ban, ngành chức năng huyện Than Uyên quan tâm, triển khai quyết liệt.

Các địa phương trên địa bàn huyện đã tích cực hướng dẫn, hỗ trợ người dân đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng, hướng đến những loại cây có giá trị, năng suất và hiệu quả kinh tế cao như: chè, mắc ca, cây dược liệu, cây ăn quả ôn đới…

Đồng thời, huyện chủ động phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế, nhân rộng mô hình giảm nghèo thông qua xây dựng các mô hình hỗ trợ nuôi trâu bò, gà vịt, cá lồng, tôm càng xanh, dê… cho đồng bào các dân tộc thiểu số.

Một trong những địa phương làm tốt công tác giảm nghèo là xã Mường Kim. Với tổng diện tích tự nhiên 6.814,9 ha, tổng dân số khoảng 2.230 hộ với trên 11.186 khẩu, xã có 19 thôn bản, 3 dân tộc anh em cùng chung sống. Tỷ lệ hộ nghèo của xã đầu năm 2016 lên tới 46,22%.

Giai đoạn 2016 - 2020, xã Mường Kim được Nhà nước hỗ trợ nguồn vốn từ các chương trình 30a, 135, 755 của Chính phủ, đầu tư cơ sở hạ tầng giao thông tạo điều kiện thuận lợi cho việc đi lại, vận chuyển giao thương hàng hóa của người dân. Các công trình thuỷ lợi được xây dựng, sửa chữa, nhờ đó sản lượng lương thực hàng năm đều đạt và vượt chỉ tiêu kế hoạch.

Kết quả, đến nay, xã Mường Kim đã hình thành vùng nguyên liệu chè với tổng diện tích 249 ha, vùng cánh đồng sản xuất lúa chất lượng cao trên 200 ha. Xã hỗ trợ máy móc, cây con giống cho các hộ đồng bào dân tộc thiểu số thuộc các thôn bản đặc biệt khó khăn, giúp người dân chuyển đổi từ chăn nuôi nhỏ lẻ, manh mún sang quy mô trang trại, gia trại theo hình thức tập trung, góp phần phát triển kinh tế hộ gia đình để giảm nghèo nhanh và bền vững. Tỷ lệ giảm nghèo của xã đạt bình quân 7%/năm, hiện còn dưới 9%.

Bà Chứ Thị Xanh, dân tộc Thái chia sẻ: “Cách đây 5 năm, gia đình tôi vẫn thuộc diện hộ nghèo, kinh tế chủ yếu dựa vào việc đi rừng, đất lúa cằn cỗi, nhiều năm không đủ ăn. Những năm gần đây, được địa phương hỗ trợ vốn sản xuất, chuyển giao kỹ thuật, phát triển sản xuất theo hướng an toàn, đời sống ngày càng được nâng lên”.

Hiện, với hơn 0,5 ha trồng lúa theo tiêu chuẩn VietGAP, được các HTX, cơ sở sản xuất trên địa bàn hỗ trợ bao tiêu, gia đình bà Xanh thu nhập bình quân 35 - 40 triệu đồng/năm, là mức thu nhập tương đối cao đối với một xã từng được ví như “lõi nghèo” của huyện như Mường Kim.

Đưa chính sách vào đời sống

Theo UBND huyện Than Uyên, với mục tiêu mỗi năm giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 3 - 5%, Đảng bộ, chính quyền huyện đã tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo, phát huy sức mạnh của hệ thống chính trị, sự đồng thuận của người dân trong thực hiện các chương trình, chính sách, hỗ trợ người nghèo làm kinh tế.

Hàng năm, huyện dành ngân sách địa phương hàng tỷ đồng chuyển sang Ngân hàng Chính sách ủy thác để hộ nghèo, cận nghèo vay vốn phát triển kinh tế. UBND huyện chỉ đạo đơn vị chuyên môn lồng ghép các nguồn vốn khác hỗ trợ người dân sản xuất kinh doanh, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, tạo thêm việc làm.

Qua đó, hàng trăm lượt hộ nghèo, cận nghèo trên địa bàn huyện được tiếp cận các nguồn vốn đầu tư trồng trọt, chăn nuôi, xây dựng mô hình kinh tế, mang lại hiệu quả thiết thực.

Thực hiện chính sách vùng đồng bào dân tộc thiểu số, trong 5 năm qua, các địa phương đã tổ chức tặng quà tết, thăm hỏi ốm đau cho trên 1.000 lượt người có uy tín, phối hợp tổ chức nhiều khóa đào tạo nghề, chuyển giao khoa học – kỹ thật cho hàng nghìn người, thực hiện nhiều nội dung khác như cấp phát báo, khen thưởng theo quy định… với tổng nguồn vốn hàng tỷ đồng.

Tuy nhiên, ông Hoàng Văn Hiêng, Chủ tịch UBND huyện Than Uyên, cho hay bên cạnh những kết quả đã đạt được, trong quá trình triển khai thực hiện các chương trình hỗ trợ giảm nghèo trên địa bàn huyện cũng còn những khó khăn, hạn chế nhất định.

Điển hình như tỷ lệ hộ nghèo giảm nhanh nhưng chưa thật bền vững, việc chuyển đổi giống cây trồng, vật nuôi còn chậm, công tác nhân rộng các mô hình giảm nghèo chưa thường xuyên, hiệu quả chưa cao. Một bộ phận người dân chưa nỗ lực vươn lên trong cuộc sống, còn trông chờ ỷ lại vào sự đầu tư hỗ trợ của Nhà nước.

Để tiếp tục thực hiện thắng lợi các mục tiêu giảm nghèo trong thời gian tới, huyện Than Uyên sẽ chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp như tiếp tục đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền cho người dân hiểu về ý nghĩa, mục đích hỗ trợ của Đảng, Nhà nước về công tác giảm nghèo, từ đó tự vươn lên thoát nghèo, tránh tư tưởng trông chờ ỷ lại.

Huyện sẽ tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền, sự phối hợp của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị xã hội trong việc thực hiện chương trình giảm nghèo. Xác định rõ nguyên nhân nghèo của từng hộ gia đình, thôn bản còn khó khăn, từ đó quan tâm ưu tiên hỗ trợ sản xuất từ các chương trình, dự án và tuyên truyền hướng dẫn, giúp đỡ để hộ gia đình và thôn bản vươn lên thoát nghèo.

Bên cạnh đó, huyện sẽ lồng ghép chương trình giảm nghèo với chương trình xây dựng nông thôn mới, các chương trình mục tiêu quốc gia, các chương trình dự án phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn. Từ đó, tạo động lực giúp người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số tự tin thoát nghèo, làm giàu bền vững.

Mỹ Chí

Bài 2: Động lực vươn lên cùng kinh tế hợp tác