Thời gian qua, có thông tin đùi gà Mỹ nhập về Việt Nam với giá 20.000 đồng/kg, theo ông vì sao có giá rẻ như vậy?

 Khoảng giữa tháng 12 của năm 2014,  16 bang của nước  Mỹ chịu ảnh hưởng của một trận cúm gia cầm trên quy mô lớn. Sau khi xảy ra dịch cúm tất cả các nước (khoảng 30 nước) nhập khẩu thịt gà của nước Mỹ đã phải dừng nhập. Đến tháng 5/2015, Việt Nam quyết định tạm dừng nhập khẩu sản phẩm này. Có một phần lớn  sản phẩm của Mỹ đã được dự trữ trong quá trình không xuất được. Bộ Nông nghiệp Mỹ công bố, tổng sản phẩm dự trữ tồn tại trong kho đông lạnh  của  nước này,  tăng 27% so với năm 2014- đây là con số rất lớn.

Về mặt thương mại khi không xuất được người ta phải chấp nhận bán với giá  thành rẻ hơn so với bình thường để đẩy hàng đó đi vì giữ thịt gà đông lạnh thì chi phí cho việc tiêu tốn năng lượng rất lớn. Đây cũng có thể là một trong những nguyên nhân  khiến giá gà Mỹ rẻ. Tuy nhiên, đây chưa phải là nguyên nhân chính.

Nguyên nhân thứ hai, sau khi xảy ra dịch cúm gà tồn kho như vậy nhưng trứng gà của nước mỹ lại tăng một cách đột ngột so với năm 2014 tăng 23%. Đây cũng là con số giải thích khi trứng gà tăng lên sau khoảng 10 tháng cho đến 1 năm thì toàn bộ thịt gà loại thải đó sẽ trở thành một nguồn nếu như các doanh nghiệp nhập về. Các nước không ăn thịt gà này vì có tồn dư nhất định trong quá trình đẻ trứng nhưng văn hóa ẩm thực của Việt Nam rất thích những món như vậy ví dụ như đùi, chân, cổ cánh nội tạng của gà. Lý nữa là văn hóa Châu Âu và Bắc Mỹ, một con gà công nghiệp đủ 2,3-2,4 kg sau khi giết mổ phần quan trọng nhất và bán được đắt nhất là lườn gà vì nó  có giá trị  dinh dưỡng cao nhất và cholesteron thấp nhất. Giá bán thường bán giá cao gấp 8-10 lần so với sản phẩm khác như đùi, cánh… tuy nhiên sản phẩm đối với người nước ngoài là phụ về Việt Nam lại trở thành sản phẩm rất được yêu thích ở Việt Nam.

Thậm chí nó có thể đắt hơn lườn gà ở Việt Nam.  Điều này bắt nguồn từ văn hóa ẩm thực của người Việt Nam, tạo đất để sản phẩm này được người Việt Nam yêu thích.  Sau khi có thông tin báo chí đưa,  20.000 đồng/kg đùi gà nhập khẩu từ nước Mỹ, chúng tôi đã cho cán bộ đi khảo sát,  tuy nhiên hiện tại chúng tôi thấy không tồn tại mặt hàng như thế này trên thị trường.

Nhiều ý kiến cho rằng, đang có biểu hiện bán phá giá thịt gà Mỹ gây ảnh hưởng đến sản xuất, chăn nuôi gia cầm của Việt Nam. Quan điểm của ông  về vấn đề này thế nào?

Tôi vừa nghiên cứu  báo cáo của bộ Nông nghiệp Mỹ, nhìn chung giá gà công nghiệp thịt xẻ bình quân trong quý II tính ra chỉ khoảng từ  2,1-2,2 USD/kg. Để có câu trả lời chính xác đủ thông tin mang tính khoa học thì chúng ta phải điều tra xem giá thành sản xuất 1 kg thịt gà lông trắng của chúng ta là bao nhiêu tiền.Ở  Việt Nam, để sản xuất 1 kg   gà lông trắng có giả khoảng 29.000-30.000 đồng/kg.  Hiện chưa có thông tin cụ thể nào để so sánh giá thành sản xuất 1 kg thịt gà lông trắng hơi ở Việt Nam  với lại nước Mỹ  là như thế nào.  Phải dựa vào con số điều tra cụ thể nào thì mới có thể so sánh họ bán ra như thế nào.  Khi chưa có  bất cứ một bằng chứng nào về góc độ nhà nước chúng tôi chưa có ý kiến gì về vấn đề này.

Ông Tống Xuân Chinh, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi (Bộ NN&PTNT) chia sẻ với báo chí về câu chuyện đùi gà Mỹ nhập khẩu

Ông đánh giá thế nào về khả năng kiện chống bán phá giá với sản phẩm đùi gà Mỹ của Việt Nam?

Kiện bán phá giá về  một mặt hàng đối với một cường quốc như  Mỹ  đòi hỏi một quy trình, thủ tục,  đặc biệt cả nguồn lực về con người, tài chính. Điều này không hề đơn giản. Góc độ cơ quan quản lý nhà nước, tôi cho rằng cần thu thập thông tin đầy đủ hơn nữa trước khi quyết định có nên làm việc này hay không. Tuy nhiên, việc này thuộc Bộ Công thương không  thuộc Bộ NN&PTNT. Góc độ cơ quan quản lý chuyên ngành, chúng tôi rất cần thông tin để có ý kiến tham gia cùng với Bộ Công thương liên quan đến vấn đề này.

 Vậy đâu là  điều đáng quan tâm về  câu chuyện đùi gà Mỹ   giá rẻ vào Việt Nam?  Các cơ quan liên quan như Bộ công thương, Bộ NN&PTNT (Cục Thú y, Cục quản lý chất lượng nông lâm sản và thủy sản) cần có khảo sát đánh giá thông tin để xem chất lượng ATTP khi chúng ta nhập sản phẩm này về với giá rẻ như vậy có đảm bảo chất lượng,  VSATTP cho người tiêu dùng hay không trước khi chúng ta nghĩ đến chuyện có thể kiện phía đối tác bán phá giá vì đến giờ chúng ta chưa có đầy đủ bằng chứng về cái này.

Nhiều ý kiến cho rằng, khi hiệp định  TPP được ký kết,thuế suất các mặt hàng về 0%, còn lại duy nhất để bảo vệ ngành chăn nuôi là hàng rào kỹ thuật ông đánh giá thế nào về việc xây dựng hàng rào này?

Hàng rào kỹ thuật đòi hỏi trình độ khoa học công nghệ, có phòng thí nghiệm đạt chuẩn quốc tế. Chẳng hạn để đánh giá một sản phẩm có đảm bảo ATTP nhiễm các chất thuộc nhóm beta agonist không đòi hỏi phải có hệ thống phân tích rất chuẩn, có độ nhạy cao, trang thiết bị, con người, hóa chất… Việc xây dựng hàng rào kỹ thuật không đơn giản, đòi hỏi phải có sự đầu tư lớn của nhà nước và doanh nghiệp.

Ông có lo hàng rào thuế quan bị dỡ bỏ, hàng rào kỹ thuật yếu sẽ không đỡ nổi ngành chăn nuôi trước sức ép hội nhập?

Tôi cho rằng, hàng rào thuế hay hàng rào kỹ thuật chỉ là giải pháp mang tính thời điểm, về lâu dài, chúng ta vẫn phải nâng cao hiệu quả chăn nuôi để tăng chất lượng, giảm giá thành sản xuất, tăng sức cạnh tranh ngay trên sân nhà. Về lâu dài, phải cắt được một số khâu trung gian liên quan làm tăng giá thành sản xuất như giống, thức ăn chăn nuôi, giết mổ. Mở rộng quy mô chăn nuôi, thực hiện thành công tái cơ cấu chăn nuôi. Hội nhập sâu, chăn nuôi vẫn còn lợi thế bởi có một hàng rào tự nhiên từ văn hóa ẩm thực Việt Nam, hiện có 80% người tiêu dùng Việt vẫn giữ thói quen sử dụng thịt tươi sống hàng ngày.

Tuy nhiên chúng ta cần khẩn trương thực hiện tái cơ cấu để đưa sản phẩm vịt, trứng vịt, lợn có giá trị cao cạnh tranh được ngay trên sân nhà. Bên cạnh đó, chúng ta còn có các doanh nghiệp lớn đầu tư cho chăn nuôi. Đây là niềm hy vọng cho ngành chăn nuôi vì các doanh nghiệp này có vốn, công nghệ hiện đại, đủ sức cạnh tranh với sản phẩm nhập khẩu như Vinamik, TH, Hoàng Anh Gia Lai, Đức Long Gia Lai….là niềm hy vọng cho chăn nuôi sau này.

Thu Hường