Hiện nay, toàn xã có 1.110 ha cây ăn quả, gồm: na, nhãn, xoài, bưởi… So với năm 2018, diện tích trồng cây ăn quả tăng 215,7%. Cùng với đó, xã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, phát triển các HTX làm đầu mối chuyển giao khoa học kỹ thuật, cũng như hình thành các chuỗi liên kết phát triển bền vững.

Nông dân giàu lên nhờ “bà đỡ mát tay"

HTX Dịch vụ nông nghiệp và thương mại Thanh Sơn được thành lập vào tháng 6/2012 do ông Lê Xuân Hòa làm giám đốc với 9 thành viên, quy mô diện tích đất trên 5 ha, vốn hoạt động là 200 triệu đồng để đầu tư trồng cây ăn quả (nhãn, na, xoài) tạo vùng chuyên canh hàng hóa. Ngoài ra, HTX còn kinh doanh phân bón và thức ăn chăn nuôi.

Đến nay, sau 8 năm hoạt động, HTX đã có 65 thành viên với diện tích canh tác trên 170 ha cây ăn quả các loại; trong đó cây na là cây trồng chủ lực với diện tích canh tác trên 107 ha (được chứng nhận VietGAP là 20 ha), cây xoài 36 ha, mang lại nguồn thu bình quân từ 300 - 350 triệu đồng/ha; 27 ha nhãn cho thu hoạch khoảng 500 tấn quả với giá trị hơn 10 tỷ đồng. Thu nhập cao và ổn định đã giúp nhiều hộ gia đình trở nên khá giả, xây được nhà cao cửa rộng, nâng cao đời sống người dân, góp phần xây dựng nông thôn mới trên địa bàn.

Tiêu biểu như gia đình ông Nguyễn Văn Sanh, ông Nguyễn Văn Lùng thu từ 1 - 1,5 tỷ từ nhãn; gia đình bà Nguyễn Thị Đỗ và Giám đốc HTX Thanh Sơn Lê Xuân Hòa thu từ 700 triệu đồng từ na/vụ.

Với gia đình ông Bùi Văn Lộc, từ khi tham gia vào HTX, ông được hướng dẫn về kỹ thuật, được HTX bao tiêu sản phẩm, nhờ đó cây trồng có hiệu quả và chất lượng cao hơn, thu nhập được tăng lên nhiều lần. Theo đó, các thành viên HTX áp dụng công nghệ tưới ẩm, chăm sóc, thu hoạch đúng quy trình kỹ thuật, bảo đảm sản phẩm sạch đến với người tiêu dùng. Các sản phẩm về phân bón, thuốc bảo vệ thực vật phải nằm trong danh mục cho phép, thời gian cách ly phải đủ để đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm...

Cũng theo Giám đốc Lê Xuân Hòa, HTX Thanh Sơn đã được cấp giấy chứng nhận về an toàn thực phẩm vào tháng 6/2016 và được cấp chứng nhận VietGAP vào tháng 8/2016.

Đặc biệt, từ năm 2016, HTX đã xây dựng được thương hiệu cho sản phẩm “Na Thanh Sơn”, vì vậy sản phẩm na của HTX xuất bán ra thị trường đều được dán tem thương hiệu này. Từ đó, giúp HTX tạo được uy tín cho sản phẩm na, mở rộng thị trường tiêu thụ, nâng cao thu nhập cho thành viên.

Định hướng công nghệ cao

Cùng với cây na, với 36 ha trồng xoài, HTX Thanh Sơn đã và đang thực hiện xuất khẩu xoài nông sản đi Trung Quốc. Ngay những ngày đầu tiên của mùa vụ xoài 2020 này, HTX đã hướng dẫn cho bà con quy trình chăm sóc. Các thành viên của HTX đã thực hiện tốt quy trình, đảm bảo chất lượng, mặc dù bị  ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 nhưng năm nay HTX dự kiến sẽ xuất khẩu được từ 25 - 30 tấn xoài.

Những năm vừa qua, sản phẩm nông sản của HTX đã có chỗ đứng vững chắc trên thị trường ở nhiều tỉnh, thành phố lớn, đòi hỏi cao về chất lượng và hình thức như Lào Cai, Hà Nội, Thanh Hóa… Theo Quốc lộ 6 lên Sơn La, giờ đây du khách có thêm điểm để dừng chân, nghỉ ngơi, ngắm cảnh và mua hoa quả làm quà, đó là “phố na” ở Tiểu khu 32, xã Cò Nòi.

Tuy nhiên, theo Giám đốc Lê Xuân Hòa: Khó khăn lớn nhất hiện nay của HTX là 100% diện tích đất sản xuất chưa có hệ thống tưới tiêu chủ động, nguồn nước còn phải phụ thuộc vào thời tiết; kỹ thuật canh tác chủ yếu từ kinh nghiệm được trao đổi giữa các hộ thành viên nên chất lượng quả, mẫu mã chưa đồng đều. Đặc biệt, HTX chưa có cơ sở hạ tầng đồng bộ như nhà đóng gói, nhà lạnh, xe chở chuyên dụng; thiếu vốn sản xuất, công nghệ đóng gói, bao bì sản phẩm, quảng bá sản phẩm…

Được biết, chính quyền tỉnh Sơn La đang xúc tiến việc hỗ trợ HTX Thanh Sơn xây dựng nhà bảo quản lạnh, sơ chế và đóng gói trái cây sau thu hoạch có diện tích 2.000 m2; đồng thời đang trong quá trình hỗ trợ HTX xây dựng thương hiệu và chỉ dẫn địa lý sản phẩm na dai.

Đây là hành động cụ thể, thiết thực của các cấp chính quyền tỉnh Sơn La nhằm tạo điều kiện tốt nhất cho bà con nông dân, cho các HTX tập trung chuyên sâu vào sản xuất nông sản hàng hóa theo hướng công nghệ cao, trồng cây ăn trái trên đất dốc tạo sinh kế phát triển bền vững góp phần xây dựng nông thôn mới tại địa phương.

Minh Thành