Từ 1/6, theo Nghị định 70, các hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng mỗi năm thuộc một số ngành nghề (ăn uống, khách sạn, bán lẻ, vận tải hành khách, thẩm mỹ, vui chơi giải trí...) sẽ phải sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, kết nối dữ liệu với cơ quan thuế. Đồng thời, Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị yêu cầu xóa bỏ hình thức thuế khoán với hộ kinh doanh chậm nhất trong 2026.

Tính tới hết tháng 6, có 45.247 hộ kinh doanh thuế khoán có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên đã đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền. Ngành thuế khẳng định không truy thu thuế giai đoạn trước 1/6.

Ông Mai Sơn, Phó cục trưởng Cục Thuế khẳng định không thực hiện việc truy thu. Hộ kinh doanh theo phương pháp kê khai sẽ thực hiện kê khai bổ sung nếu có sai sót. Hộ kinh doanh theo phương pháp khoán, trong trường hợp khi doanh thu khoán thay đổi 50% trở lên, hộ kinh doanh phải thông báo thay đổi mức khoán với cơ quan thuế và không bị truy thu.

Đơn cử, nếu tháng 6, hộ kinh doanh đạt doanh thu 300 triệu đồng thay vì 50 triệu đồng như bình thường, thì hộ phải điều chỉnh kê khai và nộp thuế theo mức 300 triệu đồng kể từ tháng 7. Trong trường hợp tháng 8, doanh thu lại giảm trên 50%, hộ kinh doanh có thể tiếp tục báo giảm để điều chỉnh mức thuế tương ứng.

Mặc dù lãnh đạo ngành thuế khẳng định không truy thu thuế, tuy nhiên, chuyên gia thuế Trần Xoa cho biết vừa qua, ông tham gia nói chuyện, giải đáp thắc mắc cho các hộ kinh doanh, nhiều hộ phản ánh khi áp dụng hóa đơn điện tử đã bị cơ quan thuế "xem lại" doanh thu từ năm 2022 đến nay, nếu phát hiện chênh lệch sẽ truy thu thuế. Nhiều hộ kinh doanh bị truy thu số thuế lớn, từ vài trăm triệu đến hàng tỷ đồng.

Ông dẫn chứng thực tế có 200 hộ kinh doanh sau khi kê khai lại vì doanh thu tăng hơn 50% đã bị truy thu từ năm 2022 với tổng số tiền hơn 1 tỷ đồng. Điều này khiến nhiều tiểu thương hoang mang khi chính sách và thực tế chưa thống nhất.

Theo ông, công tác tuyên truyền chính sách của ngành thuế phải phù hợp với thực tiễn thực hiện chính sách. "Không có chủ trương, sao thuế cơ sở làm rầm rộ như vậy? Có chủ quán ăn bị truy thu hơn 400 triệu đồng, ngành thuế cần làm rõ điều này nhằm tránh hoang mang cho các hộ kinh doanh", ông Xoa kiến nghị.

Tại tọa đàm “Tháo gỡ vướng mắc hóa đơn điện tử, hướng tới 2 triệu doanh nghiệp”, được tổ chức ngày 20/8, liên quan đến việc truy thu thuế, ông Nguyễn Tiến Dũng, phó trưởng Thuế TP.HCM, cho biết thời gian qua, ngành thuế có truy thu một số cá nhân, hộ kinh doanh vì ngoài hoạt động kinh doanh chính ở địa bàn cố định, họ còn nhiều hoạt động khác, trên địa bàn khác, với phương thức khác mà chưa kê khai.

Do vậy, với các trường hợp bị truy thu, cần xem xét cụ thể hộ kinh doanh đó là hộ khoán hay hộ kê khai, quy mô, ngành nghề, phương thức kinh doanh có thay đổi không…

Liên quan đến truy thu thuế hộ kinh doanh, ông Nguyễn Văn Được, trưởng ban chính sách Hội Tư vấn và đại lý thuế TP.HCM, cũng kiến nghị không nên hồi tố, thực hiện truy thu thuế khi hộ kinh doanh chuyển đổi từ khoán lên kê khai thuế.

Thanh Hoa