Ngày 23/4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội họp phiên 44, cho ý kiến về dự thảo Nghị quyết giảm thuế VAT.

Trình bày tờ trình, Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn cho biết, Chính phủ đề xuất tiếp tục giảm 2% thuế VAT, từ 10% xuống còn 8% đối với hầu hết hàng hóa, dịch vụ.

Cụ thể, các mặt hàng như máy giặt, lò vi sóng, dịch vụ xử lý dữ liệu, sản phẩm kim loại đúc sẵn, than, than cốc (nhập khẩu, bán buôn trong khâu thương mại)... sẽ được giảm 2% thuế VAT.

Thực tế, chính sách giảm thuế VAT về 8% được duy trì từ năm 2022 đến tháng 6/2025. Chính phủ đề nghị kéo dài chính sách này thêm 18 tháng, tức tới cuối năm 2026 nhằm tạo điều kiện để doanh nghiệp giảm chi phí, tăng lợi nhuận và kích cầu tiêu dùng trong bối cảnh sức mua giảm, đặc biệt việc Mỹ công bố áp thuế đối ứng với các nước, trong đó có Việt Nam.

VAT là thuế gián thu đánh vào người tiêu dùng cuối cùng. Khác với các loại thuế khác, VAT có đặc điểm là gánh nặng thuế được chia sẻ giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng. Do đó, khi giảm thuế này, người dân và doanh nghiệp được giảm trực tiếp chi phí tiêu dùng, sản xuất, tăng khả năng cạnh tranh và kích thích tiêu dùng. Ông Tuấn cho biết dự kiến số giảm thu trong 6 tháng cuối năm 2025 và cả năm 2026 vào khoảng 121.740 tỷ đồng, gồm 6 tháng cuối năm 2025 giảm khoảng 39.540 tỷ đồng và năm 2026 giảm khoảng 82.200 tỷ đồng khi áp thuế VAT 8%.

Thẩm tra nội dung này, ông Phan Văn Mãi, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội đồng tình cho rằng cần thiết ban hành Nghị quyết tiếp tục giảm thuế VAT cho 6 tháng cuối năm 2025 và cả năm 2026. Đồng thời đồng thuận với đề xuất mở rộng đối tượng áp dụng theo đề xuất của Chính phủ. Theo ông, trong bối cảnh kinh tế trong nước đối diện khó khăn, thế giới có nhiều biến động bất ổn không thể lường trước..., việc tiếp tục chính sách này là một biện pháp hướng vào tiêu dùng nội địa, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh.

Một số ý kiến cũng cho rằng chỉ còn 3 nhóm hàng hóa, dịch vụ chưa được đề xuất giảm thuế gồm: các dịch vụ viễn thông, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, bất động sản và các mặt hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt tiếp tục không thuộc diện giảm thuế. Vì vậy, đề nghị Bộ Tài chính xem xét, nếu mức chênh lệch thu 2% không lớn, có thể cân nhắc giảm thuế cho tất cả hàng hóa, dịch vụ để đảm bảo công bằng cho các đối tượng chịu thuế và người nộp thuế.

Tuy nhiên, vẫn còn một số ý kiến khác cho rằng việc duy trì giảm thuế VAT chưa phù hợp và khó đạt mục tiêu kích cầu, do chính sách đã bão hòa khi thực hiện thời gian dài. Bối cảnh hiện nay, việc giảm thuế này không đảm bảo chắc chắn người tiêu dùng sẽ được hưởng lợi trực tiếp. Thực tế, giá một số mặt hàng tăng theo chi phí đầu vào, việc giảm thuế VAT khó có thể được thể hiện trong giá bán đến tay người tiêu dùng.

Cùng với đó, ngân sách dự kiến giảm thu 39.540 tỷ đồng trong nửa cuối năm nay, cùng khoản chi mới phát sinh và các chính sách giảm thu khác... có thể ảnh hưởng tới đảm bảo dự toán thu, bội chi ngân sách năm nay, cũng như kế hoạch dự toán năm 2026. Vì vậy, ông Phan Văn Mãi đề nghị Chính phủ giao các cơ quan tổng hợp đánh giá phát sinh thu - chi để tính toán được cơ cấu ngân sách và sớm báo cáo số liệu cho Thường vụ Quốc hội.

Trả lời nội dung này, Phó thủ tướng Hồ Đức Phớc cho biết 6 tháng cuối năm, kinh tế sẽ chịu tác động từ chính sách thuế quan của Mỹ, do đó cần tiếp tục giảm thuế để hỗ trợ doanh nghiệp ổn định sản xuất và nâng cao sức cạnh tranh.

Về thuế VAT, Phó thủ tướng nhấn mạnh mức thuế của Việt Nam chỉ 10%, đã được giảm còn 8% trong 4 năm qua để tạo điều kiện cho doanh nghiệp phục hồi sau đại dịch.

Phó thủ tướng cho hay, tháng 7 sẽ có báo cáo đầy đủ về dự báo chi tiêu khi lập dự toán năm 2026 và kế hoạch tài chính, nợ công cho nhiệm kỳ tới.

Năm nay, việc chi trả cho tinh giản bộ máy được sử dụng từ quỹ tiền lương tích lũy và ngân sách, còn sang năm sẽ trình báo cáo chính sách thu, các sắc thuế để cân đối trong 5 năm tới.

Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải cho biết Ủy ban Thường vụ Quốc hội đồng thuận với đề xuất của Chính phủ và đề nghị hoàn thiện hồ sơ để Dự thảo Nghị quyết giảm 2% thuế VAT sẽ được trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp vào tháng 5.

Thanh Hoa