Có tập đoàn Nhà nước vẫn xét duyệt... "từ đầu tới chân"
Chọn cỡ chữ
Có tập đoàn Nhà nước vẫn xét duyệt... "từ đầu tới chân"
(Thời báo Kinh Doanh) - Bộ trưởng Bộ KH&ĐT Bùi Quang Vinh chia sẻ, sau cổ phần hóa, có những tập đoàn mà nhà nước vẫn nắm tới 95% cổ phần thì hầu như không có thay đổi gì về nhân sự, quản trị công ty. Thậm chí, Nhà nước vẫn xét duyệt “từ đầu đến chân”...
Ảnh: Bộ trưởng Bùi Quang Vinh trăn trở về hiệu quả của DN sau CPH
Thông tin này vừa được Bộ trưởng Bùi Quang Vinh chia sẻ tại Hội thảo “Vai trò mới của doanh nghiệp Nhà nước trong nền kinh tế - Kinh nghiệm và bài học cho Việt Nam”. Hội thảo có sự tham dự của cựu Thủ tướng Vương quốc Anh Tony Blair cùng đại diện các bộ, ngành, chuyên gia kinh tế, lãnh đạo các tập đoàn, tổng công ty nhà nước.
Theo ông Vinh, quá trình cổ phần hóa DNNN diễn ra suốt hơn 20 năm qua đã giảm số lượng từ 12.000 DN xuống còn 800 DN (100% vốn Nhà nước) hiện nay. Thành công mới chỉ về mặt số lượng, nhưng còn nhiều chuyện…
Đơn cử, khi cổ phần hóa, tỷ trọng cổ phần bán ra bên ngoài của DN còn thấp, nhất là ở các tập đoàn, DN lớn. Thậm chí, có những tập đoàn sau khi CPH, Nhà nước vẫn nắm tới 95% cổ phần, nhưng hầu như không có thay đổi gì về nhân sự, quản trị công ty. Nhà nước vẫn xét duyệt “từ đầu đến chân” nên hiệu quả hoạt động cần xem lại.
Công cuộc CPH, đổi mới DNNN phải thực chất, để làm sao nhiều cổ đông tham gia, họ thực sự có vai trò để làm thay đổi quản trị DN. Với tỷ lệ cổ phần bán ra ngoài chỉ 5-7%, còn Nhà nước vẫn nắm cổ phần chi phối lớn nhưng hành xử của các DN này tương tự như DN tư nhân là không ổn.
"Điều này cho thấy CPH đang tạo kẽ hở, khiến kiểm soát của Chính phủ thấp hơn rất nhiều, rất nguy hiểm và ta có nhiều bài học trả giá. Làm sao để nâng cao hiệu quả CPH…?”, Bộ trưởng Bùi Quang Vinh trăn trở.
Theo đánh giá của Văn phòng Tony Blair, hiện cụm từ “cổ phần hóa” ở Việt Nam khác với “tư hữu hóa” như mô tả trong nghiên cứu của Văn phòng này, do Chính phủ Việt Nam vẫn nắm giữ tỷ lệ sở hữu lớn tại phần lớn các DN. Với cách tiếp cận thu hẹp như vậy, Việt Nam không thể kỳ vọng sẽ chứng kiến những tác động tích cực của CPH tương tự như các quốc gia khác.
Ở một số trường hợp, CPH chủ yếu là phương thức để huy động vốn cho các DN, chứ không hướng đến giảm tỷ lệ sở hữu của Nhà nước hay thúc đẩy khu vực tư nhân phát triển. Đơn cử, CPH Tổng công ty Hàng không Việt Nam mới chào bán 49 triệu cổ phần, chiếm 3,48% vốn điều lệ.
Nếu đây là mục tiêu hiện tại của Việt Nam, thì cần phải CPH các DNNN mắc nợ nhiều nhất, đồng thời Chính phủ cần truyền đạt thông điệp rõ ràng về mục tiêu trước mắt của CPH là cải thiện tình hình tài chính của các DNNN. Mà cần phải tái cơ cấu DNNN này trước khi CPH, chào bán đủ lượng cổ phần ra ngoài cho các NĐT để họ có thể xoay chuyển tình thế kinh doanh của DN.
Nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng khoảng 122.000 tỷ đồng, tương đương 4,7 tỷ USD, tại thị trường Việt Nam. Để đảo chiều dòng vốn, Việt Nam cần cải thiện môi trường đầu tư và phát triển mạnh thị trường vốn.
Uy tín của người có ảnh hưởng trong cộng đồng là điểm tựa để tập hợp người dân phát triển HTX. Tuy nhiên, trước yêu cầu chuyển đổi số và kinh tế thị trường, các địa phương cần tạo điều kiện để những nhân tố mới, đặc biệt là phụ nữ dân tộc thiểu số và người trẻ, khẳng định năng lực và vai trò dẫn dắt.
Khi một cơn bão đi qua, một dịch bệnh bùng phát hay một đợt sóng giá càn quét, những doanh nghiệp chỉ có một nguồn cung sẽ bị rơi vào thế tê liệt. Còn doanh nghiệp có hệ thống đa lớp vẫn sẽ bình tĩnh kích hoạt phương án B, phương án C để duy trì dòng chảy hàng hóa.
Kinh tế số tạo cơ hội để doanh nghiệp nhỏ và HTX mở rộng kênh phân phối, quảng bá sản phẩm địa phương và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị quốc tế. Để khai thác hiệu quả dư địa này, cần những giải pháp chuyển đổi số phù hợp với năng lực và nhu cầu thực tế của từng đơn vị.
Khoảng cách về công nghệ, hạn chế về nhân lực và hạ tầng nghiên cứu đang là những thách thức lớn đối với doanh nghiệp nông nghiệp trong nước. Để các doanh nghiệp có thể tạo bước đột phá về tăng trưởng, cần có sự đồng bộ thể chế, cơ chế hỗ trợ thực chất và đầu tư cho khoa học công nghệ.
Tăng trưởng GDP trên 9% đang tạo thêm dư địa để nâng việc làm, thu nhập và cải thiện đời sống người dân. Tuy nhiên, chênh lệch về nguồn lực, hạ tầng, năng lực thực thi và khả năng tiếp cận chính sách giữa các địa phương vẫn là rào cản khiến thành quả tăng trưởng chưa lan tỏa đồng đều, nhất là tại những vùng còn nhiều khó khăn.
Hà Nội đang triển khai kế hoạch phát triển 148 dự án nhà ở xã hội trong giai đoạn 2026-2030, với quy mô khoảng 135.602 căn hộ, mục tiêu hoàn thành tối thiểu 120.000 căn.
Mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số đang đặt ra yêu cầu ngày càng lớn đối với hệ thống năng lượng quốc gia. Bảo đảm nguồn cung điện ổn định, phát triển hạ tầng truyền tải và nâng cao năng lực tự chủ nhiên liệu trở thành những điều kiện then chốt...