Nghị định 52/2021/NĐ-CP gia hạn thời hạn nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp (DN), thuế thu nhập cá nhân và tiền thuê đất trong năm 2021 được xem là liều thuốc quý giá, giúp DN “hồi sức” trong bối cảnh chịu nhiều ảnh hưởng nặng nề của đại dịch COVID-19.

Theo đánh giá của Bộ Tài chính, dự kiến tổng số thuế và tiền thuê đất được gia hạn theo chính sách giãn, hoãn thời hạn nộp thuế tại dự thảo Nghị định 52 là 115.000 tỷ đồng. Đây thực chất là khoản cho vay không tính lãi của Nhà nước đối với DN, cá nhân để có nguồn tài chính phục vụ sản xuất, kinh doanh, gia tăng nguồn lực trong tương lai.

Có thể thấy, đây là lần thứ 3, cộng đồng DN được hưởng chính sách gia hạn nộp thuế, tiền thuê đất chỉ trong vòng hơn một năm qua. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng trong 2 lần hỗ trợ trước, Nghị định 41/2020/NĐ-CP vẫn còn những vướng mắc khiến nhiều DN chưa tiếp cận được gói hỗ trợ. Vì vậy, tại toạ đàm "Tạo thuận lợi cho doanh nghiệp được gia hạn nộp thuế, tiền thuê đất", các chuyên gia cho rằng Nghị định 52/2021 cần có một số thay đổi để hỗ trợ doanh nghiệp tốt hơn.

Ông Phan Đức Hiếu, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương cho rằng bản chất của Nghị định 52 là không miễn, không cắt thuế, mà là tạm lùi thời gian thực hiện nghĩa vụ, chính sách thuế trong thời điểm hiện nay, nhưng sau đó phải nộp đầy đủ.

“Giả sử một kịch bản xấu nhất là dịch bệnh vẫn tiếp tục, DN vẫn chưa phục hồi sản xuất, kinh doanh thì khó khăn của họ sẽ tăng lên rất nhiều lần. Vì thế, rất nhiều DN rất ngần ngại khi đưa ra quyết định có nên thụ hưởng chính sách này hay không?, ông Hiếu nêu vấn đề.

Bên cạnh đó, quy định về thủ tục hành chính của Nghị định 52 cũng khiến nhiều DN băn khoăn. Cụ thể, về kê khai thuế, DN sẽ tự chịu trách nhiệm kê khai. Vậy, DN nộp đề nghị gia hạn thuế thì liệu rằng đề nghị này có giá trị pháp lý như thế nào? Hơn nữa nếu được hưởng chính sách này, sau đó cơ quan thuế lại thanh tra, nhỡ có một sai sót gì trong việc thực hiện thủ tục mà bị nộp phạt thuế, hoặc bị truy thu thuế thuế thì rất khó khăn cho DN.

“Nghị định 52 có tiến bộ hơn so với trước đây, nhưng tôi chưa nhìn thấy được điều khoản nào thực sự rõ ràng để giảm được rủi ro pháp lý cho các thủ tục đó”, ông Hiếu nói, và cho rằng dịch vẫn còn tiếp diễn phức tạp và tác động đến cộng đồng DN đến cuối năm. Vì vậy, cần kéo dài thời gian gia hạn để DN có phương hướng xây dựng chiến lược kinh doanh ít nhất trong một năm tới.

Đồng tình, ông Tô Hoài Nam, Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng thư ký Hiệp hội DN nhỏ và vừa, đề xuất kéo dài thời hạn nộp thuế thêm 6 tháng và tương ứng như vậy, thời gian nộp thuế đợt mới sẽ tiếp tục kéo dài để chính sách có thể phát huy hiệu quả tối đa.

Để chính sách sớm đi vào cuộc sống, ông Nam cho rằng, các cơ quan quản lý liên quan cần nhanh chóng hướng dẫn cho DN, đồng thời giảm thiểu các thủ tục hành chính và hạn chế thanh kiểm tra, trừ những trường hợp có vụ việc nổi cộm.

Phản hồi thông tin, bà Nguyễn Thị Thu Hà, Vụ trưởng Vụ Tuyên truyền và Hỗ trợ người nộp thuế thuộc (Tổng cục Thuế) cho biết, việc gia hạn nộp thuế sẽ tiền hành theo từng khoản, thay vì dồn, gộp.

Cụ thể, với tiền thuê đất, hạn nộp tiền đợt thứ nhất của DN là 31/5 sẽ được gia hạn tới 31/11, còn hạn nộp tiền đợt thứ hai là 31/10 sẽ tiếp tục gia hạn thêm 6 tháng. “Điều đó có nghĩa là tiền nộp thuế sẽ được gia hạn theo từng giai đoạn, từng thời điểm để người nộp thuế có thể chủ động về dòng tiền”, bà Hà nói.

Với tính pháp lý của giấy đề nghị gia hạn nộp thuế, bà Hà cho biết tính chất pháp lý là có và một nguyên tắc là người nộp thuế phải tự khai, tự chịu trách nhiệm. Tuy nhiên, bà Hà cho hay Nghị định 52 cũng thiết kế danh mục ngành hàng mà người nộp thuế có thể tự đối chiếu vào đó để xem họ có được thụ hưởng hay không, vì chỉ người nộp thuế, DN nộp thuế mới biết họ kinh doanh như thế nào, họ có thuộc đối tượng được thụ hưởng chính sách hỗ trợ hay không.

T.Hoa