Ngày 23/11/2021, Bộ NN&PTNT phối hợp với Bộ Nông nghiệp Liên bang Nga, Đại sứ quán Nga tại Việt Nam, Đại sứ quán Việt Nam tại Liên bang Nga đồng chủ trì và tổ chức “Diễn đàn trực tuyến thúc đẩy hợp tác thương mại nông sản, thủy sản Việt Nam - Liên bang Nga”. Đây là một hoạt động có nghĩa trong thúc đẩy mối quan hệ hợp tác trong lĩnh vực nông nghiệp và chào mừng chuyến thăm chính thức Liên bang Nga của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc thời gian tới.

Đồng thời, nhằm kết nối các doanh nghiệp hai nước đến gần với nhau, thúc đẩy giao thương và gia tăng kim ngạch nông sản, góp phần hướng tới mục tiêu tổng kim ngạch thương mại hai chiều đạt 10 tỷ USD/năm.

Theo Bộ NN&PTNT, Việt Nam hiện nay đang giữ vị trí số 1 về kim ngạch thương mại với Liên bang Nga trong số các quốc gia của khu vực Đông Nam Á. Kim ngạch thương mại Việt - Nga hai chiều nói chung giai đoạn 2018 - 2020 vào khoảng 4,5 tỷ USD/năm, trong đó nông sản chiếm khoảng 18-20%, tương đương 900 triệu USD/năm.

Con số này so với tiềm năng kinh tế và quan hệ chính trị lâu đời giữa hai nước có thể nói là vẫn khá khiêm tốn, cần phải cải thiện mạnh trong thời gian tới. 

10 tháng đầu năm 2021, tổng kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản của Việt Nam sang Liên bang Nga đạt khoảng 469 triệu USD, tăng 32,6% so với cùng kỳ năm 2020, trong đó Việt Nam xuất khẩu sang Nga là chủ yếu các mặt hàng thủy sản, cà phê, điều, trái cây, chè, gỗ, gạo và nhập khẩu từ Nga chủ yếu là thủy sản, lúa mỳ, phân bón, gỗ, gần đây là các sản phẩm thịt, sữa. 

Theo Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Trần Thanh Nam, cơ cấu các sản phẩm nông sản hai nước cơ bản không cạnh tranh trực tiếp với nhau và bổ sung cho nhau. Tuy nhiên, kim ngạch trên vẫn còn thấp so với kỳ vọng và mục tiêu phấn đấu giữa hai nước. Hai bên cần chỉ đạo mạnh mẽ hơn nữa để tận dụng được lợi thế so sánh và các sản phẩm thế mạnh, đặc biệt biến “thách thức thành cơ hội” trong bối cảnh COVID-19.

Ngoài ra, các doanh nghiệp 2 bên cần lưu ý và tận dụng Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh Kinh tế Á Âu (EAEU) có hiệu lực từ ngày 5/10/2016 với Nga là thành viên quan trọng. Theo Hiệp định EAEU, rất nhiều mặt hàng nông sản 2 bên được hưởng mức thuế ưu đãi thấp, có mặt hàng đã giảm về 0% sau khi Hiệp định có hiệu lực.

Bà Tô Thị Tường Lan, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), cho biết Việt Nam là nhà cung cấp thủy sản lớn thứ 3 trên toàn cầu, công suất nhà máy chế biến 4,5 - 5 triệu tấn hàng năm. Trong 10 tháng năm 2021, xuất khẩu thủy sản sang Nga đạt 140 triệu USD. Tuy nhiên, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường Nga còn thấp do giá cước vận chuyển tăng từ 12-15%, rào cản kỹ thuật về vệ sinh an toàn thực phẩm... Đây là lý do hạn chế thủy sản Việt Nam vào thị trường Nga. 

"Hiện nay, người tiêu dùng Nga quan tâm nhiều hơn tới các sản phẩm chế biến, có giá trị gia tăng cao", bà Lan cho biết.

Trong khi đó, đại diện Hiệp hội Nghề cá của Liên bang Nga cho hay tỷ trọng thủy sản Việt Nam xuất khẩu vào Nga còn hạn chế. Do vậy, các nhà nhập khẩu của Nga xác định sẽ đẩy mạnh gia tăng kim ngạch nhập khẩu từ Việt Nam.  

"Việt Nam là hướng đi đầy hứa hẹn để tăng cường nhập khẩu thủy sản của Nga. Doanh nghiệp của Nga cũng mong muốn mở rộng hợp tác Việt Nam trong lĩnh vực nghề cá và nuôi trồng thủy sản", vị đại diện Hiệp hội Nghề cá của Liên bang Nga cho hay. 

Thy Lê