Tại Tp.HCM, đang có khoảng 100 hộ nuôi lợn tiêu chuẩn VietGap với quy mô lên tới hàng trăm ngàn con, cung cấp dòng thịt sạch, an toàn cho NTD. Tuy nhiên, thịt sạch VietGap lại đang bị các tiểu thương lạnh nhạt, khiến khối lượng thịt đưa ra thị trường rất thấp, chỉ trên dưới 1 tấn/ngày (trong khi nguồn cung có thể lên 5 tấn/ngày), chiếm 1 - 2% tổng nhu cầu thịt heo của NTD trên địa bàn.

Nguồn cung đã đủ

Thực tế, các dự án cung cấp thực phẩm sạch nói chung và thịt heo sạch nói riêng đã được triển khai từ nhiều năm trước. Điển hình là dự án thịt heo VietGap của HTX Chăn nuôi Tiên Phong (Tp.HCM), với sự tài trợ của dự án SIDA. Tuy nhiên, sản phẩm của dự án bị “tắc” đầu ra, do các nhà phân phối e ngại nguồn cung không thể đáp ứng yêu cầu.

Để khắc phục hạn chế này, dự án heo VietGAP Lifsap đã tiến hành đầu tư sản xuất theo chuỗi, từ chăn nuôi, giết mổ, đến vận chuyển và phân phối. Ngoài việc mỗi khâu trong chuỗi này đều phải thực hiện theo yêu cầu nghiêm ngặt Lifsap đặt ra, vấn đề về bảo đảm nguồn cung cấp (các hộ chăn nuôi) cũng được dự án đặc biệt quan tâm.

Dự án Lifsap tiến hành xây 644 hầm biogas cho các hộ chăn nuôi, nâng cấp 54 chợ thực phẩm, nghiệm thu 1.043 quầy sạp tại 23 chợ, đang nâng cấp 4 chợ với 214 quầy sạp. Đồng thời, đưa vào sử dụng 3 phòng kiểm nghiệm thịt, hỗ trợ các trang thiết bị kiểm tra chất lượng thịt cho thú y Trạm kiểm dịch An Sương, chợ Bình Điền và chợ Nông sản thực phẩm Tân Xuân…

Bà Nguyễn Thị Hồng Thắm - Giám đốc công ty An Hạ, cho biết: “Về khả năng cung ứng, công ty hoàn toàn đủ khả năng cung cấp thịt heo VietGAP (khoảng vài trăm con/ngày). Vừa qua, một số hộ chăn nuôi heo VietGAP tại 12 tỉnh, thành phố có tìm đến công ty đề nghị cung cấp heo hơi, vì người dân thấy được lợi ích mỗi tạ heo hơi VietGAP bán ra giá cao hơn heo nuôi bình thường 100.000 - 200.000 đồng/kg. Điều này bảo đảm cho nguồn cung heo VietGAP ra thị trường đã khá dồi dào, không lo thiếu hụt”.

Thực phẩm sạch vẫn gặp nhiều trở ngại trong "cuộc chiến" với thực phẩn kém chất lượng

“Giải vây” cho thực phẩm sạch

Khi những lo ngại về nguồn cung đã được giải quyết, thì những khó khăn khác về tiêu thụ lại nảy sinh. Cửa hàng bán thịt heo đạt tiêu chuẩn VietGAP đầu tiên trên cả nước đã chính thức ra mắt tại chợ Hòa Bình (quận 5, Tp.HCM) vào ngày 9/10, thu hút nhiều sự quan tâm của NTD. Tuy nhiên, sau hơn 2 tuần hoạt động, các quầy bán thịt heo VietGap đã bị các tiểu thương “quây” và đòi sự “cạnh tranh công bằng”.

Ông Bùi Mạnh Chung - Trưởng ban Quản lý chợ Hòa Bình, cho biết: “Tiểu thương cho rằng các quầy heo VietGap treo biển “heo sạch” khiến NTD hiểu lầm các quầy khác là heo bẩn. Biển hiệu quá to gây chú ý cho người mua, dẫn đến sự cạnh tranh không công bằng. Vì vậy, các quầy heo VietGap đã buộc phải “xuống nước”, bỏ chữ “sạch” và thu nhỏ bảng hiệu”.

Không chỉ gặp khó khăn khi bị các tiểu thương tại chợ bao vây, thịt VietGap còn gặp khó vì chi phí sản xuất, chăn nuôi cao, khó cạnh tranh về giá cả với các loại thịt thường và thịt ngoại. Cả người chăn nuôi và đơn vị phân phối thịt sạch VietGap đều đang trong tình trạng hòa vốn.

Việc “có tiếng mà không có miếng” khiến nhiều hộ chăn nuôi “biểu tình”, ngừng cung cấp thịt heo cho công ty An Hạ (DN phân phối heo sạch) và yêu cầu đơn vị này tăng giá mua. “Tiêu chuẩn đầu ra của heo VietGAP rất khắt khe. Chỉ cần một sơ xuất nhỏ trong lúc nuôi cũng đủ khiến heo mình bị loại. Mức giá mua 4,1 - 4,25 triệu đồng/tạ như hiện nay chỉ giúp chúng tôi huề vốn”, một người nuôi heo sạch chia sẻ.

Việc các hộ chăn nuôi ngừng cung cấp khiến đơn vị phân phối gặp khó. Bà Hồng Thắm, cho biết: “Nguồn cung trục trặc, trong khi nhu cầu tiêu thụ ngày càng tăng khiến công ty gặp nhiều khó khăn vì không bảo đảm hợp đồng. Hiện tại, bản thân chúng tôi cũng phải cắt giảm lợi nhuận để định vị heo sạch VietGap trên thị trường. Khi ổn định, đơn vị sẽ tăng giá bán, từ đó tăng giá mua của các hộ chăn nuôi. Rất mong người chăn nuôi ủng hộ”.

Thực phẩm sạch đang là nhu cầu cấp bách của NTD. Sự “bắt tay” phối hợp của lực lượng chức năng, các tiểu thương tại chợ, các đơn vị phân phối, người chăn nuôi và cả NTD sẽ là điều kiện quyết định, giúp thực phẩm sạch định vị trên thị trường và đến gần hơn với NTD.

Hiến Nguyễn