Ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), đánh giá phát triển DN siêu nhỏ, DNNVV và DN do phụ nữ làm chủ là hai động lực quan trọng cho sự phát triển của nền kinh tế thế giới trong tương lai. 
 

Thời cơ cho DN nhỏ 

DN siêu nhỏ cũng có thể tham gia vào nền kinh tế toàn cầu, trở thành chủ thể sáng tạo của toàn cầu. Trước đây, DN lớn là đối tượng chi phối toàn cầu. Cách đây 100 năm, nền kinh tế thế giới bị chi phối bởi 56 đế chế thương mại và các chuỗi giá trị toàn cầu của họ, còn hiện nay bị chi phối bởi 60.000 – 70.000 DN lớn. 

Tuy nhiên, tương lai, theo ông Lộc sẽ khác. Hàng trăm triệu DNNVV, DN siêu nhỏ sẽ là chủ thể chính chi phối nền kinh tế toàn cầu với sự trợ giúp của kinh tế số, mạng Internet. “Mọi sự sáng tạo đều xuất phát từ DNNVV chứ không phải là DN lớn”, ông Lộc nói.

Đặc biệt, cuộc cách mạng công nghiệp (CMCN) 4.0 đang tạo nên những thay đổi không lường trước và rất lớn lao, thay đổi từ cách thức quản trị, lối sống mà không chỉ ở sản phẩm hay dịch vụ. 

“Người thợ may ở Hội An có thể trao đổi cắt may cho khách hàng ở Hoa Kỳ, châu Âu. Đồng thời với tác động của mạng Internet, thế giới đang nhỏ lại nhưng DNNVV ngày càng lớn lên. Từ khóa phát triển DNNVV là quốc tế hóa DNNVV, với từng hộ kinh doanh cá thể”, ông Lộc nêu vấn đề.

Trong khi đó, về sự phát triển cộng đồng DN do phụ nữ làm chủ, ông Lộc ước tính ở Việt Nam hiện nay, trung bình 4 người làm kinh doanh có một người là phụ nữ, 25% trong tổng số DN của nền kinh tế do phụ nữ làm chủ. 

Năm 2020, con số này sẽ lên 30%. Cùng với đó, thế giới đang hướng tới 50% nền kinh tế sẽ được điều hành bởi phụ nữ. Như vậy, sự tham gia của phụ nữ vào kinh tế sẽ là động lực quan trọng của nền kinh tế toàn cầu. 

Ông Lộc ví dụ như Nhật Bản, nền kinh tế của họ năng động hơn vì phụ nữ được trao quyền năng để kinh doanh. Hay ở Trung Quốc, hiện nay, tỷ lệ DN do nữ giới làm chủ cũng giống Việt Nam là 25%. Tuy nhiên, trong hoạt động TMĐT, mạng Internet (lĩnh vực sáng tạo), 50% DN hoạt động trong lĩnh vực này là do phụ nữ làm chủ. 

“Điều đó có nghĩa nam giới là thành phần hoạt động trong lĩnh vực ít sáng tạo hơn nữ giới. Dù Việt Nam chưa có thống kê số phụ nữ làm chủ trong nền kinh tế số nhưng tôi tin phụ nữ sẽ có vai trò rất quan trọng trong nền kinh tế số, cũng như số DN do phụ nữ làm chủ ít phá sản hơn nam giới”, ông Lộc nói.

Với CMCN4.0, các DNNVV, DN siêu nhỏ có thể sản xuất các đơn hàng thủ công tinh xảo, sáng tạo 
 

Toàn cầu hóa “mềm mại”

Bên cạnh đó, chia sẻ về hội nhập quốc tế, đa phương, đa dạng hóa các mối quan hệ kinh tế quốc tế, ông Lộc cho rằng hội nhập toàn cầu hóa và tham gia vào cơ chế hội nhập đa phương đang là hướng đi quan trọng, không chỉ đẩy mạnh xuất khẩu, thu hút đầu tư mà quá trình hội nhập là động lực thúc đẩy cải cách thể chế trong nước để thực hiện công nghiệp hóa – hiện đại hóa.

Với Việt Nam, hội nhập đa phương là hướng đi quan trọng, chúng ta đã tham gia ASEAN, WTO và tham gia các hiệp định thương mại thế hệ mới. “Nỗ lực hội nhập đó góp phần mở rộng không gian thị trường, quy mô nền kinh tế Việt Nam. Vì vậy, Việt Nam trở thành điển hình thành công về công cuộc đổi mới và mở cửa”, ông Lộc cho biết.

Theo số liệu của Ngân hàng Thế giới, Việt Nam là một trong ba nền kinh tế trong 21 nền kinh tế APEC dẫn đầu về tốc độ tăng trưởng và là một trong những nền kinh tế có tốc độ tăng trưởng cao. 

Việt Nam là một nước đang phát triển sở hữu nhiều Hiệp định thương mại tự do nhất, có nhiều mối quan hệ với các nền kinh tế lớn trên thế giới như Hoa Kỳ, Nga, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, EU. 

Trong các hợp tác song phương và đa phương, theo ông Lộc, APEC là diễn đàn hợp tác nhưng những cải cách trong APEC, sáng kiến thúc đẩy tự do hóa thương mại là thực chất và mạnh mẽ nhất trong các cam kết thương mại và đầu tư mà chúng ta thực hiện. 

Cụ thể, APEC đưa ra nhiều biện pháp thực chất và phát triển nhất như chương trình đi lại của doanh nhân APEC (các khối khác không có chương trình này); thuế trung bình của các nền kinh tế giảm từ 17% năm 1989 xuống 5,2% năm 2012. 

“Dù mang tên là diễn đàn, tiến trình nhưng có nhiều cải cách. Do đó, Việt Nam cũng nhận được nhiều lợi ích nhất từ khu vực này ở các lĩnh vực như du lịch, đầu tư”, ông Lộc đánh giá.

Đặc biệt, cả APEC và Việt Nam đều cần động lực mới trong quá trình cải cách. Ông Lộc cho biết Việt Nam đã bước sang thập kỷ thứ tư về cải cách, khi lao động giá rẻ, tài nguyên, cởi trói thị trường… đang ở ngưỡng cần đột phá mới về cải cách. 

Vì vậy, Việt Nam đang cần một làn sóng cải cách thứ hai trên ngưỡng cửa bước sang thập kỷ thứ tư. APEC cũng đang chuẩn bị bước vào thập kỷ thứ tư của mình. Cho nên, cùng với cuộc CMCN 4.0, APEC cũng đang trong bối cảnh, động lực phát triển tới ngưỡng giống Việt Nam.

“Tôi cho rằng toàn cầu hóa phải mềm mại hơn, công thức toàn cầu hóa hài hòa, sáng tạo. Hội nhập phải bao trùm, mềm mại, nhân văn hơn và đặc biệt, không ai bị bỏ lại phía sau khi kinh tế phát triển”, ông Lộc nói. 
 

Thy Lê