Chia cổ tức bằng cổ phiếu có thể giúp cổ đông “đút túi” thêm một khoản lợi nhuận từ phần vốn góp vào doanh nghiệp, hay chỉ là câu chuyện cổ đông bớt một phần tài sản của mình để thưởng lại cho mình?

Món ngon dễ quyết...

Trong số 104 triệu cổ phiếu sắp phát hành của LienvietPostBank, có 38,7 triệu cổ phiếu dùng để trả cổ tức năm 2016 với tỷ lệ 6%. Theo đó, người sở hữu 100 cổ phiếu sẽ được nhận 6 cổ phiếu mới. 

Số lượng cổ phiếu phát hành cho từng cổ đông hiện hữu để trả cổ tức sẽ được làm tròn xuống đến hàng đơn vị, phần thập phân được trả bằng tiền mặt theo mệnh giá 10.000 đồng/cổ phiếu.

32,9 triệu cổ phiếu sẽ được chào bán cho cổ đông hiện hữu với tỷ lệ 1.000:51 (5,1), tức là cổ đông sở hữu 1.000 cổ phiếu sẽ được mua 51 cổ phiếu mới. 

Đồng thời, LienVietPostBank cũng chào bán 32,29 triệu cổ phiếu cho các cán bộ, nhân viên (CBNV), tương đương tỷ lệ phát hành 5% – mức tối đa mà một tổ chức được quyền phát hành cho CBNV.

Nguồn vốn để phát hành sẽ được lấy từ vốn chủ sở hữu của ngân hàng, giá phát hành ở mức ngang mệnh giá. LienVietPostBank có vốn điều lệ 6.460 tỷ đồng, trong đó cổ đông lớn nhất nắm giữ 12,54% vốn là Tổng công ty Bưu điện Việt Nam (VietNam Post).

Sau đợt phát hành cổ phiếu này, vốn điều lệ của LienVietPostBank sẽ tăng thêm 1.040 tỷ đồng, lên mức 7.500 tỷ đồng. Nếu không tính 387,6 tỷ đồng từ “cổ tức”, thì ngân hàng huy động được 652,4 tỷ đồng nguồn vốn từ bên ngoài.

Được biết, tại ĐHĐCĐ thường niên năm 2017, LienVietPostBank còn dự kiến phát hành 2.000 tỷ đồng trái phiếu không chuyển đổi. Tuy nhiên, ngày 25/10 LienVietPostBank đã quyết định dừng phương án này để đảm bảo tiến độ phát hành cổ phiếu.

Phát hành 104 triệu cổ phiếu: Cổ đông LienVietPostBank được gì và mất gì?

… nhưng khó nuốt trôi

Ngày 5/10 vừa qua, 646 triệu cổ phiếu LPB của LienVietPostBank chính thức giao dịch trên sàn UpCOM với mức giá chào sàn 14.800 đồng/cổ phiếu. Thanh khoản của phiên giao dịch đầu tiên ghi nhận 7,3 triệu cổ phiếu khớp lệnh thành công – đứng đầu trên UPCoM.

Giá cổ phiếu giao dịch cao nhất là 15.800 đồng và thấp nhất là 13.500, đóng cửa tại 14.200 đồng/cổ phiếu.

Ngay trong ngày giao dịch đầu tiên, bà Hoàng Phương Thảo – vợ ông Nguyễn Đức Hưởng, Chủ tịch HĐQT – đã đăng ký mua 1 triệu cổ phiếu LPB. Ngoài ra, ông Phạm Doãn Sơn, Tổng Giám đốc, cũng đăng ký mua 500 nghìn cổ phiếu LPB.

Diễn biến cổ LPB gần đây thiếu tích cực khi liên tiếp giảm hoặc đứng giá tham chiếu từ cuối tháng 10. Đóng cửa phiên ngày 8/11, cổ phiếu LPB giao dịch tại mức giá bình quân 12.624 đồng/ cổ phiếu, khối lượng giao dịch đạt 3,1 triệu đơn vị.

Như vậy, tính từ mức giá chào sàn đến nay, cổ phiếu LPB đã giảm 2.176 đồng/cổ phiếu, tương đương tỷ lệ giảm 1,47% giá chào sàn, đồng nghĩa với giá trị tài sản của cổ đông nắm giữ đã giảm đi tương ứng.

Theo BCTC quý III/2017, tính đến 30/9/2017, tổng tài sản LienVietPostBank đạt 148.049 tỷ đồng, dư nợ 97.425 tỷ đồng, huy động vốn 136.367 tỷ đồng. Thu nhập lãi thuần 9 tháng đạt 3.903 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế 1.434 tỷ đồng. Lợi nhuận sau thuế đạt 1.125 tỷ đồng; lãi cơ bản trên cổ phiếu (EPS) đạt 1.743 đồng tăng 3,7% so với năm 2016 (1.083 đồng).

Thực tế, khi phát hành cổ phiếu thưởng cho cổ đông, các doanh nghiệp thường sử dụng nguồn vốn thặng dư và lợi nhuận tích lũy tại doanh nghiệp để chuyển thành vốn điều lệ. 

Số lượng cổ phiếu niêm yết tăng lên đồng nghĩa với việc vốn điều lệ tăng lên nhưng giá trị của doanh nghiệp vẫn giữ nguyên, bởi nguồn thặng dư vốn và lợi nhuận tích lũy bị giảm đi tương ứng.

Ngay sau ngày chốt danh sách cổ đông nhận cổ phiếu thưởng, giá của cổ phiếu luôn bị điều chỉnh giảm tương ứng để giá trị tài sản của nhà đầu tư trước và sau thời điểm nhận thưởng không thay đổi.

Từ thực tế đó, giá trị tài sản của mỗi cổ đông cũng không hề tăng, dù số cổ phiếu trong tài khoản của cổ đông tăng lên. Nói cách khác, doanh nghiệp đã dùng chính tài sản của cổ đông thưởng cho cổ đông hay cổ đông “tự thưởng”. 

Điều đó có nghĩa, việc phát hành 104 triệu cổ phiếu thưởng của LienVietPostBank dường như khó có thể làm cho cổ đông của ngân hàng này có lợi ích gì từ việc “được” thưởng này.

Ngược lại, việc tăng vốn điều lệ của ngân hàng là chấp nhận thử thách về tăng EPS, bởi nếu lợi nhuận năm kế tiếp không tương xứng với mức tăng vốn điều lệ thì EPS sẽ sụt giảm, khiến giá cổ phiếu cũng giảm theo. Khi ấy, giá trị tài sản của cổ đông cũng “bốc hơi” một lượng tương ứng, dù nắm trong tay số cổ phiếu nhiều hơn.

Vậy thì, LienVietPost Bank đang “thuởng gì” cho cổ đông, và ai được hưởng lợi từ việc thưởng này?
 

Thùy Linh