Muốn hưởng lợi ích từ việc giảm trừ thuế quan của các nước thành viên TPP, mới đây, giới chuyên gia tại Tp.HCM lưu ý các DN nhỏ cần tuân thủ các quy định trong các chương sau: chương 3 (Quy tắc xuất xứ), chương 7 (Hiệp định SPS), chương 8 (Hiệp định TBT), chương 18 (Lao động), chương 19 (Môi trường), chương 20 (Sở hữu trí tuệ).

Tận dụng các lợi thế

Trong Hiệp định TPP, các nước thành viên chia sẻ mối quan tâm đến việc thúc đẩy sự tham gia của các DN nhỏ và vừa vào thương mại và bảo đảm rằng các DN này chia sẻ các lợi ích của TPP.

Chương về DNNVV trong TPP cũng quy định việc thành lập Ủy ban DNNVV được tiến hành họp định kỳ để rà soát mức độ hỗ trợ của Hiệp định TPP cho các DN, cân nhắc các cách thức để nâng cao hơn nữa những lợi ích của Hiệp định và giám sát các hoạt động hợp tác hoặc nâng cao năng lực để hỗ trợ cho DN nhỏ thông qua tư vấn XK, hỗ trợ, đào tạo cho DN nhỏ; chia sẻ thông tin; cấp vốn thương mại và các hoạt động khác.

Đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của thị trường Mỹ với các DN nhỏ, chuyên gia kinh tế Phạm Hùng Minh cho biết, ngoài các lợi ích cụ thể từ việc giảm trừ thuế quan của các nước thành viên TPP, hiệp định này đem lại giá trị cốt lõi cho DN nhỏ là việc tiếp cận thị trường Mỹ sẽ thuận lợi hơn bao giờ hết.

Theo ông Minh, các DN Việt sẽ được đối xử như DN Mỹ trên đất Việt, cũng như là DN Mỹ trên đất Mỹ. Ngoài ra, nó sẽ giúp DN Việt có định hướng trong việc nâng cao chất lượng hàng hóa, đáp ứng các chuẩn mực hiện đại.

Ông Herb Cochran - Giám đốc điều hành Hiệp hội Thương mại Hoa Kỳ tại Việt Nam (Amcham) tại Tp.HCM, chia sẻ rằng ông mới có dịp tiếp xúc với một chủ DN nhỏ ở Bình Dương trong năm 2015 đã XK sản phẩm sang thị trường Mỹ đạt 10 triệu USD. Điều ông cảm nhận được, đây là một DN Việt có quy mô nhỏ nhưng XK rất tốt, không chỉ sang Mỹ mà còn sang thị trường Ấn Độ, Trung Quốc.

Chính vì vậy, ông Herb Cochran muốn chia sẻ vấn đề không phải là DN có quy mô nhỏ, mà điều quan trọng là cần phải biết làm như thế nào để các DN Việt tận dụng được lợi thế từ TPP mang lại, khi muốn XK vào thị trường Mỹ.

Năm 2015, kim ngạch XK của Việt Nam chiếm 35% trong tổng kim ngạch XK từ khu vực Đông Nam Á sang thị trường Mỹ. Và ông Herb Cochran hy vọng con số này sẽ chiếm đến 45% trong năm tới. Điều đó đòi hỏi nỗ lực rất lớn của các DN nhỏ Việt Nam, làm sao để có lợi khi tham gia TPP và nhất là cần liên kết mạnh mẽ vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Các DN nhỏ cần làm tốt những gì mình có, nếu muốn vào thị trường Mỹ

Cần “đạt chuẩn” cung ứng

Ông Nguyễn Hoàng Dũng - Giám đốc Nghiên cứu và Phát triển (R&D) Viện Kinh tế và Quản lý Tp.HCM, chia sẻ với thị trường Mỹ trong TPP rằng, muốn tận dụng cơ hội thì điều quan trọng là các DN Việt cần thay đổi năng lực quản trị và chịu khó đầu tư công nghệ mới.

Theo ông Dũng, xét về khoảng cách địa lý giữa hai nước là khá xa, nhưng chính khoảng cách này cũng dành nhiều cơ hội cho DN Việt Nam. Vấn đề là các DN nhỏ cần làm tốt những gì mình có, nếu muốn bước chân vào thị trường Mỹ.

Còn người đứng đầu Amcham tại Tp.HCM thì lưu ý, các thách thức lớn mà các DN Việt Nam sẽ đối mặt để kết nối vào các chuỗi cung ứng toàn cầu tại thị trường Mỹ trong TPP, đó là các DN phải trở thành nhà cung ứng “đạt chuẩn” cho các công ty Mỹ và toàn cầu. Các DN nên tham gia thường xuyên vào các hội chợ thương mại ở Mỹ. Thông tin DN rất cần có mã số DUNS - số nhận dạng ID duy nhất trên quốc tế. Ngoài ra, các DN cần có thử nghiệm và chứng nhận về chất lượng, an toàn, lao động, môi trường, tính bền vững… Vấn đề bảo hiểm trách nhiệm sản phẩm, bảo hiểm hàng hóa đường biển cũng được đề cao. Đó là chưa kể những yếu tố quan trọng như hậu cần, an toàn, tuần tra hải quan và biên giới.

Cũng theo ông Herb Cochran, thị trường Mỹ còn đặc biệt quan tâm đến thương mại điện tử. Các giao dịch thông tin điện tử (EDI) và trang website của các công ty ở Việt Nam là điều mà các DN Mỹ cũng rất chú trọng.

Về vấn đề này, mới đây, một DN tại Tp.HCM là công ty TNHH Sản xuất - Thương mại Minh Phạm Anh Em được xem như “tiên phong” khi lập ra sàn giao dịch thương mại điện tử NOCNDEAL nhằm kết nối các DN nhỏ Việt Nam mở được “chìa khóa” XK vào thị trường TPP, nhất là thị trường Mỹ.

Sàn giao dịch này được cho là sẽ phục vụ cộng đồng DN các nước thành viên Hiệp định TPP, nhằm kết nối các DN thành viên, bảo đảm cho các thành viên hưởng lợi ích cụ thể mà TPP mang lại.

Thanh Loan