Càng gần Tết Nguyên đán, nhu cầu chi tiêu và thanh toán không cần tiền mặt tăng cao, tạo cơ hội cho các đối tượng lừa đảo tung ra hàng loạt kịch bản được dàn dựng chuyên nghiệp.

Theo ghi nhận từ ACB, chỉ riêng năm 2025, ngân hàng này đã ngăn chặn hơn 37.400 giao dịch đáng ngờ, bảo vệ gần 2.500 tỷ đồng. Thủ đoạn phổ biến là dụ dỗ nạn nhân vào các nhóm đầu tư chứng khoán hoặc làm nhiệm vụ nhận quà. Kẻ gian thường trả lãi nhỏ ban đầu để tạo niềm tin ("thả con săn sắt"), sau đó dụ nạn nhân chuyển số tiền lớn rồi cắt liên lạc ("bắt con cá rô").

Trong khi đó, MB và Agribank cảnh báo về tình trạng mạo danh nhân viên ngân hàng, cơ quan thuế. Các đối tượng gọi điện, gửi tin nhắn thông báo khách hàng nợ phí thường niên, hoặc yêu cầu cập nhật hồ sơ theo "Nghị định 70/2025/NĐ-CP" giả mạo. Mục đích là dẫn dụ người dùng cài đặt ứng dụng lạ chứa mã độc hoặc cung cấp thông tin nhạy cảm.

Đặc biệt nguy hiểm là chiêu thức đánh cắp mã OTP để liên kết ví điện tử mà BIDV vừa cảnh báo. Kẻ gian lừa khách hàng nhập OTP vào các đường link giả mạo giao diện ngân hàng. Ngay khi có mã này – chiếc "chìa khóa" cuối cùng, chúng âm thầm liên kết thẻ nạn nhân vào ví Apple Pay hoặc Google Pay trên thiết bị của chúng, sau đó rút sạch tiền mà không cần thẻ vật lý hay xác thực thêm.

Trước bối cảnh trên, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) và Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) đã triển khai các biện pháp mạnh mẽ.

Theo Vụ Thanh toán (NHNN), tính đến 19/12, hệ thống SIMO (Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận) đã ghi nhận gần 600.000 bản ghi tài khoản nghi ngờ gian lận từ 122 đơn vị báo cáo. Hệ thống đã phát đi cảnh báo tới hơn 2,26 triệu lượt khách hàng, giúp ngăn chặn dòng tiền luân chuyển sai mục đích với tổng giá trị hơn 2.780 tỷ đồng.

Nổi bật trong năm 2025, NAPAS đã ký hợp tác chiến lược với Cục A05 (Bộ Công an) để khai thác dữ liệu rủi ro. Kết quả, NAPAS đã gửi đi hơn 3,4 triệu lượt cảnh báo giao dịch đáng ngờ, giúp khách hàng kịp thời dừng các giao dịch nguy hiểm. Đơn vị này cũng phối hợp với Hiệp hội Ngân hàng triển khai bộ "Sổ tay xử lý tài khoản/thẻ nghi ngờ gian lận" tới 47 ngân hàng thành viên.

Cảnh báo nóng: Vừa nhận thẻ, một khách hàng của Vietcombank "sập bẫy" lừa đảo, mất trắng hơn 100 triệu đồng

App ngân hàng có tính năng cảnh báo tài khoản nhận tiền có dấu hiệu lừa đảo, khách hàng cần biết

Bức tranh thanh toán năm 2025 cho thấy sự chuyển dịch rõ rệt sang không tiền mặt. Hệ thống NAPAS xử lý gần 11,9 tỷ giao dịch (tăng 24%), trong đó rút tiền ATM giảm mạnh 29%, nhường chỗ cho chuyển tiền nhanh NAPAS247 và thanh toán VietQR.

Phát biểu tại Hội nghị triển khai nhiệm vụ năm 2026, Phó Thống đốc NHNN Phạm Tiến Dũng đánh giá cao vai trò của NAPAS trong việc đảm bảo hạ tầng thanh toán an toàn, thông suốt. Ông nhấn mạnh nhiệm vụ thời gian tới là tiếp tục ứng dụng AI và Big Data để nhận diện sớm dấu hiệu bất thường, bảo vệ túi tiền của người dân.

Đồng thời, ngành ngân hàng sẽ đẩy mạnh tích hợp thanh toán trên VNeID và mở rộng kết nối thanh toán QR xuyên biên giới (với Trung Quốc, Thái Lan, Singapore, Hàn Quốc...), tạo thuận lợi cho giao thương và du lịch.

Để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho dịp quyết toán năm 2025 và Tết Nguyên đán 2026, NHNN đã yêu cầu các tổ chức tín dụng thực hiện nghiêm ngặt quy trình mở tài khoản, xác thực sinh trắc học và giám sát chặt chẽ các giao dịch để ngăn chặn tội phạm công nghệ cao ngay từ trứng nước.

Thanh Hoa