Tổng cục Thống kê (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) vừa công bố một số tiêu chí về các doanh nghiệp (DN) đang hoạt động, thành lập mới, ngừng hoạt động, quay trở lại hoạt động và những DN giải thể. Thông qua “bức tranh” toàn cảnh có thể thấy “sức khỏe” DN vẫn còn yếu.

Thành lập mới tăng 16%

Tổng cục Thống kê cho biết, tính đến ngày 31/12/2016, trên cả nước có 477.808 DN đang hoạt động, tăng 8% so với năm 2015. Trong đó, số DN thành lập mới tăng kỷ lục với 110.000 đơn vị, tăng 16,2% so với năm 2015.

Ghi nhận của Tổng cục Thống kê cho thấy, nhiều tỉnh, thành có tốc độ phát triển DN đang hoạt động cao hơn mức bình quân cả nước như Kiên Giang, Đồng Nai, Bến Tre, Bình Dương.

Tp.HCM vẫn là một trong những tỉnh đứng nhóm đầu với số DN chiếm tỷ trọng cao trên cả nước, chiếm 33,6% số DN cả nước, có tốc độ phát triển DN đang hoạt động năm 2016 tăng 7,8% so với năm 2015.

Tuy nhiên, bên cạnh đó, Tổng cục Thống kê cũng ghi nhận, số DN ngừng hoạt động có đăng ký trên phạm vi cả nước đã tăng 27,3% so với năm 2015, đạt gần 20.000 đơn vị.

Hơn 12.000 DN hoàn thành thủ tục giải thể với các tỉnh, thành có tốc độ giải thể DN cao gồm Lâm Đồng, Hưng Yên, Sơn La, Nghệ An, Đồng Tháp, Cao Bằng… Riêng Tp.HCM cũng là địa phương có số DN giải thể cao nhất, gần 4.000 đơn vị.

Phát biểu tại buổi họp báo công bố tiêu chí phản ánh tình hình phát triển DN các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, ông Phạm Quang Vinh – Phó Tổng Cục trưởng – cho biết, tính trung bình giai đoạn 2000 – 2015, mỗi năm tăng 17,6% DN thành lập mới.

Cũng tại buổi họp báo, các diễn giả cho biết, dù số DN thành lập mới tăng kỷ lục, song số DN giải

thể cũng không hề ít. Điều này chứng tỏ DN chưa đủ “khỏe” để vượt qua giai đoạn khó khăn, nền kinh tế vẫn còn nhiều bất ổn.

Ông Vinh cho biết, dù số DN thành lập mới đạt mức cao kỷ lục nhưng chỉ có 41% DN đóng góp vào ngân sách nhà nước.

Số DN thành lập mới đạt mức cao kỷ lục nhưng chỉ có 41% DN đóng góp vào ngân sách nhà nước, với 746,4 nghìn tỷ đồng, thấp hơn mức tăng của vốn, doanh thu và lợi nhuận.

Quy mô tăng, hiệu quả thấp

Theo Tổng cục Thống kê, trong giai đoạn 2000 – 2015, tổng vốn thu hút đạt 23.656 nghìn tỷ đồng, tăng 22,8%. Tính riêng trong năm 2015, tổng số doanh thu theo giá hiện hành của khu vực DN đạt 14.949 nghìn tỷ đồng; tổng lợi nhuận trước thuế của DN năm 2015 đạt 552,7 nghìn tỷ đồng, bình quân mức tăng trưởng lợi nhuận toàn khu vực giai đoạn 2000 – 2015 đạt 19%, thấp hơn mức tăng của vốn và doanh thu.

Tuy nhiên, đóng góp vào khối ngân sách nhà nước khu vực DN là 746,4 nghìn tỷ đồng, thấp hơn mức tăng của vốn, doanh thu và lợi nhuận.

Liên quan đến lợi nhuận và đóng góp cho ngân sách của khu DN, ông Vinh cho biết hiện nay, nền kinh tế còn nhiều khó khăn. Để động viên DN, Chính phủ đã nhiều lần thực hiện các biện pháp hoãn, giảm, giãn thuế nhằm khuyến khích DN phát triển sản xuất, kinh doanh. Ngoài ra, Việt Nam bắt đầu thực hiện lộ trình cắt giảm thuế theo cam kết hội nhập nên thuế xuất nhập khẩu giảm.

Báo cáo của Tổng cục Thống kê về tình hình kinh tế xã hội quý I/2017 cho thấy, tăng trưởng GDP trong quý đạt 5,1%, thấp hơn 5,48% so với năm 2016.

Ông Phạm Đình Thúy, Vụ trưởng Vụ Thống kê công nghiệp cho biết, DN Việt Nam đang phát triển theo tỷ trọng nhưng thực tế hiệu quả hoạt động chưa cao.

Ông Thúy lý giải rằng lợi nhuận của DN tăng thấp là do DN mới chỉ tăng nhanh về quy mô nhưng hiệu quả thấp hơn so với nhiều nước trong khu vực như Indonesia, Thái Lan. Hơn 97% là DN vừa và nhỏ, gần 60% số DN dưới 10 lao động sử dụng công nghệ lạc hậu.

Tuy nhiên, ông Vinh cũng khẳng định rằng việc GDP quý I giảm không chỉ ảnh hưởng từ nguồn thu ngân sách giảm mà do nhiều nguyên nhân khác. Ví dụ như việc suy giảm nông nghiệp, khai khoáng…

Thanh Hoa