Ông Tô Hoài Nam – Phó Chủ tịch Hiệp hội DNNVV Việt Nam

Trao đổi với Thời báo Kinh Doanh, ông Tô Hoài Nam – Phó Chủ tịch Hiệp hội DNNVV Việt Nam – đánh giá: nếu Quốc hội thông qua, DNNVV sẽ được hỗ trợ mạnh mẽ, từ giảm thuế đến tiếp cận tín dụng, thuê mặt bằng sản xuất với chi phí thấp, được tạo môi trường kinh doanh bình đẳng cùng các thủ tục hành chính thuận lợi.

Trong dự thảo mới nhất trình Quốc hội vừa qua, ông đánh giá đâu là điểm đặc biệt của Luật Hỗ trợ DNNVV?

Dự thảo Luật có nhiều điểm đột phá, trong đó có ba hỗ trợ trọng tâm, mang tính đột phá lớn.

Một là, hỗ trợ chuyển đổi hộ kinh doanh sang doanh nghiệp (DN), điều này sẽ tạo nên lực lượng DN lớn trong thời gian tới.

Hai là, hỗ trợ các DN đổi mới sáng tạo, chuyển đổi từ mô hình kinh doanh dựa vào khai thác tài nguyên và lao động giá rẻ sang hiệu suất cao hơn, mà trọng tâm là sử dụng các nghiên cứu khoa học đổi mới sáng tạo, cách làm này phù hợp với ngành công nghiệp phụ trợ sẽ phát triển trong tương lai.

Thực tế trên thế giới, ngành công nghiệp phụ trợ chủ yếu là do các DNNVV đảm đương. Như vậy sẽ khuyến khích được khối DN này phát triển.

Ba là, hỗ trợ chuỗi liên kết. Nếu không tham gia chuỗi, chúng ta không có thị trường ổn định. Khi tham gia vào quá trình hội nhập, DN không có thị trường ổn định rủi ro rất cao.

Bên cạnh đó, thực hiện chuỗi liên kết sẽ huy động thêm các nguồn lực xã hội, tổ chức cá nhân. Đây là nguồn lực rất quan trọng vì trên thực tế, ngoài việc tăng cường nguồn lực tiềm năng, nguồn lực hỗ trợ về ngân sách, việc tăng cường được nguồn lực sử dụng kinh phí khác ngoài ngân sách hiệu quả hơn, thực tế hơn và chống lãng phí.

Tuy nhiên, Luật Hỗ trợ DNNVV sẽ tác động đến một số đạo luật khác. Do đó, phải sửa một số luật để phù hợp với luật này như Luật Thuế, Luật Đất đai, Luật các tổ chức tín dung… với lộ trình sửa từ nay đến năm 2019 để đảm bảo sự thống nhất về mặt hỗ trợ.

Trong quá trình xây dựng Dự thảo Luật Hỗ trợ DNNVV, có nhiều ý kiến tranh cãi gay gắt về vai trò của Hiệp hội, quan điểm của ông như thế nào?

Tiếc là trong Dự thảo Luật, nhiệm vụ của các tổ chức Hiệp hội DNNVV chưa được phản ánh đúng sứ mệnh. Khi nhắc đến Hiệp hội là nghĩ đến tư duy pháp lý. Song sứ mệnh quan trọng nhất của Hiệp hội là mạng lưới, là các hội viên, nhưng lại không được đặt vấn đề một cách rõ ràng. Đây cũng vấn đề tranh cãi gay gắt khi xây dựng Dự thảo Luật Hỗ trợ DNNVV.

Nhiều đại biểu băn khoăn vì tính khả thi của Dự thảo luật này, cá nhân ông đánh giá ra sao?

Cho đến thời điểm này, Dự thảo luật đã ổn, so với các luật khác là bước tiến dài vì chúng ta đặt vấn đề quản lý trong đạo luật này rất ít mà chủ yếu là sự hỗ trợ, đó là thành công của dự thảo luật.

Tuy nhiên, vẫn còn những băn khoăn là đúng, do bắt nguồn từ suy nghĩ vẫn phải cụ thể, nhưng thực ra, trong đạo luật vừa có luật khung vừa có những hướng dẫn cụ thể. Do đó, cần phải xem xét lại khái niệm về cụ thể. Cụ thể không chỉ là tỷ lệ thuế giảm bao nhiêu, lãi suất bao nhiêu mà còn biểu hiện ở chỗ phân công nhiệm vụ cụ thể.

Trong đạo luật đã đề cập đến phân công nhiệm vụ cụ thể, bước đầu đã có định hướng rõ ràng nhưng phải chờ văn bản hướng dẫn vì có nhiều điểm mới.

Ví dụ, về quỹ hỗ trợ đổi mới sáng tạo, trong đó có yếu tố rủi ro nhiều, nên không thể cụ thể quá được, cần phải có giai đoạn để điều chỉnh dần. Còn lại, cái gì chín muồi cần phải cụ thể ngay như: hoạt động hỗ trợ đổi mới sáng tạo, cung cấp thông tin…

Theo ông, luật ra đời sẽ có tác động như thế nào đến cộng đồng DNNVV?

Tôi cho rằng, sẽ tác động rất nhiều đến cộng đồng DN.

Thứ nhất, lần đầu tiên cộng đồng DN sẽ có một văn bản pháp lý quan trọng mà dựa vào đó để tự bảo vệ.

Tác động thứ hai, chính sách hỗ trợ sẽ làm thay đổi một phần trong các DN. Đó là sự chuyển đổi sang cách làm ăn bài bản hơn, dựa vào các khoa học kỹ thuật nhiều hơn.

Dựa vào các nghiên cứu từ viện, trường, DN chuyển sang cơ chế thị trường nhờ bộ công cụ hỗ trợ, từ giảm thuế đến tiếp cận tín dụng, thuê mặt bằng sản xuất với chi phí thấp, được tạo môi trường kinh doanh bình đẳng cùng các thủ tục hành chính thuận lợi, đẩy mạnh giá trị gia tăng cho DN.

Ngoài ra, một số quy định của luật cũng giúp DN đứng vững hơn trên thị trường nội địa.

Theo ông, để Dự thảo có tính hiệu quả nhất, cơ quan ban ngành cần giải pháp nào?

Theo tôi, các cơ quan nhà nước từ Trung ương đến địa phương cần phải tập trung triển khai nhanh, khắc phục tình trạng trước đó là chúng ta ra một văn bản rất hay, có ý nghĩa nhưng triển khai không nhanh. Có những nội dung quy định đã ban hành nhưng 2 – 3 năm sau khi có Luật mới triển khai.

Ví dụ, năm 2001 ban hành chính sách hỗ trợ DNNVV, nhưng sau 16 năm, gần 20 địa phương không triển khai gì, không phê duyệt bất cứ tác động gì. Như vậy, Luật mới phải có sự vào cuộc mạnh mẽ của các cơ quan liên quan để khắc phục tình trạng có chính sách nhưng chậm triển khai.

Thanh Hoa thực hiện