Doanh nghiệp gỗ vượt ‘tâm bão’: bớt lo chưa hẳn hết lo
Chọn cỡ chữ
Doanh nghiệp gỗ vượt ‘tâm bão’: bớt lo chưa hẳn hết lo
Đơn hàng nhiều, lãi suất hạ, tồn kho tại Mỹ - EU dần giải phóng giúp doanh nghiệp ngành gỗ bớt lo. Nhưng xung đột Trung Đông vẫn đẩy chi phí logistics tăng cao, Canada vừa mở điều tra tự vệ, và cơ cấu xuất khẩu đang mất dần giá trị, nên nỗi lo vẫn chưa hết.
Tại đại hội cổ đông thường niên 2026 của CTCP Gỗ An Cường (ACG)
diễn ra hôm 7/5, Chủ tịch HĐQT Lê Đức Nghĩa thẳng thắn chia sẻ với cổ
đông: “Thực ra ông Trump chỉ dọa thôi! Nếu Mỹ không mua nội thất từ Việt Nam
thì họ sẽ mua ở đâu? Làm sao người Mỹ có thể sản xuất nội thất? Họ lấy đâu ra
nhân lực để làm?”.
Ngườitự tin, kẻ dè
dặt
Đây không phải lời nói cho vui. Ông Nghĩa đưa ra
số liệu cụ thể: xuất khẩu (XK) sang Mỹ hiện chỉ chiếm 12–13% tổng doanh thu của
ACG, phần còn lại không phụ thuộc vào thị trường này. Thêm vào đó, các đối tác
của công ty tại Mỹ đã được hoàn thuế theo chính sách của Tổng thống Trump, và ACG đặt mục
tiêu XK sang Mỹ trong năm 2026 sẽ còn cao hơn năm 2025.
Đang có sự phân hóa rõ rệt trong DN ngành gỗ,
người lạc quan, kẻ dè dặt, trong khi nỗi lo vẫn chưa hết.
Sự tự tin của ông Nghĩa càng có cơ sở khi nhìn
vào thực tế vận hành. Kinh doanh quý I/2026 của ACG diễn ra thuận lợi, tháng 4
và 5 có nhiều đơn hàng đến mức công ty “làm tối mặt”.
Về nguyên liệu, Chủ tịch ACG cho biết giá phần lớn
nguyên vật liệu cơ bản chỉ tăng 5–10%, chỉ một số ít loại đặc biệt tăng mạnh
50–70%, trong khi vật liệu xây dựng "tăng dữ hơn". Tuy nhiên, mọi thứ đang dần
trở lại bình thường.
“Chi phí vận chuyển và giá nguyên liệu tăng cao
trong vài năm gần đây chỉ là vấn đề ngắn hạn, giờ đã giảm xuống. Bản thân tôi
cho rằng tình hình thế giới không quá phức tạp,” ông Nghĩa nhận định.
Nhìn xa hơn, ông dự báo nhiều khả năng vào tháng
6–7, các ngân hàng sẽ giảm lãi suất. Lãi suất năm 2026 sẽ thuận lợi hơn so với
2024–2025. Thị trường bất động sản cũng sẽ bước vào chu kỳ mới tích cực, nên
doanh nghiệp (DN) không có gì phải lo ngại.
Thế nhưng không phải doanh nghiệp nào trong ngành gỗ cũng
nhìn thấy bức tranh tươi sáng như vậy. Trong tài liệu chuẩn bị cho đại hội cổ
đông 2026 (sẽ diễn ra ngày 9/5), bà Lê Hải Liễu, Chủ tịch HĐQT của CTCP Chế
biến Gỗ Đức Thành (GDT) thừa nhận năm 2026, do xung đột Mỹ, Israel với Iran làm
ảnh hưởng đến tất cả các hoạt động, nhất là chi phí vận chuyển, nguyên vật
liệu,…đều tăng.
Trên cơ sở đó, theo bà Liễu, HĐQT của GDT “cẩn
trọng, dè dặt” trình đại hội đồng cổ đông phê duyệt chỉ tiêu kế hoạch doanh thu
tăng 12% so với cùng kỳ, lợi nhuận sau thuế hợp nhất chỉ tăng 5%.
Dù vậy, GDT không hoàn toàn bi quan. Công ty vẫn
giữ biên lợi nhuận ở mức cao, khoảng 27% trên doanh thu, nhờ kiên định không
cạnh tranh bằng giá thấp mà bằng chất lượng và tốc độ giao hàng. GDT khẳng định
luôn đáp ứng được cả đơn hàng gấp lẫn đơn hàng lớn, đồng thời vẫn nhận các đơn
nhỏ nhưng giá trị cao để khai thác tối đa năng lực sản xuất.
Còn với CTCP Chế biến gỗ Thuận An (GTA), sự thận trọng hơn rõ rệt. Trong tài liệu đại hội cổ đông 2026 dự kiến diễn
vào hạ tuần tháng 5, GTA nhìn nhận thị trường ngành chế biến gỗ 2026 “vẫn còn
nhiều khó khăn, dù có những tín hiệu phục hồi nhất định”.
Công ty này xác định phải chủ động tìm kiếm và
đa dạng hóa thị trường, cải tiến quy trình sản xuất, tiết giảm chi phí, đồng
thời tăng cường tiếp thị để cải thiện tình trạng thiếu hụt đơn hàng.
Sự khác biệt giữa 3 DN kể trên phản ánh rõ rệt
sự phân hóa trong ngành gỗ. Những đơn vị lớn, có thương hiệu và thị trường XK
đa dạng đang thở phào nhẹ nhõm. Ngược lại, các DN nhỏ hơn, phụ thuộc nhiều vào
một vài thị trường hoặc phân khúc hẹp, vẫn đang phải vật lộn để duy trì hoạt
động.
Cục Xuất nhập khẩu khuyến nghị DN cải tiến thiết kế và tinh gọn chi phí với các mặt hàng chiếm thị phần cao, tập trung vào ván sàn kỹ thuật cao thay vì gỗ sơ chế để tăng giá trị XK. Đồng thời, các DN cần minh bạch nguồn nguyên liệu và giảm phát thải, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế, hướng tới phát triển bền vững.
Nỗi lo vẫn chưa hết
Dù góc nhìn của từng DN có khác nhau, tình hình
toàn ngành gỗ lại đang phát đi một tín hiệu đáng lo hơn. Trong
4 tháng đầu năm 2026, cơ cấu XK gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam đang dịch chuyển
theo chiều hướng không mong muốn: từ các sản phẩm có hàm lượng giá trị gia tăng
cao như đồ nội thất thành phẩm, sang nhóm nguyên liệu và bán thành phẩm như dăm
gỗ, ván, ván sàn và gỗ viên nén.
Nguyên nhân trực tiếp là người tiêu dùng tại các
thị trường lớn đang thắt chặt chi tiêu với hàng không thiết yếu, trong đó có đồ
nội thất phòng khách, phòng ngủ, nhà bếp.
Các DN buộc phải xoay trục sang nhóm nguyên liệu
để duy trì sản lượng và kim ngạch. Đây là giải pháp tình thế có thể chấp nhận
trong ngắn hạn, nhưng nếu kéo dài, giá trị thặng dư và hiệu quả sản xuất kinh
doanh của cả ngành sẽ bị bào mòn.
Nhìn lại hồi quý I/2026, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ
Công Thương) nhận định thẳng: Mặc dù trị giá XK gỗ và sản phẩm gỗ ghi nhận mức
tăng trưởng khả quan, song sự sụt giảm ở phân khúc đồ nội thất bằng gỗ đang đặt
ra yêu cầu cấp thiết về việc điều chỉnh chiến lược sản phẩm nhằm bảo toàn biên
lợi nhuận cho DN.
Nói nôm na, XK đang nhiều hơn nhưng đang “rẻ
đi”. Đây là một nghịch lý cần được xử lý trước khi trở thành xu hướng không
thể đảo ngược.
Dẫu vậy, không phải không có lý do để kỳ vọng.
Cục Xuất nhập khẩu dự báo từ giữa quý II/2026, thị trường đồ nội thất có thể
khởi sắc khi áp lực tồn kho tại Mỹ và EU hạ nhiệt, kết hợp với hiệu ứng kích
cầu mua sắm mùa hè. Nhóm hàng dăm gỗ và gỗ viên nén tiếp tục được hưởng lợi từ
làn sóng chuyển đổi năng lượng sinh khối tại Đông Bắc Á và châu Âu.
Tuy nhiên, theo Cục Xuất nhập khẩu, căng thẳng
địa chính trị tại Trung Đông vẫn diễn biến phức tạp khiến chi phí logistics leo
thang. Điều này đặt ra thách thức lớn về biên lợi nhuận cho các DN đồ nội thất,
bởi đặc thù hàng hóa cồng kềnh so với các nhóm hàng gỗ nguyên liệu.
Để đạt mục tiêu tăng trưởng cả năm, Cục Xuất
nhập khẩu khuyến nghị DN cải tiến thiết kế và tinh gọn chi phí với các mặt hàng
chiếm thị phần cao, tập trung vào ván sàn kỹ thuật cao thay vì gỗ sơ chế để
tăng giá trị XK. Đồng thời, các DN cần minh bạch nguồn nguyên liệu và giảm phát
thải, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế, hướng tới phát triển bền vững.
Đây không chỉ là yêu cầu tăng trưởng, mà còn là
điều kiện tồn tại trong thị trường toàn cầu siết chặt tiêu chuẩn môi trường và
truy xuất nguồn gốc.
Đặc biệt, khi ngành gỗ Việt vừa tưởng có thể thở phào, một mối lo mới
xuất hiện. Hôm 4/5, Canada thông báo khởi xướng điều tra tự vệ toàn cầu với một
số sản phẩm gỗ nhập khẩu. Nếu Tòa án Thương mại Canada (CITT) xác định có thiệt
hại, thuế bổ sung hoặc hạn ngạch sẽ áp dụng cho tất cả các nước, không riêng
Việt Nam.
Việt Nam, với vai trò là một trong những nước XK
gỗ lớn và tăng trưởng mạnh sang Canada, sẽ chịu áp lực lớn. Nếu áp thuế hay hạn
ngạch, lợi thế giá của gỗ Việt tại thị trường này sẽ bị thu hẹp, đúng lúc nhiều
DN xem Canada là thị trường thay thế.
Nhìn chung, ngành gỗ Việt đã qua giai đoạn
khó khăn nhất, nhưng chưa hẳn an toàn. Thách thức là sau “tâm bão”, DN sẽ mạnh
lên hay yếu đi, phụ thuộc vào việc nâng cấp sản phẩm, mở rộng thị trường và
tăng giá trị thay vì chỉ xuất nhiều, giá rẻ. Bớt lo là đúng, nhưng hết lo thì
chưa.
“Vòng siết kép” đang dồn lên thủy sản Việt: bên ngoài là kết quả thuế chống bán phá giá cá tra tại Mỹ vừa công bố theo hướng bất lợi, bên trong là những vướng mắc về tỷ giá, thủ tục và an toàn thực phẩm. Gỡ điểm nghẽn chính sách, giảm chi phí tuân thủ và mở thêm dư địa cạnh tranh là cách để giữ đường xuất khẩu.
Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới New Zealand, ngày 13/8, tại thành phố Auckland, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã dự Hội nghị bàn tròn doanh nghiệp New Zealand – Việt Nam.
Trao đổi với Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng, Bộ trưởng phụ trách Thương mại và Đầu tư của New Zealand cho biết sẽ trao đổi các cơ quan liên quan thúc đẩy quá trình mở cửa thị trường các sản phẩm nông thủy hải sản Việt Nam.
Tài chính số đang tăng tốc từ thanh toán QR, cho vay trực tuyến đến ngân hàng mở, kéo theo những rủi ro mới về dữ liệu, gian lận và an ninh mạng. Việt Nam cần chuyển mạnh sang quản lý theo rủi ro, hoàn thiện hành lang pháp lý và tăng trách nhiệm của các bên để vừa thúc đẩy đổi mới, vừa bảo vệ người dùng.
Công nghiệp chế tạo tăng trưởng mạnh, nhưng tỷ trọng xuất khẩu của khu vực FDI đã vượt 80%, trong khi doanh nghiệp trong nước vẫn phụ thuộc lớn vào linh kiện, thiết bị nhập khẩu. Bài toán đặt ra là nâng tỷ lệ nội địa hóa và đưa doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Câu hỏi mà nhiều nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam, vẫn quen đặt ra là FDI đóng góp bao nhiêu phần trăm vào tăng trưởng. Nhưng đó không phải là câu hỏi quan trọng nhất. Câu hỏi đáng bận tâm hơn là dòng vốn ấy đang chảy vào nền kinh tế qua những kênh nào, và trong điều kiện nào thì tác động của nó trở nên mạnh và bền vững, thay vì chỉ là một khoản cộng thêm vào GDP rồi dừng lại ở đó.
Nghị định 245/2026/NĐ-CP về gia hạn nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT), thu nhập doanh nghiệp (TNDN), thu nhập cá nhân (TNCN) và tiền thuê đất trong năm 2026, giúp doanh nghiệp, hộ kinh doanh giảm áp lực dòng tiền. Người nộp thuế cần lưu ý hạn 2/11/2026 để gửi đề nghị gia hạn.
Với 366 HTX đang hoạt động, kinh tế tập thể đang ngày càng khẳng định vai trò trong phát triển kinh tế - xã hội tại Lai Châu. Từ nguồn vốn hỗ trợ đến ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số và phát triển sản phẩm đặc trưng, nhiều HTX đang tạo việc làm,...