Long An là tỉnh có truyền thống phát triển cây lúa và đây cũng là cây trồng chủ lực của địa phương. Tuy nhiên đây là loại cây trồng cần nhiều nước nhưng do lối canh tác truyền thống và do tác động bởi biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn nên cây người trồng lúa gặp khó khăn.

Chuyển đổi sản xuất

Trước thực trạng này, tỉnh đã hỗ trợ người dân chuyển đổi diện tích trồng lúa không hiệu quả sang trồng các loại cây trồng khác như: đậu nành rau, dưa lưới, bắp bao tử, ớt, rau các loại,… để cải thiện kinh tế, thích ứng biến đổi khí hậu.

Nông dân xã Tân Trung, huyện Phú Tân đã và đang trồng cây đậu nành rau. Để tạo thuận lợi cho người dân sản xuất, Tổ hợp tác sản xuất rau màu an toàn của xã Tân Trung được thành lập và thực hiện sản xuất trên diện tích 45 ha.

Dưới sự hướng dẫ của Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Hội Nông dân xã, các thành viên Tổ hợp tác đã được hướng dẫn từ khâu chuẩn bị đất, mật độ trồng, phương thức bón phân, làm cỏ, tưới nước, phòng trừ sâu bệnh cũng như cách thức thu hoạch. Đến nay, đậu nành rau của các thành viên đều mang lại hiệu quả cao hơn so với trồng lúa.

Những năm qua, được sự chỉ đạo của UBND huyện Phú Tân, sự phối hợp giữa ngành nông nghiệp và UBND xã Tân Trung đã hỗ trợ nông dân trong việc tìm hiểu, lựa chọn những loại cây trồng phù hợp. Qua đó, nhiều nhà nông xã Tân Trung đã chuyển hướng sang trồng cây đậu nành rau mang lại giá trị kinh tế cao cho người dân nơi đây.

Phát triển theo chiều sâu

Ông Trần Anh Thư, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh An Giang cho biết, tỉnh đã khuyến khích nông dân chuyển đổi những vùng đất kém hiệu quả, giảm diện tích trồng lúa sang trồng các giống cây trồng cạn như: mè, đậu xanh, bắp (ngô), đậu nành rau, củ sắn hay các loại cây ăn quả... để thích ứng biến đổi khí hậu đảm bảo lợi nhuận.

 Để chuyển đổi trồng màu trên nền đất lúa không đơn giản là thay đổi giống cây này bằng một giống cây trồng khác, đặc biệt là trồng rau màu an toàn thì càng khó khăn hơn, liên quan tới nhiều yếu tố như kỹ thuật canh tác tốt hơn, nông dân cần nhiều vốn hơn cho việc đầu tư chuyển dịch này. Cơ sở hạ tầng như thủy lợi nội đồng đòi hỏi cũng phải hoàn thiện hơn, phải tìm được các loại giống cho hiệu quả kinh tế, đủ sức cạnh tranh. Đặc biệt khi quy hoạch sản xuất lớn thì đòi hỏi thị trường tiêu thụ là rất quan trọng.

Để phát triển bền vững đi vào chiều sâu có chất lượng, hình thành và phát triển các vùng chuyên canh, thì chỉ có hình thành các mô hình liên kết tiêu thụ và sản xuất theo hướng an toàn, công nghệ cao. Đồng thời, củng cố và nâng chất các tổ chức HTX và Tổ hợp tác phát triển mô hình kinh tế hợp tác cho từng vùng nguyên liệu sản xuất rau tập trung, làm nền tảng cho người dân sản xuất.

Đây cũng là điều kiện để địa phương thu hút các doanh chuyên về lĩnh vực sản xuất rau màu, hoa quả để liên hình thành chuỗi từ sản xuất đến tiêu thụ.

Hiện nay, một số vùng sản xuất ở Chợ Mới, An Phú, Châu Phú, Tân Châu và Châu Thành đã nâng cao tỷ lệ diện tích ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp như hệ thống phun tự động, hệ thống bón phân tự động... vào các mô hình trồng rau màu trong nhà lưới với các tiêu chuẩn quản lý chất lượng như VietGAP, GlobalGAP… có liên kết tiêu thụ nhằm đáp ứng yêu cầu thị trường.

Người dân cũng được tập huấn về quản lý chất lượng rau, xây dựng vùng nguyên liệu rau an toàn và đồng thời kiểm tra chứng nhận sản phẩm rau an toàn. Các Tổ hợp tác, HTX cũng hỗ trợ thành viên, người dân thực hiện truy xuất nguồn gốc nguồn gốc rau màu tiến đến xây dựng nhãn hiệu và xuất xứ sản phẩm cho vùng rau an toàn của từng địa phương.

Không chỉ giải quyết bài toán thích ứng biến đổi khí hậu, giảm ô nhiễm môi trường, việc chuyển đổi đất trồng lúa kém hiệu quả sang trồng rau màu theo hướng bền vững đã giúp An Giang giảm áp lực cho cây lúa.

Huyền Trang