Sau chuỗi giảm mạnh từ đầu tháng 7, VN-Index đã đánh mất hơn 100 điểm và thủng mốc 1.800 điểm và mới nhất là 1.760 điểm, lùi về 1.743 điểm trong phiên giao dịch 20/7.

Xu hướng giảm chưa xác lập

Thanh khoản cũng tụt dốc không phanh phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư. Thậm chí trong phiên 17/7, tổng giá trị giao dịch cả ngày chỉ đạt hơn 11.600 tỷ đồng, sụt gần 40% so với phiên trước đó, đạt mức thấp nhất trong khoảng một tháng gần đây.

Theo giới phân tích, giá trị khớp lệnh được xem là thước đo phản ánh sức khỏe của dòng tiền trên thị trường chứng khoán. Khác với giao dịch thỏa thuận, vốn chủ yếu là các thương vụ chuyển nhượng đã được các bên thống nhất trước, giao dịch khớp lệnh phản ánh trực tiếp cung và cầu trên bảng điện, cũng như mức độ sẵn sàng mua bán của nhà đầu tư.

Chuyên gia Phan Mạnh Hà, Giám đốc Kinh doanh Chứng khoán VNDirect nhận xét, thanh khoản giảm sút là chuyện đã diễn ra trong vài tháng qua.

“Dòng tiền ngoại bị rút khỏi thị trường, còn nhà đầu tư trong nước cũng dần chuyển sang gửi tiết kiệm. Cùng với đó, dòng tiền cũng chỉ tập trung vào một số nhóm nhất định”, ông Hà phân tích.

Chuyên gia VNDirect cho rằng điều này phản ánh tâm lý thận trọng hơn của nhà đầu tư trong bối cảnh tình hình địa chính trị thế giới vẫn có nhiều diễn biến phức tạp, khó lường.

Dưới góc nhìn của ông Nguyễn Việt Quang, Giám đốc Kinh doanh Chứng khoán Yuanta Việt Nam, thanh khoản thấp khiến quá trình hình thành xu hướng tăng bền vững trở nên khó khăn hơn. Khi dòng tiền chưa tham gia mạnh, các nhịp tăng thường thiếu sự đồng thuận và dễ xuất hiện áp lực chốt lời khi thị trường hồi phục.

Tuy nhiên, ông Quang cũng nhấn mạnh, ở góc độ tích cực, thanh khoản thấp phản ánh áp lực bán không còn quá lớn. Đây có thể là giai đoạn thị trường tích lũy, tạo nền giá trước khi bước vào một chu kỳ tăng mới nếu xuất hiện các yếu tố hỗ trợ đủ mạnh như kết quả kinh doanh cải thiện, mặt bằng lãi suất duy trì ở mức thấp hoặc các chính sách thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Tương tự, ông Nguyễn Anh Khoa, Giám đốc Phân tích Chứng khoán Agriseco đánh giá nhịp giảm hiện tại vẫn mang tính điều chỉnh ngắn hạn và chưa đủ cơ sở để khẳng định xu hướng giảm trung hạn đã hình thành.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Trọng Đình Tâm, Giám đốc Khu vực cao cấp, Chứng khoán HD (HDS) cho rằng đây vẫn là giai đoạn thị trường đi ngang trong biên độ rộng, thay vì bước vào một xu hướng giảm rõ rệt.

“Kịch bản chủ đạo trong ngắn hạn vẫn là VN-Index vận động sideway. Theo đó, vùng hỗ trợ gần nằm trong khoảng 1.730-1.750 điểm, trong khi vùng kháng cự gần là mốc 1.800 điểm”, chuyên gia HDS nhấn mạnh.

Thị trường chờ lực đỡ

Nhìn chung, các chuyên gia cho rằng vẫn còn quá sớm để khẳng định thị trường đã bước vào xu hướng giảm trung - dài hạn. Mùa công bố kết quả kinh doanh quý II được kỳ vọng sẽ trở thành lực đỡ cho thị trường trong ngắn hạn.

Ở góc độ kỹ thuật, ông Lương Duy Phước, Giám đốc Nghiên cứu Thị trường Chứng khoán Kafi đánh giá vùng 1.700-1.720 điểm, tương ứng đường EMA200, có thể đóng vai trò là vùng hỗ trợ quan trọng và tạo nền cho một nhịp hồi phục ngắn hạn của VN-Index. Trong khi đó, xét về định giá, vùng 1.680-1.700 điểm cũng được xem là hấp dẫn cho nhà đầu tư dài hạn khi P/E dự phóng của thị trường (loại trừ VIC và VHM) giảm về quanh 10 lần.

Trong ngắn hạn, tâm điểm của thị trường sẽ là mùa công bố kết quả kinh doanh quý II. Sau nhịp điều chỉnh vừa qua, mặt bằng định giá của nhiều cổ phiếu đã trở nên hấp dẫn hơn. Nếu lợi nhuận doanh nghiệp, đặc biệt ở các nhóm dẫn dắt như ngân hàng, bán lẻ và công nghệ, duy trì tăng trưởng và đáp ứng kỳ vọng, đây sẽ là cơ sở củng cố niềm tin của nhà đầu tư và hỗ trợ dòng tiền quay trở lại. Ngược lại, nếu kết quả kinh doanh gây thất vọng trong khi các rủi ro từ lạm phát, giá dầu và chính sách tiền tệ vẫn hiện hữu, áp lực điều chỉnh có thể còn kéo dài.

Nhận định thị trường từ nay đến cuối năm, Chứng khoán Mirae Asset Việt Nam cho rằng, chất xúc tác cho nửa cuối năm là nâng hạng thị trường.

“FTSE Russell đã xác nhận, ngày 7/4/2026 Việt Nam đủ điều kiện nâng lên thị trường mới nổi thứ cấp, hiệu lực từ ngày 21/9/2026. Ước tính, dòng vốn thụ động khoảng 742,2 triệu USD sẽ giải ngân từ thời điểm này, trong đó các cổ phiếu như BID, VCB chiếm tỷ trọng cao trong rổ dự kiến.

Với việc khối ngoại đã bán ròng kỷ lục trong nửa đầu năm theo ghi nhận của NSI, sự kiện nâng hạng được kỳ vọng trở thành chất xúc tác đảo chiều dòng vốn ngoại sau một chu kỳ dài rút ròng”, Mirae Asset Việt Nam nhận định.

Về kịch bản thị trường, VNDirect dự báo VN-Index đạt khoảng 2.014 điểm vào cuối năm 2026, tăng 12,8% so với cuối năm 2025, tương ứng P/E mục tiêu 13,5 lần - chiết khấu 12% so với bình quân 10 năm để phản ánh rủi ro bên ngoài - trên nền lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết HoSE tăng 21%. Thanh khoản bình quân được kỳ vọng đạt 34.000 tỷ đồng/phiên, tăng 16% so với năm 2025, nhờ giao dịch xuyên trưa, hệ thống KRX và dòng tiền mới sau nâng hạng.

Đối với nhà đầu tư theo chiến lược giao dịch ngắn hạn, chuyên gia khuyến nghị nên tận dụng các nhịp hồi kỹ thuật để hạ tỷ trọng ở những cổ phiếu có sức mạnh giá yếu hơn thị trường, đặc biệt là các mã liên tục thiết lập đáy mới dù VN-Index chủ yếu sideway.

Ngược lại, nhà đầu tư có thể tiếp tục nắm giữ các cổ phiếu vẫn duy trì xu hướng tăng hoặc đang hình thành nền tích lũy tích cực trên đồ thị kỹ thuật.

Thị trường chứng khoán đang trong giai đoạn "nghỉ lấy sức"?

Với nhà đầu tư theo chiến lược tích sản hoặc nắm giữ dài hạn, chỉ nên ưu tiên các doanh nghiệp đầu ngành, không vướng rủi ro pháp lý, có triển vọng tăng trưởng rõ ràng. Trong trường hợp danh mục đang ghi nhận khoản lỗ, mức lỗ vẫn cần nằm trong ngưỡng chấp nhận được của từng nhà đầu tư.

Đối với những nhà đầu tư đang nắm giữ tỷ trọng tiền mặt cao, ông Nguyễn Trọng Đình Tâm, Giám đốc Khu vực cao cấp, Chứng khoán HD (HDS) đánh giá đây là nhóm có nhiều lợi thế trong giai đoạn hiện nay. Theo đó, nhà đầu tư có thể tiếp tục giải ngân từng phần theo chiến lược tích sản tại các nhịp biến động của thị trường.

Lịch sử cho thấy những giai đoạn thị trường biến động mạnh thường tạo ra nhiều cơ hội đầu tư dài hạn. Điều quan trọng không phải là mua đúng đáy, mà là giữ được kỷ luật, quản trị rủi ro tốt và chỉ giải ngân khi luận điểm đầu tư đủ thuyết phục.

Hải Giang