Theo Tổng cục Hải quan, sau 3 năm áp dụng cơ chế một cửa, hiện có đến 65% tờ khai hải quan được phân luồng xanh, tức là thông quan không tới 3 giây. Chỉ có 35% lô hàng thông quan luồng đỏ và luồng vàng.

Phát biểu tại Tọa đàm, ông Đào Huy Giám, Tổng Thư ký Diễn đàn Kinh tế tư nhân (VPSF) cho rằng, đây là chuyển biến tích cực trong công tác cải cách của ngành hải quan thời gian qua.

Tuy nhiên, theo ông Giám, cần phải nâng cấp và phát triển cách thức phối hợp giữa các cơ quan với nhau để tiếp tục nâng số phần trăm lô hàng luồng xanh lên cao hơn nữa.

Đồng tình với ý kiến này, đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản cho rằng, tỷ lệ hàng hóa thuộc luồng xanh cần phải tăng cường. Theo vị đại diện này, ở Nhật Bản, tỷ lệ hàng hóa thuộc luồng xanh có thể lên tới 90%. 

Nói cụ thể hơn về một số khó khăn của doanh nghiệp, ông Giám cho rằng, một số vướng mắc do chính doanh nghiệp tạo ra, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, nguyên nhân chính là do doanh nghiệp không hiểu các quy trình thủ tục nên lúng túng, tự mình không có kiến thức triển khai. Tuy nhiên, cũng có một số doanh nghiệp thông thạo thủ tục nhưng vẫn gặp khó do không hiểu những cái nhỏ chi tiết.

Ông Giám thẳng thắn cho rằng, nguyên nhân đến từ cơ chế một cửa nhưng nhiều "chìa" vẫn là rào cản khiến các doanh nghiệp gặp khó khăn.

Ví dụ về trường hợp nộp hồ sơ có liên quan tới Bộ Y tế hay Bộ NN&PTNT, các doanh nghiệp phải “chạy” lên các Bộ này trình bày “hồ sơ chúng tôi nộp rồi, trong đó có vấn đề này, vấn đề kia”, cơ quan chức năng sau khi xem xét sẽ gửi kết quả lên mạng qua cơ chế một cửa.

Cách làm trên là chưa thông thoáng. Ông Giám thừa nhận, hiện nay, ngành hải quan đã giảm nhiều thủ tục hành chính nhưng bộ máy vẫn còn cồng kềnh. Đặc biệt là việc giảm chi phí cho doanh nghiệp cần được cân đối giữa sự tương tác doanh nghiệp và cơ quan nhà nước.

“Cái nào đáng giảm thì giảm, đáng đóng thì đóng. Chi phí của cán bộ viên chức phải đi làm các thủ tục còn lớn hơn rất nhiều so với số tiền phải đóng. Ngoài ra, cần giao thêm cho tư nhân kiểm tra chất lượng hàng hóa để giảm tải cho cơ quan nhà nước”, ông Giám nói.

Thực tế, nhiều doanh nghiệp sẵn sàng bỏ hàng triệu USD để cung cấp dịch vụ kiểm tra chuyên ngành, một phần phí sau đó sẽ được nộp lại ngân sách để cơ quan nhà nước trang trải.

Riêng về quản lý rủi ro, vẫn còn một số doanh nghiệp làm lấp liếm, cung cấp chất lượng ẩu, rủi ro cao vẫn được hưởng ưu đãi như doanh nghiệp làm tốt.

“Ở các nước phát triển, doanh nghiệp nào làm tốt sẽ không chịu giám sát quá chặt, thời gian lưu thông nhanh, uy tín trước cộng đồng cao. Việc đánh đồng làm tốt và làm chưa tốt như nhau sẽ dẫn đến việc khó điều chỉnh chính sách”, đại diện VPSF cảnh báo.

Thanh Hoa