Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 10 ngày 4/11, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh kiểm soát lạm phát, ổn định giá cả là nhiệm vụ quan trọng để thành quả tăng trưởng kinh tế thực sự đến với người dân và doanh nghiệp.

Theo số liệu được công bố tại họp báo Chính phủ, CPI tháng 10/2026 tăng 0,2% so với tháng trước, đưa CPI bình quân 10 tháng tăng 4,57%. Lạm phát cơ bản tăng khoảng 4,24%.

Mức CPI bình quân 10 tháng đã vượt mục tiêu kiểm soát lạm phát cả năm khoảng 4,5%, tạo áp lực đối với công tác điều hành giá trong hai tháng cuối năm.

Để giảm áp lực, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 45, đưa thuế suất tiêu thụ đặc biệt đối với các loại xăng về 0% từ ngày 1/11/2026. Cùng thời điểm, giá bán lẻ điện bình quân giảm 2%.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết việc giảm thuế xăng dự kiến làm giảm thu ngân sách gần 7.000 tỷ đồng, nhưng góp phần giảm chi phí sinh hoạt, sản xuất và kinh doanh.

Theo cơ cấu tính CPI, điện sinh hoạt có trọng số 4,81%, còn xăng dầu thuộc nhóm giao thông chiếm 4,53%. Đây cũng là hai yếu tố đầu vào ảnh hưởng đến chi phí sản xuất, vận tải và phân phối hàng hóa.

Đặc biệt, chi phí xăng dầu chiếm khoảng 40% giá thành vận tải hành khách đường sông và 40–50% giá cước vận tải đường bộ. Vì vậy, việc giảm giá năng lượng được kỳ vọng góp phần giảm chi phí trong nhiều lĩnh vực.

Theo tính toán của cơ quan chức năng, hai biện pháp giảm giá điện và thuế xăng có thể giúp CPI tháng 11 giảm khoảng 0,5 điểm phần trăm so với tháng 10, đồng thời giảm CPI bình quân cả năm khoảng 0,08 điểm phần trăm.

Thủ tướng khẳng định ngân sách nhà nước cần chia sẻ với nền kinh tế, người dân và doanh nghiệp để thực hiện mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô.

Cú hích kép từ giá điện và xăng dầu hạ nhiệt áp lực lạm phát

Bên cạnh chính sách thuế và giá năng lượng, Ban Chỉ đạo điều hành giá của Chính phủ thống nhất triển khai năm nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, theo dõi sát diễn biến giá cả. Các bộ, ngành và địa phương tăng cường dự báo biến động giá hàng hóa thiết yếu trong nước và quốc tế, chủ động phương án ứng phó với những biến động bất thường.

Thứ hai, bảo đảm nguồn cung hàng thiết yếu. Tập trung bình ổn giá xăng dầu, lương thực, thực phẩm, thuốc và vật tư y tế; chuẩn bị đủ hàng hóa phục vụ nhu cầu cuối năm và Tết Nguyên đán, tránh thiếu hàng cục bộ.

Thứ ba, phối hợp chính sách tài khóa và tiền tệ. Điều hành linh hoạt các công cụ kinh tế vĩ mô, tiếp tục áp dụng chính sách thuế, phí phù hợp để giảm chi phí cho doanh nghiệp và người dân.

Thứ tư, thận trọng khi điều chỉnh giá do Nhà nước quản lý. Các cơ quan chức năng phải lựa chọn thời điểm, mức điều chỉnh phù hợp và đánh giá tác động đến CPI, đặc biệt với các mặt hàng năng lượng.

Thứ năm, tăng cường kiểm tra thị trường. Giám sát việc kê khai, niêm yết giá; xử lý hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá trong dịp cuối năm. Đồng thời, yêu cầu doanh nghiệp điều chỉnh giảm giá bán tương ứng khi chi phí đầu vào giảm.

Đối với những địa phương có CPI tăng cao, cơ quan chức năng phải xác định nguyên nhân cụ thể để áp dụng giải pháp phù hợp.

Thanh Hoa