Trong báo cáo về ảnh hưởng của dịch Covid-19 đến sản xuất, xuất khẩu thủy sản Việt Nam và đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) nêu lên một số thực trạng trong việc triển khai đến các doanh nghiệp.

VASEP cho biết hầu hết các doanh nghiệp thuỷ sản ở cả 3 nhóm hàng (tôm, cá tra, hải sản khai thác) đều gặp khó khăn trong vấn đề tài chính do ảnh hưởng dịch bệnh Covid-19. Cụ thể, doanh nghiệp thu hồi tiền hàng từ khách hàng chậm và rất chậm. Doanh thu xuất khẩu giảm mạnh. Vì vậy, doanh nghiệp không xoay vòng được vốn, không có tiền trả các khoản vay ngân hàng.

Thời gian qua, để hỗ trợ cho các doanh nghiệp, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã ban hành Thông tư 01 về việc cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn giảm lãi vay, giữ nguyên nhóm nợ đối với các khoản nợ bị ảnh hưởng do dịch Covid-19.

Theo VASEP, hiện nay đã có một số ngân hàng thương mại giảm lãi suất cho vay và doanh nghiệp đã tiếp cận được gói hỗ trợ này. Tuy nhiên, việc thực hiện chưa đồng đều tại các ngân hàng thương mại và tại các địa phương. Chẳng hạn, Vietcombank đã hạ lãi suất vay cho doanh nghiệp, nhưng một số ngân hàng vẫn chưa thực hiện như BIDV, VietinBank.

Cùng với đó, mức giảm lãi suất chỉ áp dụng đối với các khoản vay mới, các khoản vay cũ không được áp dụng.

Mặt khác, chính sách hạ lãi suất vay chỉ đang áp dụng đối với khoản vay VND mà không áp dụng cho các khoản vay bằng USD. Trong khi đối với các doanh nghiệp xuất khẩu thì nhu cầu vay vốn bằng tiền USD rất nhiều, nhưng chưa có chính sách hỗ trợ. Vì vậy, VASEP kiến nghị NHNN sớm bổ sung thêm chính sách giảm lãi suất cho vay ngắn hạn bằng USD của các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Với một số doanh nghiệp trước đó đã gặp khó khăn về vốn và chậm khả năng thanh toán các khoản vay với ngân hàng nên đã bị cho vào nhóm nợ 2 (nợ bị quá hạn thanh toán trước 30 ngày), khi đó doanh nghiệp sẽ không được áp dụng các chính sách về cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn giảm lãi vay, giữ nguyên nhóm nợ đối với các khoản nợ bị ảnh hưởng do dịch Covid-19.

Ngoài ra, chính sách miễn giảm phí thanh toán của các tổ chức tín dụng đã được một số tổ chức tín dụng áp dụng với các khoản thanh toán nước ngoài. Trong khi đó, các khoản thanh toán, chuyển tiền trong nước chưa được giảm cho doanh nghiệp.

Hiện, mức phí vẫn là 0.033 - 0.044%/lần chuyển ngoài hệ thống ngân hàng. "Doanh nghiệp rất mong các tổ chức tín dụng, ngân hàng hỗ trợ giảm phí chuyển tiền trong nước theo tinh thần tại Chỉ thị 02 của NHNN", báo cáo kiến nghị.

Chính sách giảm lãi suất cho vay ngắn hạn bằng VND của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài kể từ ngày 17/3/2020. Hiện, một số tổ chức tín dụng, ngân hàng đã giảm lãi suất cho vay ngắn hạn bằng VND cho doanh nghiệp (như VietinBank, Agribank (lãi suất 5,5% - kỳ hạn 5 tháng), BIDV (lãi suất 5,5% - kỳ hạn 6 tháng), Techcombank.

Tuy nhiên, doanh nghiệp thuộc nhóm nợ 2 không được áp dụng các chính sách giảm lãi suất cho vay ngắn hạn bằng VND.

Về gói hỗ trợ tín dụng 250.000 tỷ đồng được các ngân hàng cho khách hàng vay mới từ tháng 3/2020 với lãi suất ưu đãi giảm từ 0,5% - 1,5%/năm. Hiện, một số tổ chức tín dụng đã sớm triển khai gói hỗ trợ này cho doanh nghiệp được vay với lãi suất ưu đãi (như Vietcombank (vay VND với lãi suất 3,6%/năm – kỳ hạn 6 tháng, vay bằng USD với lãi suất 2,7%/năm - kỳ hạn: 4 tháng); Agribank (mức lãi suất vay 4,5%/năm – kỳ hạn 5 tháng).

Tuy nhiên, vẫn còn một số tổ chức tín dụng đang để lãi suất cho vay cao: như BIDV 3,4%/năm- kỳ hạn 3,5 tháng; VietinBank 3,2%/năm - kỳ hạn 3 tháng. Cùng với đó, doanh nghiệp thuộc nhóm nợ 2 cũng không được vay gói hỗ trợ tín dụng 250.000 tỷ đồng.

Ngoài ra, VASEP cho rằng, gói hỗ trợ tín dụng này chỉ áp dụng đối với tiền VND, không áp dụng cho tiền USD nên giảm sự tiếp cận của doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, việc một số ngân hàng vẫn yêu cầu doanh nghiệp bổ sung tài sản đảm bảo khiến doanh nghiệp khó đáp ứng được điều kiện trong giai đoạn này để có thể vay được. 

Thanh Hoa