Sau giai đoạn tăng nóng trong tháng 3, thị trường vàng trong nước đang chứng kiến một nhịp điều chỉnh khá mạnh, khiến không ít nhà đầu tư cá nhân rơi vào tình trạng thua lỗ đáng kể.

Thiệt hại hàng chục triệu đồng

Khởi đầu năm mới vào tháng 1/2026, giá vàng miếng SJC duy trì ở mức 150,8 triệu đồng/lượng mua vào và 152,8 triệu đồng/lượng bán ra.

Tuy nhiên, "cơn lốc" thực sự bắt đầu thổi bùng vào tháng 2 và đạt đỉnh điểm vào tháng 3/2026. Chỉ trong vòng 8 tuần, giá vàng nhẫn và vàng miếng đồng loạt nhảy vọt lên mức kỷ lục, gần 187 triệu đồng/lượng.

Những nhà đầu tư xuống tiền từ đầu năm chứng kiến khoản lãi "trong mơ" lên tới 34 triệu đồng/lượng, một tỷ suất sinh lời không tưởng đối với loại tài sản vốn được coi là "trú ẩn".

Diễn biến này không quá bất ngờ, bởi trong tháng 3, giá vàng được hỗ trợ bởi nhiều yếu tố như biến động địa chính trị toàn cầu, kỳ vọng nới lỏng chính sách tiền tệ từ các ngân hàng trung ương lớn, cũng như tâm lý trú ẩn an toàn của nhà đầu tư.

Tại thị trường trong nước, nguồn cung hạn chế và yếu tố đầu cơ càng khiến giá bị đẩy lên cao hơn so với thế giới.

Trong bối cảnh đó, một làn sóng “đu đỉnh” đã xuất hiện. Nhiều người dân, đặc biệt là nhà đầu tư nhỏ lẻ, đã đổ tiền vào vàng với kỳ vọng giá sẽ tiếp tục tăng.

Tuy nhiên, thị trường không đi theo kỳ vọng. Ngay sau khi đạt đỉnh, bước sang tháng 4 và đầu tháng 5/2026, cú đảo chiều xuất hiện, khi các yếu tố hỗ trợ dần suy yếu: đồng USD mạnh lên, lợi suất trái phiếu Mỹ tăng trở lại và áp lực chốt lời gia tăng trên thị trường quốc tế.

Tại Việt Nam, độ trễ trong điều chỉnh giá cùng với chênh lệch lớn giữa giá trong nước và thế giới khiến mức giảm càng trở nên “đau” hơn đối với người mua ở đỉnh.

Hiện giá vàng trong nước neo ở mức 163 - 166 triệu đồng/lượng. Đối với những người không kịp chốt lời tại đỉnh tháng 3, lợi nhuận của họ đã bị "hao" mất 20 triệu đồng/lượng. Khoản lỗ này không chỉ là con số tài chính mà còn là cú sốc tâm lý với nhiều người.

Tài sản phòng ngừa rủi ro

Sau cú điều chỉnh mạnh, một câu hỏi lớn đặt ra là: liệu người mua có chùn tay trước vàng? Quan sát thực tế có thể thấy, tại nhiều cửa hàng vàng, lượng khách mua mới có dấu hiệu giảm so với giai đoạn cao điểm tháng 3. Thay vào đó, một bộ phận người dân tranh thủ bán ra để cắt lỗ hoặc chốt lời nếu vẫn còn dư địa. Điều này cho thấy tâm lý thị trường đã chuyển từ hưng phấn sang thận trọng, thậm chí có phần dè dặt.

Nguyên nhân của sự thay đổi này đến từ nhiều yếu tố. Trước hết là yếu tố tâm lý: khi chứng kiến giá giảm mạnh chỉ trong thời gian ngắn, nhà đầu tư cá nhân trở nên e ngại rủi ro.

Bên cạnh đó, bối cảnh vĩ mô hiện tại không còn ủng hộ xu hướng tăng mạnh của vàng như trước. Áp lực lạm phát tại các nền kinh tế lớn đang hạ nhiệt dần, khiến kỳ vọng cắt giảm lãi suất trở nên kém chắc chắn hơn. Điều này làm giảm sức hấp dẫn của vàng so với các tài sản sinh lời khác.

Mặt khác, chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới vẫn ở mức cao cũng là một yếu tố khiến người mua cân nhắc. Khi khoảng cách này lớn, rủi ro điều chỉnh càng cao nếu có những thay đổi về chính sách hoặc nguồn cung. Điều này khiến nhiều nhà đầu tư lựa chọn đứng ngoài quan sát thay vì tiếp tục “xuống tiền”.

Tuy vậy, không thể nói rằng nhu cầu vàng đã biến mất. Trong dài hạn, vàng vẫn giữ vai trò là tài sản phòng ngừa rủi ro, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất ổn.

Có thể thấy, mặc dù so với đỉnh, giá vàng đã giảm sâu, song tính chung từ đầu năm, mức lãi 12 - 13 triệu đồng vẫn là một con số đầy sức nặng so với lãi suất tiết kiệm.

Theo giới chuyên môn, việc giá vàng trong nước đang cao hơn giá quốc tế tới 19,3 triệu đồng/lượng tạo ra một nghịch lý tâm lý khó giải. Nhà đầu tư tin rằng chừng nào các chính sách về nhập khẩu vàng nguyên liệu chưa được nới lỏng, vàng miếng SJC vẫn là một "mặt hàng hiếm" có định giá riêng biệt.

Chính khoảng cách 19 triệu đồng này là lý do khiến nhiều người dù thấy lãi giảm nhưng vẫn "ghìm hàng". Họ kỳ vọng rằng sự độc quyền và khan hiếm sẽ tiếp tục là bệ đỡ cho giá vàng nội bất chấp những đợt rung lắc của thế giới.

Chưa kể, khi đã nhìn thấy mốc 186 triệu đồng, mức giá 166 triệu đồng hiện tại bỗng trở nên... rẻ trong mắt nhiều người. Họ tin rằng đây chỉ là một đợt điều chỉnh kỹ thuật trước khi vàng thiết lập một mặt bằng giá mới cao hơn.

Bên cạnh đó, các biến số vĩ mô năm 2026 đang ủng hộ tâm lý tích trữ. Áp lực lạm phát toàn cầu do chi phí năng lượng tăng cao đã đẩy vàng trở lại vị thế "vịnh tránh bão" số 1.

Hơn nữa, khi các kênh đầu tư khác như bất động sản hay chứng khoán đang ở giai đoạn bão hòa, dòng tiền nhàn rỗi không có quá nhiều lựa chọn an toàn hơn vàng. Với nhà đầu tư Việt Nam, vàng không chỉ là một món hàng, nó là một dạng "bảo hiểm kinh tế" mà họ sẵn sàng nắm giữ qua những giai đoạn thăng trầm.

Thực tế, trong nhiều năm, vàng là tài sản tích trữ, “lá chắn” bảo toàn giá trị trước những biến động kinh tế. Dù thị trường tài chính ngày càng đa dạng với nhiều kênh đầu tư mới, song vàng vẫn giữ một vị trí đặc biệt đối với người dân, nhất là nhóm trung niên và những người đã có tiền, tài sản tích lũy. Vàng không phải để “làm giàu nhanh” mà là để giữ tiền an toàn.

Với nhiều người, vàng từng là “phao cứu sinh” khi lạm phát cao, tiền mất giá hoặc thị trường tài chính thiếu ổn định. Chính điều đó khiến họ tiếp tục đặt niềm tin vào kênh đầu tư này.

Trong khi đó, hiện nay, kinh tế toàn cầu còn nhiều bất ổn, từ áp lực lạm phát, biến động tỷ giá cho đến rủi ro địa chính trị, do đó vàng vẫn được xem là “hầm trú ẩn an toàn”. Ngay cả khi giá vàng giảm sâu hoặc biến động mạnh trong ngắn hạn, niềm tin dài hạn của người dân vào khả năng giữ giá của vàng khó có thể bị lung lay.

“Tiết kiệm được bao nhiêu tiền tôi đều mua vàng. Vàng vẫn là vàng bất kể giá lên hay xuống”, ông Tùng (phường Hồng Hà, Hà Nội) nói với VnBusiness.

Hay như theo chia sẻ với PV, chị Lan Phương (Hà Nội) cho biết: “Cầm vàng tôi có thể kê cao gối hơn so với gửi tiết kiệm sợ lãi suất giảm, chứng khoán thì biến động mạnh, thực sự khiến tôi đau tim”.

PGS, TS. Đặng Ngọc Đức, Viện trưởng Viện Công nghệ tài chính, Trường Đại học Đại Nam phân tích, vàng từ lâu đã giữ vai trò như một tài sản bảo toàn giá trị. Đây cũng là lý do chính phủ và ngân hàng trung ương các nước duy trì một tỷ trọng vàng nhất định trong dự trữ quốc tế. 

"Khi nền kinh tế ổn định, thị trường tài chính phát triển và niềm tin được củng cố, vàng sẽ trở về đúng vị trí, vai trò của nó - một tài sản tích trữ, thay vì là lựa chọn ưu tiên của số đông nhà đầu tư", ông Đức cho hay.

Vàng neo mức 168,8 triệu đồng/lượng, chênh lệch mua – bán cao, rủi ro dồn về người mua

Ông Nguyễn Quang Huy, Giám đốc điều hành Khoa Tài chính - Ngân hàng (Trường Đại học Nguyễn Trãi) khuyến nghị, trong bối cảnh hiện tại, cách tiếp cận phù hợp là từng bước tham gia thị trường với tỷ trọng hợp lý, thay vì tập trung nguồn lực trong một thời điểm.

Theo chuyên gia, nhà đầu tư cần thay đổi tư duy: Mua vàng vì giá trị dài hạn, không phải vì kỳ vọng sóng ngắn hạn. Về dự báo thời gian tới, theo ông Nguyễn Quang Huy, khả năng giá vàng dao động quanh hoặc kiểm định vùng 160 triệu đồng/lượng có thể xảy ra trong ngắn hạn, nếu các yếu tố bên ngoài tiếp tục gây áp lực lên giá quốc tế. Tuy nhiên, ngay cả khi có những nhịp điều chỉnh, khả năng giảm sâu kéo dài là không cao.

Châu Giang