Theo quy định hiện nay, cá nhân cho thuê nhà được xác định là người có nguồn thu từ hoạt động kinh doanh. Do đó, người có tiền cho thuê nhà từ 100 triệu đồng một năm trở lên (trên 8,3 triệu đồng/tháng), cần đóng hai loại thuế là giá trị gia tăng (5%) và thu nhập cá nhân (5%), tức mức thuế đóng là 10% trên tổng doanh thu năm. Bên cạnh đó, mỗi năm một lần, người cho thuê đóng thêm lệ phí môn bài.

Quy định tính thuế cho thuê tài sản (cho thuê nhà) không áp dụng cho người cho thuê ngắn hạn đối với khách du lịch, khách vãng lai; cho thuê dài hạn với những đối tượng yếu thế như: sinh viên, công nhân…

Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng, quy định về mức đóng thuế cho thuê nhà hiện nay không còn phù hợp với tình hình thực tiễn và mức thuế quá cao so với nhiều loại hình kinh doanh dịch vụ khác (chỉ từ 4,5% đến 7%).

Hay như nếu so sánh với việc gửi tiền tiết kiệm, ngân hàng không phải chịu thuế thì việc cá nhân bỏ nhiều tỷ để đầu tư bất động sản cho thuê phải chịu thuế 10% mà không được trừ bất kỳ khoản chi phí nào là không hợp lý.

Phản hồi về vấn đề này, bà Tạ Thị Phương Lan, Phó Vụ trưởng Vụ Quản lý thuế doanh nghiệp nhỏ, vừa và hộ kinh doanh (Tổng cục Thuế), cho rằng: "Mặc dù thuế suất đối với hoạt động cho thuê bất động sản ở mức cao hơn so với các loại hình kinh doanh dịch vụ khác, nhưng đã loại trừ các hoạt động mang tính lưu trú, các hoạt động cho thuê đối với những đối tượng yếu thế trong xã hội như sinh viên, công nhân và những đối tượng tương tự".

Còn với ý kiến kinh doanh bất động sản theo hình thức cho thuê nhà không bằng gửi tiết kiệm ngân hàng để hưởng lãi, theo bà Lan dù khách hàng thuê không ổn định nhưng vẫn thu hút nhiều cá nhân có tiền nhàn rỗi hoặc tiền vay (nhưng khả năng trả nợ tiền vay tốt) đầu tư vào lĩnh vực này. Bởi vì cái được lớn nhất là có được tài sản để dành, sở hữu lâu dài và tài sản đó có thể đem lại dòng tiền ổn định theo năm tháng, không bị mất giá, thậm chí là tài sản tích lũy.

Với kiến nghị tính các khoản tiền mua bất động sản hay chi phí lãi vay… vào chi phí cho thuê nhà, đại diện Tổng cục Thuế cho là không phù hợp vì phải tính đến các yếu tố sở hữu bất động sản lâu dài, bất động sản có thể tăng giá trong tương lai.

Đối với hoạt động cho thuê thông thường chỉ có thể tính đến các chi phí mang tính phát sinh thường xuyên trong thời gian cho thuê hoặc để phục vụ cho mục đích cho thuê (chi phí bảo trì, bảo dưỡng, sửa chữa, lắp đặt thiết bị nội thất...). Tuy nhiên, bà Lan cho biết, để xử lý vấn đề không được trừ chi phí hợp lý như nêu trên của cá nhân cho thuê bất động sản, chính sách thuế đã xây dựng mức thuế của cá nhân thấp hơn so với doanh nghiệp.

Cụ thể, thuế GTGT của cá nhân là 5% trong khi của doanh nghiệp là 10%; thuế TNCN của cá nhân là 5% trong khi thuế TNDN của doanh nghiệp là 20% trên chênh lệch (doanh thu trừ trừ chi phí).

Về vấn đề này, nhiều chuyên gia cho rằng, người có thu nhập từ kinh doanh thì phải đóng thuế. Chúng ta không nên tranh luận theo hướng, đóng thuế sẽ khiến giá cho thuê tăng. Cho thuê nhà đất là dịch vụ phụ thuộc vào cung cầu và sự cạnh tranh, do đó, là câu chuyện điều tiết của thị trường.

Theo đó, thay vì tính ngưỡng thu nhập tính thuế 100 triệu đồng cho cá nhân kinh doanh thì sẽ nâng mức này lên để phù hợp với mức sống hiện nay. Đặc biệt khi mức giảm trừ gia cảnh đã được nâng từ 9 triệu đồng lên 11 triệu đồng. 

Đại diện Tổng cục Thuế cho biết, cơ quan này luôn ghi nhận ý kiến của các chuyên gia và đang nghiên cứu để đề xuất với Bộ Tài chính xem xét báo cáo Chính phủ trình Quốc hội nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế trong chương trình sửa Luật thuế GTGT trong thời gian tới để phù hợp với tình hình thực tế. Tuy nhiên, để xác định được nâng lên mức bao nhiêu, cần có quá trình nghiên cứu và phân tích đánh giá tác động, đại diện Tổng cục thuế cho biết.

Thanh Hoa