Cụ thể, UBND huyện Đakrông định hướng, vận động nông dân chuyển từ sản xuất đơn lẻ, manh mún sang tham gia các tổ liên kết sản xuất, tổ hợp tác (THT), HTX, thích ứng với cơ chế thị trường, giúp người dân thoát nghèo bền vững.

Giúp nhau thoát nghèo

Theo UBND huyện Đakrông, năm 2012, với xuất phát trắng HTX hoạt động, nhưng với sự vào cuộc của các cấp, ngành và địa phương nên đã thành lập được các HTX ở một số xã. Đồng thời định hướng xây dựng, hỗ trợ phát triển các mô hình theo hướng thành lập các THT liên kết sản xuất, tạo tiền đề, cơ sở hình thành các HTX trong tương lai.

Hiện nay, trên địa bàn huyện Đakrông có 4 HTX, hoạt động trong 2 lĩnh vực, gồm: 2 HTX nông nghiệp (HTX Vanpa, HTX dịch vụ nông nghiệp Triệu Nguyên), 2 HTX dịch vụ tổng hợp (HTX khai thác và sản xuất vật liệu xây dựng Đakrông, HTX sản xuất vật liệu xây dựng và khai thác cát sạn Xuân Lâm). Đồng thời toàn huyện có 12 THT, trong đó có 9 THT đang hoạt động và mang lại thu nhập cho người dân.

Để có được những kết quả đó, các cấp, các ngành đã tích cực triển khai thực hiện tốt các chính sách của Nhà nước về hỗ trợ đổi mới và phát triển KTTT. Ví dụ như Quyết định 665/QĐ-UBND phê duyệt kế hoạch xây dựng và phát triển HTX nông nghiệp kiểu mới tỉnh Quảng Trị giai đoạn 2018 – 2020. Cùng với đó là lồng ghép huy động các nguồn vốn từ các chương trình dự án, các tổ chức và người dân để hỗ trợ phát triển KTTT.

So với các HTX nông nghiệp khác, đến nay, hệ thống máy móc của HTX dịch vụ nông nghiệp Triệu Nguyên đã được đầu tư để phục vụ cho sản xuất như: hệ thống xay xát gạo khép kín, máy hút chân không...

Anh Hồ Văn Sỹ, thành viên HTX dịch vụ nông nghiệp Triệu Nguyên, người trực tiếp tham gia mô hình sản xuất gạo sạch của HTX cho biết: “Từ khi HTX được quan tâm hỗ trợ kinh phí đầu tư hệ thống xay xát gạo, hút chân không đóng gói bao bì thành phẩm đã giải quyết được vấn đề tiêu thụ lúa gạo cho thành viên HTX. Sau khi thu mua lúa của thành viên HTX, chúng tôi tiến hành xay xát, đóng gói thành bao bì sản phẩm cung ứng cho thị trường, được người tiêu dùng rất ưa chuộng vì tiện lợi, chất lượng”.

Đáng nói, HTX còn bao tiêu đầu ra sản phẩm cho một số mô hình THT trên địa bàn huyện như: mô hình vườn, ao, chuồng, rừng cho thu nhập 120 triệu đồng/năm của ông Lê quang Thức xã Ba Lòng; Mô hình sâm Bố chính; Mô hình của bà Nguyễn thị Nga xã Triệu Nguyên, chuyển đổi đất trồng lạc sang trồng dưa hấu mỹ nhân vỏ mỏng, trồng đậu đen xanh lòng…

Nhân rộng mô hình HTX gắn với chuỗi giá trị

Có thể khẳng định, thời gian qua nhờ việc thành lập các THT, HTX đã khơi dậy được tinh thần tương thân, tương ái, đoàn kết giúp nhau làm giàu, đặc biệt việc giảm nghèo đã phát huy hiệu quả. Nhiều THT đã tích cực giúp nông dân nghèo bằng nhiều cách khác nhau như: khoa học kỹ thuật, cây con giống, ngày công lao động hay giải quyết việc làm...

Theo thống kê của Chi cục Phát triển nông thôn tỉnh Quảng Trị, năm 2019, đơn vị đã hỗ trợ tổng số vốn hỗ trợ là 500 triệu đồng cho 10 HTX kiểu mới và có hai HTX thuộc huyện Đakrông. Các HTX được hỗ trợ mua sắm máy móc tiên tiến phục vụ sản xuất đều phát huy hiệu quả tích cực, góp phần hoàn thiện được các khâu trong sơ chế, chế biến sản phẩm, đem lại giá trị gia tăng cho sản phẩm.

Đây chính là một trong những cơ sở quan trọng nhằm thúc đẩy HTX phát triển, tổ chức sản xuất theo hướng liên doanh, liên kết, xây dựng vùng hàng hóa tập trung đáp ứng nhu cầu thị trường, thúc đẩy sản xuất nông nghiệp hàng hóa theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững.

Hiện nay huyện Đakrông chú trọng chuyển đổi diện tích đất trồng lúa kém hiệu quả sang cây trồng phù hợp hơn. Trong đó, phải kể tới một số xã thực hiện khá tốt như: Ba Lòng, Hải Phúc, Triệu Nguyên... các xã còn lại quá trình thực hiện chuyển đổi cây trồng vẫn còn gặp nhiều khó khăn.

Cụ thể, trong quá trình thực hiện chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên diện tích đất trồng lúa kém hiệu quả, người dân ở một số xã còn sản xuất riêng lẻ và theo tập tục cũ nên việc triển khai sản xuất thường chậm so với khung lịch thời vụ, sản xuất còn phụ thuộc nhiều vào yếu tố thời tiết. Diện tích đất trồng lúa trên địa bàn huyện còn nhỏ lẻ, không tập trung nên việc chuyển đổi còn gặp nhiều khó khăn.

Việc liên kết sản xuất còn lỏng lẻo, chưa có các HTX hoạt động theo Luật HTX 2012. Số lượng THT còn ít, quy mô chất lượng sản phẩm còn thấp, chưa đáp ứng được yêu cầu của thị trường. Người dân cũng chưa xây dựng được nhóm hộ, THT hoặc HTX sản xuất cây trồng chuyển đổi tập trung để tạo thế mạnh trên thị trường.

Từ thực tế này, Chi cục Phát triển nông thôn tỉnh Quảng Trị cho rằng trong thời gian tới để thúc đẩy các mô hình HTX kiểu mới gắn với chuỗi giá trị sản phẩm, hàng hóa chủ lực, có quy mô và có sức lan tỏa, cần có quy hoạch theo quy mô toàn vùng.

Liên minh HTX tỉnh Quảng Trị cho biết, đơn vị đang nghiên cứu mô hình chuỗi giá trị theo hình thức cho doanh nghiệp nông nghiệp tiếp cận với nguồn quỹ tín dụng hỗ trợ HTX, sau đó đầu tư liên kết bài bản với HTX... Bên cạnh đó là đẩy mạnh các hoạt động tư vấn, hướng dẫn để các HTX xây dựng được dự án đầu tư, phương án sản xuất, kinh doanh khả thi.

Cùng với đó, tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý HTX và đơn vị thành viên; quan tâm đến chất lượng, nội dung, đổi mới phương pháp đào tạo, bồi dưỡng phù hợp với nhu cầu thực tế của các HTX. Hỗ trợ ứng dụng khoa học- kỹ thuật, đưa công nghệ cao vào trong sản xuất...

Hoàng Hà