Thông tin tại Hội nghị lần thứ nhất Ban Chỉ đạo triển khai Đề án “Sản xuất trồng trọt giảm phát thải giai đoạn 2025 - 2035, tầm nhìn đến 2050”, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung cho biết sản xuất giảm phát thải không chỉ là yêu cầu về môi trường mà đang trở thành điều kiện bắt buộc để nông sản Việt đáp ứng các tiêu chuẩn xanh của thị trường nhập khẩu.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, nhiều thị trường lớn hiện siết chặt các yêu cầu liên quan đến phát thải khí nhà kính, dấu chân carbon, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm môi trường. Điều này buộc ngành nông nghiệp phải chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng phát thải thấp nếu muốn duy trì và mở rộng thị phần xuất khẩu.

Hiện đã có 22 tỉnh, thành phố ban hành kế hoạch hành động triển khai đề án giảm phát thải trong lĩnh vực trồng trọt. Các nhiệm vụ trọng tâm gồm xây dựng quy trình canh tác giảm phát thải, sử dụng hiệu quả phân bón và thuốc bảo vệ thực vật, tiết kiệm nước tưới, tái sử dụng phụ phẩm nông nghiệp, phát triển nông nghiệp tuần hoàn và ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý phát thải.

Giai đoạn 2026 - 2030 được xác định là thời điểm then chốt để hình thành nền nông nghiệp phát thải thấp tại Việt Nam. Trong đó, ngành trồng trọt sẽ tập trung hoàn thiện quy trình kỹ thuật và hệ thống đo lường, báo cáo, thẩm định phát thải (MRV) cho các ngành hàng chủ lực như lúa, cà phê và cây ăn quả xuất khẩu.

Hành trình 'đổi đời' từ mô hình trồng trọt giảm phát thải

Trồng lúa giảm phát thải CO2, HTX giúp nông dân 'sống khoẻ' và giảm nghèo bền vững

Đối với ngành lúa gạo, các mô hình tưới ngập khô xen kẽ (AWD), quản lý rơm rạ, tối ưu phân bón và cơ giới hóa sẽ tiếp tục được mở rộng gắn với Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Với ngành cà phê, trọng tâm là phát triển mô hình cà phê tuần hoàn, tiết kiệm nước tưới, tăng sử dụng phân hữu cơ và phục hồi sức khỏe đất tại Tây Nguyên và Sơn La. Trong khi đó, các vùng trồng sầu riêng, thanh long, xoài và chanh dây sẽ được định hướng tăng cường quản lý nước tưới, xử lý phụ phẩm và đáp ứng tiêu chuẩn xanh của thị trường nhập khẩu.

Một nội dung được nhiều doanh nghiệp quan tâm là việc xây dựng nhãn “phát thải thấp” cho các sản phẩm nông nghiệp chủ lực. Theo các chuyên gia, đây sẽ là công cụ quan trọng để nâng cao giá trị gia tăng, tăng khả năng truy xuất nguồn gốc và từng bước xây dựng thương hiệu “nông sản xanh - phát thải thấp” của Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Ông Phan Tiến Thành, Quản lý Phát triển kinh doanh Công ty TNHH Green Carbon Japan Vietnam, cho rằng nếu triển khai đồng bộ, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành quốc gia tiên phong trong phát triển mô hình lúa gạo phát thải thấp trên thế giới.

Theo kế hoạch, trong thời gian tới Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục hoàn thiện các quy chuẩn kỹ thuật liên quan đến kiểm kê khí nhà kính trong lĩnh vực trồng trọt, đồng thời ưu tiên xây dựng các mô hình sản xuất giảm phát thải có liên kết chuỗi và khả năng nhân rộng.

Hồng Hương