Do vướng phải cáo buộc hối lộ và tham nhũng ở Trung Quốc, Brazil, Indonesia và một số quốc gia khác, Rolls-Royce cùng lúc rơi vào tầm ngắm của cơ quan chức năng Mỹ, Anh và Brazil.

Đồng tiền đi trước là đồng tiền khôn

Tuy nhiên, để được hoãn khởi tố, mới đây Rolls - Royce đã chấp nhận nộp phạt trước cho Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ), Cơ quan chống Gian lận nghiêm trọng Anh (SFO) và Công tố liên bang Brazil (MPF). Đồng tiền đi trước là đồng tiền khôn.

Trong con số tổng 671 triệu bảng Anh mà Rolls - Royce “tự nguyện” nộp, thì phần dành cho chính phủ Anh là 497,2 triệu Bảng (chưa bao gồm lãi suất và án phí), DOJ nhận được 170 triệu USD còn cơ quan chức năng Brazil nhận 25,6 triệu USD.

Rolls - Royce sẽ trả trước 293 triệu Bảng trong năm đầu tiên cho cơ quan chức năng Anh, Mỹ và Brazil. Anh sẽ nhận được đầy đủ phần của mình trong vòng 5 năm. Thông tin chi tiết hơn sẽ được công bố trong báo cáo thường niên của hãng này, vào giữa tháng 2.

Thông lệ “dàn xếp” như trên đã và đang được áp dụng phổ biến tại nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó doanh nghiệp thừa nhận trước tòa về sai phạm của mình, nộp phạt và chấp nhận các biện pháp đảm bảo tuân thủ khác để đổi lấy việc được miễn truy tố sau đó.

Hình thức này, còn gọi tắt là DPA, không có gì xa lạ ở nước Mỹ, nhưng mới chỉ được “du nhập” vào Anh từ năm 2014 và cho đến nay mới xảy ra 2 trường hợp với mức phạt tương đối nhỏ. Một trong số đó là Standard Bank, với tổng án phạt chưa đến 40 triệu USD, hồi tháng 11/2015.

Để được hoãn khởi tố, Rolls - Royce đã chấp nhận nộp phạt

Là một thương hiệu uy tín và lâu đời ở Anh, chuyên sản xuất xe hơi trước khi lấn sân sang sản xuất động cơ máy, bê bối của Rolls - Royce đương nhiên đã tạo nên một tin chấn động và được SFO đặc biệt ưu tiên xử lý. Nhiều năm qua, công ty này thường xuyên bị bủa vây bởi những nghi ngờ về hối lộ, chủ yếu liên quan đến việc lợi dụng kênh đại lý để giành lấy các hợp đồng ở nước ngoài.

Thành quả bước đầu của SFO

Tại Indonesia, Rolls - Royce từng bị cáo buộc đã “tặng” Tommy Suharto - con trai út của cựu Tổng thống Suharto, một chiếc ôtô Rolls - Royce kèm 20 triệu USD tiền mặt để tác động tới hãng hàng không nước quốc gia Garuda mua động cơ Trent 700 của Rolls - Royce.

Còn tại Brazil, Rolls - Royce cũng xuất hiện trong hồ sơ điều tra về hối lộ liên quan tới Petrobras - tập đoàn dầu khí quốc doanh lớn nhất nước. Chưa dừng lại ở đó, năm 2016, tờ Financial Times cũng đưa tin, trong lần “đánh án” quy mô lớn của SFO ở Brazil, Indonesia và Trung Quốc, công ty năng lượng của Rolls - Royce tại Nigeria bị nghi là đã “nhúng chàm”.

Rolls - Royce sau đó thuê một bên thứ ba độc lập, là công ty luật Debevoise & Plimpton, để tự điều tra. Kết quả cho thấy một số doanh nghiệp và thương vụ làm ăn của Rolls - Royce tại Indonesia, Trung Quốc và các thị trường khác đều có dấu hiệu sai phạm; đồng thời hồ sơ được gửi tới SFO để tổ chức điều tra. Một năm sau đó, Bộ Tư pháp Mỹ cũng vào cuộc.

Kể từ khi SFO bắt đầu điều tra, Rolls - Royce cho biết đã giảm đáng kể việc sử dụng các kênh trung gian và siết chặt quy trình nội bộ, đồng thời cam kết hợp tác đầy đủ với các cơ quan chức năng.

Việc Rolls - Royce chấp thuận nộp phạt để được “hưởng khoan hồng” có thể xem là một thành quả dành cho ông David Green - Giám đốc SFO và cũng người đã cố gắng đưa DPA trở thành một vũ khí quan trọng trong số các biện pháp chống tham nhũng của SFO, kể từ khi ông được bổ nhiệm vào năm 2012.

Trước đó, SFO nhận không ít chỉ trích về việc toàn “giơ cao đánh khẽ” cho dù đã có Đạo luật chống Hối lộ ban hành năm 2011, trong đó quy định các công ty phải chịu trách nhiệm hình sự nếu không có ý thức phòng ngừa tệ nạn hối lộ. Lần này, số tiền phạt mà SFO thu được thậm chí còn vượt xa ngân sách hoạt động hàng năm (khoảng 34 triệu Bảng) và khiến nhiều người phải có cái nhìn khác về vai trò của cơ quan này.

Hải Châu