Thay mặt Liên minh HTX Việt Nam, đồng chí Võ Kim Cự, Bí thư Đảng đoàn, Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam, báo cáo Phó Thủ tướng tình hình KTTT năm 2015, kết quả triển khai, thực hiện Kết luận số 56-KL/TW, Luật HTX 2012, Chỉ thị số 19/CT-TTg ngày 24/7/2015 của Thủ tướng Chính phủ về việc đẩy mạnh triển khai thi hành Luật HTX năm 2012, đồng thời xin Phó Thủ tướng cho ý kiến về kiến nghị 10 điểm.

Những kết quả đạt được

Theo báo cáo, đến nay cả nước có 18.016 HTX, trong đó 10.052 HTX nông nghiệp, 1.424 HTX thương mại dịch vụ, hơn 3.000 HTX xây dựng, công nghiệp, 965 HTX vận tải, 1.137 quỹ TDND, 332 HTX môi trường.

Bên cạnh đó, cả nước hiện có gần 150.000 tổ hợp tác (THT) với 1,95 triệu thành viên, hoạt động ở tất cả các lĩnh vực, ngành nghề, vùng miền, nhiều nhất ở khu vực Nam bộ.

Đánh giá về tình hình hoạt động, cho thấy hiện có khoảng 40% số HTX hoạt động hiệu quả, 40% đạt mức thu nhập trung bình còn 20% yếu kém. Khối HTX nông nghiệp chiếm đa số với 6,7 triệu hộ gia đình, cá nhân đang phải đẩy mạnh đổi mới về phương thức hoạt động, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, thực hiện liên kết với doanh nghiệp.

Số HTX thương mại, vận tải, công nghiệp... có hiệu suất kinh doanh cao hơn, nhiều điển hình có thương hiệu như Liên hiệp HTX Saigon Co.op, doanh thu hàng tỷ USD, giải quyết việc làm cho 17.000 lao động trên 36 tỉnh, thành phố.

Theo đánh giá, tuy đạt được những kết quả quan trọng, nhưng hoạt động của khối KTTT chưa tương ứng với tiềm năng, lợi thế và so với mục tiêu yêu cầu. KTTT đang phát triển còn chậm cả về số lượng và chất lượng.

Các vấn đề mà Kết luận số 56-KL/TW về việc đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 khóa IX về KTTT chỉ ra vẫn chậm được khắc phục: Nhận thức về phát triển KTTT của nhiều cấp ủy, chính quyền, đặc biệt là người đứng đầu chưa đầy đủ, chưa thống nhất, đánh giá về KTTT chưa toàn diện, chưa thấy hết vai trò quan trọng của khu vực KTTT trong phát triển KT-XH, năng lực của các tổ chức KTTT còn yếu, công tác quản lý còn hạn chế, bộ máy phân tán, kém hiệu quả. Hệ thống cơ chế chính sách thiếu đồng bộ, chưa hấp dẫn, còn nhiều bất cập để khuyến khích phát triển các mô hình KTTT.

Đặc biệt, việc thực hiện Luật HTX năm 2012 với yêu cầu chuyển đổi, đăng ký lại các HTX theo luật định còn cao, bình quân cả nước còn 45%, cá biệt có địa phương còn hơn 60% HTX chưa chuyển đổi, trong khi thời hạn thực hiện quy định này chỉ còn đến 30/6/2016.

Tại cuộc họp, ý kiến từ Liên minh HTX Việt Nam và các bộ, ngành đề cập tới một số vấn đề cần tháo gỡ về cơ chế chính sách, như việc ban hành Nghị định về HTX nông nghiệp, sửa đổi, bổ sung một số chính sách khuyến khích phát triển HTX gắn với chế biến và tiêu thụ sản phẩm nông, lâm, hải sản; đề án thí điểm hoàn thiện và nhân rộng mô hình HTX kiểu mới tại vùng ĐBSCL...

Cơ bản lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương đồng thuận cao với báo cáo của Liên minh HTX Việt Nam và thống nhất sẽ phối hợp với Liên minh HTX Việt Nam cùng nhau tháo gỡ những tồn tại, hạn chế để khu vực KTTT, mà nòng cốt là các HTX phát triển.

Phó Thủ tướng Hoàng TRung Hải chủ trì cuộc họp

Kiến nghị 10 điểm

Tại cuộc họp này, Liên minh HTX Việt Nam đã đưa ra kiến nghị 10 điểm để xin ý kiến của Phó Thủ tướng. Cụ thể là: Kiến nghị về cơ chế chính sách; Đề nghị bổ sung vốn điều lệ Quỹ Hỗ trợ phát triển HTX Việt Nam; Hỗ trợ xây dựng mô hình; Đề nghị làm rõ hơn chức năng, nhiệm vụ, tổ chức và hoạt động của Liên minh HTX các cấp trong tình hình mới; Thống nhất cơ chế quản lý Quỹ hỗ trợ Phát triển HTX; Quan hệ quốc tế; Xã hội hóa kết hợp công tư xây dựng khu nông nghiệp công nghệ cao; Bố trí vốn triển khai Quyết định 2261/QĐ-TTg; Công tác phối hợp Tuyên truyền phát triển kinh tế tập thể và cuối cùng là cho phép Liên minh HTX Việt Nam tham dự cuộc họp Chính phủ thường kỳ.

Trong 10 kiến nghị, Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam Võ Kim Cự nhấn mạnh đề xuất Chính phủ hỗ trợ xây dựng 200 mô hình HTX kiểu mới gắn với chuỗi giá trị hàng hóa quy mô lớn theo từng tỉnh, vùng, liên tỉnh, tạo tiền đề cho HTX phát triển bền vững và là cơ sở để kêu gọi đầu tư ngoài ngân sách, trước mắt tập trung vào lĩnh vực nông nghiệp.

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải nhấn mạnh vai trò đặc biệt quan trọng của KTTT, mà nòng cốt là mô hình HTX. Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ban, ngành Trung ương và Liên minh HTX Việt Nam phối hợp thực hiện các vấn đề sau:

Tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức về việc phát triển KTTT là một chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước, tìm và nhân rộng mô hình hiệu quả cho các thành viên, xã viên bảo đảm HTX là tổ chức KTTT, đồng sở hữu, tự chủ, tự chịu trách nhiệm, do các thành viên tự nguyện thành lập nhằm tương trợ lẫn nhau trong hoạt động sản suất, kinh doanh, tạo việc làm, đáp ứng nhu cầu chung của các thành viên, trên cơ sở bình đẳng, dân chủ và cùng có lợi.

Chú trọng xây dựng, hoàn thiện thể chế, các chính sách tạo thuận lợi cho HTX phát triển, nhất là việc xây dựng mô hình HTX kiểu mới gắn với chuỗi giá trị hàng hóa quy mô lớn theo từng tỉnh, vùng, liên tỉnh. Liên minh HTX Việt Nam phải làm việc với các bộ, ngành liên quan để rà soát, có kế hoạch triển khai thí điểm các mô hình này.

Giao cho các bộ, ngành liên quan trên cơ sở chức năng nhiệm vụ của mình phối hợp với Liên minh HTX Việt Nam khai thác tối đa nguồn lực của Nhà nước thông qua các chương trình, đề án, dự án hỗ trợ KTTT mà nòng cốt là HTX phát triển theo đúng chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước.

Bộ Nội vụ, làm việc thống nhất lại với Liên minh HTX Việt Nam nghiên cứu rà soát về chức năng nhiệm vụ, tổ chức biên chế, đề xuất trên cơ sở đề xuất của Liên minh HTX Việt Nam, sớm trình Thủ tướng Chính phủ;

Bộ Tài Chính, Bộ KH&ĐT tham mưu cho Chính phủ, theo hướng cố gắng bố trí ngân sách riêng để thực hiện Quyết định 2261/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ; tăng vốn cho Quỹ hỗ trợ phát triển HTX;

Cơ quan quản lý nhà nước về HTX làm việc với các địa phương để đánh giá về vấn đề chuyển đổi mô hình theo Luật, thực hiện Kết luận số 56-KL/TW, xem xét các vấn đề vướng mắc, nguyên nhân của tình trạng chậm trễ này để kịp thời có phương án đôn đốc, bảo đảm tiến độ đề ra.

Sau cùng, trước yêu cầu của hội nhập quốc tế sâu rộng, Phó Thủ tướng cho rằng cần có những giải pháp cụ thể, tiếp tục thúc đẩy, đưa KTTT thực sự là thành phần kinh tế quan trọng, góp phần trở thành nền tảng vững chắc của nền kinh tế quốc dân.

Phó Thủ tướng cũng nhấn mạnh về kiện toàn bộ máy quản lý nhà nước về HTX, Liên minh HTX các cấp. Song song với đó, xem xét cân đối các nguồn lực hỗ trợ cho các hoạt động cơ bản, cố gắng lồng ghép với các chương trình hỗ trợ khác liên quan.

Thế Phương