Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa gửi Bộ Tư pháp thẩm định dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 38/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, sau hơn một năm thi hành Nghị định số 38/2024/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản đã mang lại một số kết quả đáng ghi nhận trong việc ngăn chặn hành vi khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định của Ủy ban Nghề cá Châu Âu với mục tiêu gỡ cảnh báo “thẻ vàng” IUU đối với thủy sản xuất khẩu của Việt Nam.

Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho biết, hiện cả nước đã có hơn 28.000 tàu cá lắp đặt thiết bị VMS, chiếm hơn 99% số tàu phải lắp đặt theo quy định. Các lực lượng chức năng tăng cường triển khai xử lý triệt để các hành vi ngắt kết nối VMS, vượt ranh giới khai thác trên biển, vi phạm vùng biển nước ngoài. Lũy kế từ năm 2024 đến ngày 13/10/2025, các lực lượng chức năng đã xử lý 26 tàu, khởi tố 8 tàu, còn 57 tàu đang xác minh xử lý; khởi tố 59 vụ, 96 bị can, đã xét xử 29 vụ, 67 bị cáo.

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực hiện đã xuất hiện một số khó khăn, vướng mắc, tồn tại, hạn chế chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu từ thực tiễn công tác quản lý. Cụ thể, Nghị định hiện chưa quy định việc sử dụng các văn bản xác nhận chính thức của Bộ Ngoại giao hoặc cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài để làm căn cứ xử lý các trường hợp tàu cá, ngư dân Việt Nam bị nước ngoài bắt giữ, trong khi chưa có hiệp định tương trợ tư pháp song phương.

Bên cạnh đó, còn thiếu chế tài đối với hành vi sử dụng tàu cá vượt vùng được phép khai thác mà không có chấp thuận, hay hành vi thu gom, mua bán sản phẩm thủy sản có nguồn gốc khai thác bất hợp pháp. Một số quy định về trách nhiệm của đơn vị cung cấp thiết bị giám sát hành trình tàu cá cũng chưa rõ ràng, gây khó khăn cho công tác kiểm soát, giám sát hoạt động trên biển.

Ngoài ra, sửa đổi, bổ sung theo hướng tăng mức xử phạt tiền, hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả đối với các hành vi: không đánh dấu nhận biết tàu cá hoặc đánh dấu sai quy định; không viết số đăng ký tàu cá hoặc viết số đăng ký tàu cá không đúng quy định hoặc viết số đăng ký tàu cá không đúng số tàu cá do cơ quan có thẩm quyền cấp; thu gom, mua, bán, vận chuyển, tàng trữ, sơ chế, chế biến sản phẩm thủy sản có nguồn gốc từ khai thác bất hợp pháp hoặc loài thủy sản không có tên trong danh mục được phép kinh doanh tại Việt Nam…

Trên cơ sở đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã xây dựng dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 38/2024/NĐ-CP gồm 4 điều, quy định rõ hiệu lực thi hành, điều khoản chuyển tiếp và trách nhiệm tổ chức thực hiện. Nội dung được xây dựng theo hướng đơn giản hóa, dễ áp dụng, tăng tính khả thi và hiệu quả trong quản lý nhà nước về thủy sản.

Dự thảo tập trung sửa đổi, bổ sung một số nhóm quy định quan trọng, gồm: Bổ sung hành vi vi phạm mới, như sử dụng tàu vượt vùng được phép khai thác, thu mua sản phẩm thủy sản khai thác bất hợp pháp, vi phạm quy định về thiết bị giám sát hành trình; điều chỉnh mức xử phạt theo hướng tăng tính răn đe, bổ sung hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả; sửa đổi thẩm quyền xử phạt: nâng thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp tỉnh, cấp xã; bổ sung thẩm quyền của Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường; bỏ thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp huyện và thanh tra chuyên ngành để phù hợp với Luật Thanh tra năm 2025; bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với Luật Thủy sản, Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi, bổ sung năm 2025) và các văn bản pháp luật liên quan.

Theo Nghị định số 38/2024/NĐ-CP, Chủ tịch UBND cấp xã thẩm quyền phạt tiền đến 5 triệu đồng; tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính có giá trị không vượt quá 02 lần mức tiền phạt quy định; áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại các điểm a, b, c và đ khoản 1 Điều 28 Luật Xử lý vi phạm hành chính và khoản 3 Điều 4 Nghị định này.

Theo dự thảo Nghị định sửa đổi, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất sửa đổi, bổ sung: Chủ tịch UBND cấp xã có quyền phạt tiền đến 500 triệu đồng; tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn; tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính.

Ngoài ra, áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại khoản 1 Điều 28 của Luật Xử lý vi phạm hành chính và các biện pháp khắc phục hậu quả tương ứng quy định tại khoản 3 Điều 4 Nghị định này.

Hồng Hương