Lo lắng của lãnh đạo ngành ngân hàng Philippines không phải là không có cơ sở, nhất là sau khi hệ thống ngân hàng nước này dính phải một vài cuộc tấn công mạng quy mô nhỏ trong tháng 5/2016 và trước đó là liên đới vụ trộm 81 triệu USD xuyên biên giới.

Không thiếu quy định, chỉ thiếu thực thi

Phát biểu tại một diễn đàn ở thành phố Mactan, Cebu, cuối tuần qua, Phó Thống đốc Nestor Espenilla cho biết Ngân hàng Trung ương Philippines (Bangko Sentral ng Pilipinas) sẽ siết chặt quản lý đối với các đại lý ngoại hối và công ty chuyển tiền trong vòng 2 - 3 tháng tới.

Hình thức tiền ảo như Bitcoin hiện nay vẫn “nằm ngoài vòng pháp luật” ở Philippines vì chưa có quy định cụ thể, nhưng giá trị giao dịch bằng tiền ảo tăng lên không ngừng và đang ở mức trên 2 triệu USD/tháng.

Ông Espenilla cho biết chính phủ sẽ sửa đổi một thông tư từng ban hành năm 2005, để mở rộng phạm vi điều chỉnh tới cả loại hình tiền ảo. Theo ước tính của Phó Thống đốc Nestor Espenilla, Philippines chính là nước sử dụng Bitcoin nhiều thứ ba trên thế giới, một phần nhờ lượng kiều hối mà người Philippines sinh sống và làm việc ở nước ngoài chuyển về. Năm 2015, dòng vốn này đã tăng lên tới 25,8 triệu USD.

Dễ dàng nhận thấy, Ngân hàng Trung ương Philippines đang buộc phải đẩy mạnh các hoạt động kiểm tra, giám sát và siết chặt quy định sau những diễn biến trong thời gian gần đây.

Cơ quan này sẽ yêu cầu các tổ chức tài chính phải thực hiện nghiêm túc việc kiểm tra, xác minh thông tin hồ sơ khách hàng của mình mọi lúc mọi nơi nhằm kịp thời hạn chế, phát hiện và ngăn chặn những hành vi phi pháp.

Theo lời vị Phó Thống đốc, pháp luật của Philippines đã quy định khá đầy đủ về việc ngân hàng có nghĩa vụ tìm hiểu kỹ lưỡng về khách hàng mà mình sẽ cung cấp dịch vụ. Vấn đề nằm ở quá trình thực thi và trong thời gian tới, ngân hàng nhà nước Philippines sẽ tăng cường hoạt động giám sát quá trình tuân thủ của các ngân hàng thương mại.

“Công nghệ đã và đang giúp ích rất nhiều trong lĩnh vực dịch vụ tài chính, nhưng vẫn còn đó hàng loạt rủi ro như rửa tiền hay xâm hại quyền lợi người tiêu dùng”, ông Espenilla nhận định, đồng thời cho rằng những rủi ro cũ sẽ tái xuất hiện trong “hình hài” mới.

Lo lắng của lãnh đạo ngành ngân hàng Philippines không phải là không có cơ sở, nhất là sau khi các ngân hàng nước này đã dính phải một vài cuộc tấn công mạng quy mô nhỏ trong tháng 5/2016 với việc SWIFT, hệ thống tin nhắn liên ngân hàng toàn cầu bị tin tặc tấn công một lần nữa.

Hình thức tiền ảo như Bitcoin hiện nay vẫn “nằm ngoài vòng pháp luật” ở Philippines

Can thiệp để định hướng

Philippines trở thành một điểm nóng trong lĩnh vực ngân hàng thời gian qua, vì liên đới tới một trong những vụ trộm ngân hàng lớn nhất lịch sử hiện đại. Một ngày tháng 2/2016, kẻ trộm đã đột nhập vào hệ thống tài khoản của Ngân hàng Trung ương Bangladesh mở tại Cục Dự trữ Liên bang Mỹ rồi chuyển thẳng 81 triệu USD tới một số tài khoản tại Rizal Commercial Banking của Philippines trước khi được đưa đến các sòng bạc.

Cơ quan chức năng đã tìm lại được khoảng 15 triệu USD từ nhà điều hành sòng bạc Kim Wong. Tuy nhiên, Wong một mực khẳng định mình không làm gì sai trái mà chỉ đơn giản là nhận tiền từ hai công dân Trung Quốc, những người bị cho là liên quan trực tiếp đến vụ tấn công mạng hết sức liều lĩnh và táo tợn nêu trên.

Ông Maia Santos Deguito, quản lý chi nhánh ngân hàng Rizal - nơi chấp nhận lệnh chuyển tiền đến các sòng bạc - đã bị sa thải. Tại buổi điều trần ở Thượng viện, ông Deguito cũng phủ nhận cáo buộc.

Trong khi đó, Chủ tịch Lorenzo Tan của Rizal không còn lựa chọn nào khác là từ chức cách đây hai tuần, vì “trách nhiệm lương tâm” khi để cho ngân hàng dính líu vào vụ bê bối, cho dù quá trình điều tra nội bộ đã chứng minh rằng ông vô can.

Từ hàng loạt sự kiện như vậy, Ngân hàng Trung ương Philippines đang cân nhắc đề xuất của các ngân hàng thương mại về việc nâng giới hạn giá trị giao dịch ngoại hối của cá nhân lên cao hơn mức 120,000 USD hiện nay.

Điều này có thể làm giảm số lượng giao dịch trên thị trường chợ đen và khuyến khích người dân tham gia thị trường chính thống, giúp chính phủ quản lý dễ dàng hơn.

Hải Châu