Tổ Công tác chỉ đạo sản xuất, kết nối cung ứng tiêu thụ nông sản tại các tỉnh, thành phố phía Nam trong điều kiện dịch COVID-19 (Tổ Công tác 970 - Bộ NN&PTNT) vừa có báo cáo Bộ NN&PTNT về tình hình hoạt động.

Theo báo cáo, vụ lúa Đông Xuân thường bố trí thời gian xuống giống sớm trong tháng 10/2021 khoảng 250-300 ngàn ha để hạn chế suy giảm năng suất do ảnh hưởng của tình hình khô hạn và xâm nhập mặn có thể xảy ra cho các tỉnh vùng ven biển và xuống giống các tháng 11, 12 (mỗi tháng khoảng 600 ngàn ha) theo chính vụ lúa Đông Xuân 2021-2022, phần còn lại sẽ xuống giống trong tháng 1/2022.

Vụ lúa Đông Xuân tại Đồng bằng sông Cửu Long là vụ lúa chính, diện tích gieo trồng khoảng 1,5 triệu ha với sản lượng hơn 10 triệu tấn lúa, có năng suất cao, chất lượng gạo tốt, sản lượng nhiều, giá thành thấp, giá bán cao đáp ứng các mục tiêu về lợi nhuận, xuất khẩu, tăng trưởng và an ninh lương thực cho toàn vùng Nam bộ, các nhu cầu vật tư nông nghiệp để cung ứng phục vụ cho sản xuất vụ lúa này cần được chuẩn bị sớm, trong đó cấp bách nhất là lúa giống vì tính chất nghiêm ngặt về thời vụ như đã nêu trên.

Xét nhu cầu lúa giống cho cả vụ Đông Xuân ở Đồng bằng Sông Cửu Long ước tính cần khoảng 200 ngàn tấn (cần 230 ngàn tấn lúa giống nếu sử dụng bình quân 150kg hạt giống/ha; nếu đẩy mạnh và thực hiện theo khuyến cáo 120 kg hạt giống/ha thì nhu cầu khoảng 180 ngàn tấn giống) trong khi năng lực các công ty sản xuất và kinh doanh hạt giống lúa và Viện Lúa Đồng bằng Sông Cửu Long chỉ cung ứng tối đa 100 ngàn tấn giống, các hợp tác xã, hộ sản xuất giống kinh doanh và trao đổi giống đạt phẩm cấp có thể cung ứng khoảng 50-70 ngàn tấn giống. Như vậy vẫn còn thiếu khoảng 50-70 ngàn tấn.

Trong điều kiện sản xuất bình thường khả năng sử dụng giống đạt phẩm cấp có thể chiếm tỉ lệ 75-80%, phần còn lại do nông dân tự chọn lựa để giống, nhưng trong trường hợp dịch COVID-19 do việc thu hoạch, sơ chế bảo quản giống tại công ty và hệ thống sản xuất giống nông hộ gặp khó khăn nên việc cung ứng giống đạt phẩm cấp cho sản xuất có thể thiếu so với nhu cầu.

Nguyên nhân là do các ruộng sản xuất giống không được thu hoạch và vận chuyển kịp thời để sơ chế nên không đạt các tiêu chuẩn làm giống, các doanh nghiệp và hệ thống kinh doanh hạt giống ở cấp tỉnh, huyện, xã bị giới hạn về lưu thông, vận chuyển, chế biến nên khả năng cung ứng giống không kịp thời vụ sản xuất và nông dân khó tiếp cận giống lúa theo mong muốn, các liên kết sản xuất giữa doanh nghiệp và nông dân có thể bị đứt gãy ngay từ khâu cung ứng giống cho sản xuất.

Trước đó, hồi đầu tháng 8/2021, ông Trần Thanh Nam, Thứ trưởng Bộ NN&PTNT, Tổ trưởng Tổ Công tác 970 đặt ra lo ngại, sau khi hết dịch thì vấn đề thiếu giống có thể xảy ra.

"Sắp tới vấn đề giống sẽ giải quyết thế nào, tôi lo lắm bởi như sau dịch Tả lợn châu Phi, giống lợn đã rất đắt, nếu sau dịch bệnh mà chúng ta không có tính toán trước thì việc giá con giống tăng cao sẽ ảnh hưởng rất lớn tới nông dân. Mặt khác, nông sản, thực phẩm sản xuất ra không có đầu ra cũng khiến nông dân không còn mặn mà sản xuất", ông Nam nói.

Cung cấp thông tin cho Thứ trưởng Trần Thanh Nam, ông Trần Đình Luân, Tổng cục trưởng Tổng cục Thủy sản, cho biết về cơ bản khả năng cung ứng tôm giống, cá tra cho vụ tới đảm bảo. Tuy nhiên, với một số giống cá nước ngọt như cá lóc, cá rô phi... có khả năng thiếu.

Ông Nguyễn Như Cường, Cục trưởng Cục Trồng trọt, cho biết qua trao đổi với các DN sản xuất giống lúa thì nguồn cung cơ bản không có vấn đề gì, nhưng về một số giống rau ngắn ngày có thể khan hiếm.

Thy Lê