Tại Hội thảo, Tham tán Thương mại Việt Nam tại Hoa Kỳ đã cung cấp những thông tin mới nhất liên quan đến báo cáo Nhà Trắng công bố hôm 13/8, trong đó xác định các đối tác thương mại của Mỹ có nguy cơ liên quan đến hoạt động trung chuyển hàng hóa bất hợp pháp nhằm né thuế.

“Đây là đánh giá từ phía Hoa Kỳ, tuy nhiên các cơ quan chức năng của các nước, trong đó có Việt Nam sẽ tiếp tục trao đổi, chia sẻ cơ sở dữ liệu, bằng chứng và thực tiễn sản xuất. Đồng thời báo cáo cho thấy cơ quan giữa các nước, đặc biệt Việt Nam và Hoa Kỳ vẫn có sự trao đổi thường xuyên. Cục Hải quan Việt Nam và cơ quan Hải quan Hoa Kỳ có thể tiếp tục tăng cường phương thức phân luồng thương mại, đối chiếu năng lực sản xuất, nguồn gốc nguyên liệu và công đoạn gia công, tuyến logistics, hóa đơn, hồ sơ chứng nhận xuất xứ..., từ đó giảm thiểu các cái rủi ro đối với hàng hóa Việt Nam xuất khẩu sang Hoa Kỳ", ông Hưng nói.

Tham tán cho biết thêm, theo thông lệ thương mại quốc tế, việc sử dụng nguyên liệu nhập khẩu cũng không mặc nhiên coi là hành vi chuyển tải bất hợp phát. Quy định của WTO cho phép nhập khẩu nguyên liệu từ nước thứ ba, sau đó thông qua các giai đoạn để tạo ra sản phẩm có giá trị gia tăng cao, từ đó lấy xuất xứ ở nước thứ ba này. 

“Vấn đề cần được xem xét đó là hàng hóa đó có thực chất trải qua quá trình sản xuất thực chất tại Việt Nam hay không? Các công đoạn thực hiện tại Việt Nam có đáp ứng quy định về xuất xứ áp dụng đối với từng mặt hàng hay không? Và doanh nghiệp có đầy đủ hồ sơ dữ liệu để chứng minh hay không?”, ông Hưng phân tích.

Qua đó, Tham tán nhấn mạnh các doanh nghiệp cần tuân thủ và nâng cao tính chủ động. Không nên lo ngại quá mức nhưng cần chủ động rà soát và phối hợp chặt chẽ để đối phó với kiểm tra ngày càng thắt chặt từ phía Hoa Kỳ.

Cũng tại Hội thảo, ông Hưng cho biết, dù bối cảnh tăng trưởng có dấu hiệu chậm lại và áp lực giá cả vẫn tiếp tục được theo dõi, các nhà nhập khẩu và  phân phối tại thị trường Hoa Kỳ có xu hướng tiếp tục tăng thu mua để tăng dự trữ hàng hóa, phòng ngừa rủi ro. Do đó Hoa Kỳ vẫn là thị trường có sức mua lớn, thu hút tất cả nhà bán buôn, bán lẻ trên thế giới.

Mặt khác, thị trường này có sự cạnh tranh rất khốc liệt, nhất là khi nhu cầu tiêu dùng thay đổi, hệ thống phân phối, quy định quản lý và chi phí tiếp cận có sự khác biệt đáng kể giữa các bang tại Hoa Kỳ.

Ở diễn biến mới nhất liên quan đến chính sách thuế quan của Hoa Kỳ, theo thông báo ngày 24/7, mức thuế bổ sung 10% theo Mục 122 đã được xóa bỏ, thay vào đó nước này áp dụng với các đối tác thương mại mức thuế dựa trên kết quả điều tra Mục 301 về lao động cưỡng bức. Việt Nam nằm trong nhóm đối tác chịu mức thuế 12,5%, trừ một số mặt hàng ngoại lệ.

Đáng chú ý, trước những diễn biến này, Tham tán Đỗ Ngọc Hưng cho biết, qua trao đổi với các hiệp hội ngành hàng, nhà nhập khẩu và nhà phân phối lớn của Hoa Kỳ, Thương vụ nhận thấy các doanh nghiệp và đối tác vẫn tiếp tục coi trọng thị trường Việt Nam. 

“Mặc dù mức thuế của Việt Nam cũng không phải thấp nhất trong tất cả các nước, nhưng Việt Nam vẫn được coi là một thị trường thu mua chiến lược, trọng tâm do năng lực sản xuất đáp ứng được nhu cầu của khách hàng Hoa Kỳ, trong khi chất lượng mẫu mã ngày càng được cải thiện và giá cả hết sức là cạnh tranh”, Tham tán lý giải.

Ông Hưng cho biết các doanh nghiệp trước mắt đều cam kết tiếp tục duy trì kênh phân phối, thu mua tại Việt Nam. Đơn cử, Hiệp hội May mặc và Giày dép Hoa Kỳ (AAFA) đã có đơn đặt hàng cho năm 2027. 

Tham tán nhấn mạnh, mặc dù hiện nay có rất nhiều yếu tố tác động đến xu hướng thị trường, yếu tố về giá vẫn giữ vai trò quan trọng trong việc ra quyết định chiến lược thu mua của các doanh nghiệp Hoa Kỳ. 

“Việt Nam hiện nay đang có lợi thế cạnh tranh rất lớn với các nhóm ngành hàng điện tử, máy móc, dệt may, da giày, đồ gỗ, thủy sản và nông sản, hàng tiêu dùng", ông Hưng cho biết.

Tuy nhiên, xu hướng này không đồng nghĩa với việc các đơn hàng sẽ tự động sẽ chuyển dịch từ các nước khác sang Việt Nam. Các nhà nhập khẩu Hoa Kỳ cũng ngày càng chú trọng đến năng lực sản xuất thực chất, giá trị gia tăng được tạo ra tại Việt Nam và khả năng cung cấp dữ liệu đầy đủ để phục vụ cho hoạt động thẩm định của cơ quan thẩm quyền, theo ông Hưng.

Chính sách thương mại Hoa Kỳ đang có những điều chỉnh ngày càng gắn chặt với các mục tiêu an ninh quốc tế, an ninh quốc gia, an ninh kinh tế, phát triển sản xuất trong nước, bảo vệ người tiêu dùng, sở hữu trí tuệ và an toàn chuỗi cung ứng. Ngoài điều tra theo Mục 301 về lao động cưỡng bức, Việt Nam thì cũng nằm trong nhóm bị điều tra về dư thừa công suất và sở hữu trí tuệ. 

Tham tán cho biết, hai quốc gia đang tiếp tục đàm phán Hiệp định Thương mại Đối ứng Công bằng và Cân bằng. Bộ Công Thương là đầu mối đàm phán của Chính phủ đã hết sức nỗ lực và vừa rồi đã đạt được các kết quả tại vòng đàm phán thứ 7, tiến tới có thể sớm ký kết với Hoa Kỳ. Qua đó giúp cho doanh nghiệp có điều kiện để yên tâm thực hiện các hoạt động giao thương.

Do vậy, Tham tán lưu ý các doanh nghiệp cần hết sức bình tĩnh chờ đợi kết quả đàm phán. 

“Doanh nghiệp có đơn hàng từ đối tác Hoa Kỳ cần xác định chính xác mã HS thuộc nhóm bị tính thuế hoặc được miễn trừ thuế để tính tổng chi phí bao gồm giá hàng sau thuế, vận tải, bảo hiểm, lưu kho và chi phí tuân thủ trong quá trình làm việc với đối tác, đảm bảo sản xuất bền vững”, chuyên gia lưu ý.

Đỗ Kiều