Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, ghế trẻ em là thiết bị rời, không thuộc danh mục kiểm định định kỳ của xe. Tuy nhiên, tất cả các sản phẩm phải đáp ứng quy chuẩn QCVN 123:2024/BGTVT, dự kiến áp dụng từ năm 2026. Việc tuân thủ quy chuẩn này sẽ trở thành điều kiện pháp lý bắt buộc, nếu không chủ xe có thể bị phạt từ 800.000 đến 1 triệu đồng khi vi phạm.

Người tiêu dùng cân nhắc kỹ trước khi lựa chọn sản phẩm

Cụ thể, trẻ em dưới 10 tuổi hoặc cao dưới 1,35 m không được ngồi chung hàng ghế với người lái, trừ trường hợp xe chỉ có một hàng ghế. Quy định này mở rộng trách nhiệm an toàn cho người điều khiển xe dưới 9 chỗ, đẩy mạnh nhu cầu trang bị thiết bị an toàn đúng chuẩn.

Quy chuẩn QCVN 123:2024/BGTVT được xây dựng dựa trên các tiêu chuẩn quốc tế UN R44 và UN R129, vốn đang áp dụng tại nhiều nước châu Âu và châu Á. Điều này không chỉ giúp nâng mức độ an toàn cho trẻ em Việt Nam lên tầm quốc tế mà còn hạn chế rủi ro hàng giả, hàng kém chất lượng.

Hiện tại, chưa có tổ chức chứng nhận nào đăng ký hoạt động theo quy định của QCVN 123:2024/BGTVT, đồng nghĩa chưa có mẫu ghế nào chính thức được chứng nhận. Theo dự báo của Cục đăng kiểm, năm 2025 sẽ là giai đoạn chuyển động mạnh, khi các doanh nghiệp hoàn tất chứng nhận để kịp cung ứng sản phẩm từ năm 2026.

Nhiều cửa hàng bán phụ kiện ô tô cũng ghi nhận lượng khách quan tâm tăng, nhưng còn do dự trong việc đặt hàng trước. Anh Phạm Quốc Huy, chủ một cửa hàng phụ kiện tại Cầu Giấy nhận xét: “Khách hỏi nhiều, nhưng chưa ai mua ồ ạt. Họ chờ sản phẩm được chứng nhận chính thức. Đây vừa là cơ hội vừa là thách thức cho doanh nghiệp nhỏ”.

Nhiều phụ huynh cho biết họ chủ động chờ các mẫu ghế trẻ em được chứng nhận hợp chuẩn trước khi quyết định mua. Tâm lý này xuất phát từ mong muốn đảm bảo an toàn tối đa cho trẻ và tránh rủi ro khi sử dụng sản phẩm chưa được kiểm định.

Việc thị trường hiện chưa có mẫu ghế nào chính thức được chứng nhận càng làm gia tăng sự thận trọng. Chính vì vậy, lượng đặt hàng trước còn hạn chế, dù nhu cầu thực tế được dự báo sẽ tăng mạnh khi quy định bắt buộc có hiệu lực. Đây cũng là yếu tố khiến các doanh nghiệp phải chuẩn bị kỹ lưỡng về chứng nhận và nguồn cung.

Chuẩn hóa ghế trẻ em: Cơ hội và áp lực cho doanh nghiệp

Quy định bắt buộc ghế trẻ em đang mở ra cơ hội lớn cho thị trường thiết bị ô tô tại Việt Nam. Theo tính toán sơ bộ, nhu cầu sẽ tăng mạnh khi mức độ tuân thủ trở thành bắt buộc, tạo động lực cho doanh nghiệp trong nước và nhà nhập khẩu nước ngoài đẩy mạnh đầu tư.

Việc áp dụng tiêu chuẩn quốc tế UN R44 và UN R129 làm tăng độ tin cậy sản phẩm, đồng thời nâng chuẩn an toàn lên tương đương nhiều nước phát triển. Đây cũng là tín hiệu cho thấy thị trường Việt Nam đang dần hội nhập với các chuẩn mực quốc tế, giúp tạo niềm tin cho người tiêu dùng.

Tuy nhiên, thách thức không nhỏ với các doanh nghiệp là quá trình chứng nhận, thử nghiệm và công bố hợp quy. Sản phẩm phải trải qua kiểm tra tại tổ chức do Cục Đăng kiểm chỉ định, sau đó công bố tại Sở Xây dựng địa phương. Bất kỳ thiếu sót nào trong quy trình đều khiến doanh nghiệp không thể đưa sản phẩm ra thị trường.

Áp lực về chứng nhận cũng đặt ra vấn đề chi phí và thời gian, đặc biệt với các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Ông Lê Quang Thắng - Giám đốc một công ty nhập khẩu phụ kiện ô tô tại Hà Nội đánh giá: “Doanh nghiệp cần chuẩn bị từ bây giờ. Nếu chậm trễ, họ sẽ bị tụt lại trong cuộc đua cung ứng ghế trẻ em đạt chuẩn vào năm 2026”.

Từ góc độ kinh tế, việc chuẩn hóa ghế trẻ em là một bước đi chiến lược để hình thành thị trường lành mạnh, tránh hàng giả, hàng kém chất lượng. Nó đồng thời kích thích doanh nghiệp nâng cao năng lực sản xuất và nhập khẩu, tối ưu hóa chuỗi cung ứng, đồng thời thúc đẩy đổi mới công nghệ, vật liệu và thiết kế sản phẩm.

Thị trường cũng dự kiến hình thành các kênh phân phối mới, từ bán lẻ trực tiếp tại cửa hàng đến các nền tảng thương mại điện tử và livestream bán hàng. Sự đa dạng này không chỉ giúp doanh nghiệp tiếp cận người tiêu dùng nhanh hơn mà còn tạo điều kiện để người tiêu dùng lựa chọn sản phẩm phù hợp với nhu cầu và khả năng tài chính.

Đối với người tiêu dùng, việc chuẩn hóa ghế trẻ em giúp giảm rủi ro khi di chuyển bằng ô tô, nâng cao nhận thức về an toàn và bảo vệ trẻ em trong giao thông. Các quy chuẩn quốc tế làm cơ sở cho việc lựa chọn sản phẩm an toàn và minh bạch về thông số kỹ thuật, từ đó tăng niềm tin và sự hài lòng của khách hàng.

Quy định ghế trẻ em chuẩn hóa từ năm 2026 không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là cơ hội kinh tế để các doanh nghiệp Việt Nam và quốc tế tham gia thị trường mới.

Tiến Anh