Tại Hội nghị tổng kết niên vụ cà phê 2025-2026, triển khai phương hướng, nhiệm vụ niên vụ 2026-2027 ngày 19/10, ông Đỗ Xuân Hiền, Chánh văn phòng Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam (VICOFA), cho biết sản lượng cà phê Việt Nam niên vụ vừa qua ước đạt 31,7 triệu bao, tương đương gần 1,9 triệu tấn, tăng khoảng 6-10% so với niên vụ trước.

Robusta tiếp tục chiếm hơn 90% sản lượng, giúp Việt Nam duy trì vị thế là một trong những quốc gia sản xuất và cung ứng Robusta hàng đầu thế giới.

Trong niên vụ 2025-2026, Việt Nam xuất khẩu khoảng 1,8 triệu tấn cà phê, thu về 8,5 tỷ USD. So với niên vụ trước, khối lượng xuất khẩu tăng khoảng 21%, nhưng kim ngạch chỉ tăng khoảng 1%.

Theo VICOFA, giá cà phê Robusta xuất khẩu được hỗ trợ bởi lượng tồn kho trên các sàn London và New York duy trì ở mức thấp. Giá xuất khẩu bình quân trong niên vụ dao động khoảng 3.500-4.000 USD/tấn.

Diễn biến thị trường có sự phân hóa theo từng giai đoạn. Từ tháng 10/2025 đến tháng 1/2026, giá Robusta tại cảng TP.HCM duy trì ở mức 4.800-5.100 USD/tấn do nguồn cung vụ cũ thu hẹp, trong khi nhu cầu giao hàng tăng. Từ tháng 2 đến tháng 5/2026, giá điều chỉnh khi triển vọng mùa vụ tại Brazil và Việt Nam tích cực hơn, xuống khoảng 4.411 USD/tấn trong tháng 5. Đến tháng 8 và tháng 9, giá tiếp tục biến động trong khoảng 3.500-4.000 USD/tấn khi nguồn cung mới gia tăng.

Tại thị trường nội địa, giá cà phê Tây Nguyên cuối tháng 9 phổ biến ở mức 93.000-93.600 đồng/kg, thấp hơn đáng kể so với mức đỉnh 115.000-118.000 đồng/kg cuối năm 2025. Dù vậy, giá nguyên liệu vẫn ở mức cao, tạo áp lực lên chi phí của doanh nghiệp chế biến và rang xay.

Cà phê nhân xanh tiếp tục là mặt hàng xuất khẩu chủ lực, với khoảng 1,65 triệu tấn, kim ngạch gần 7 tỷ USD. Dù khối lượng tăng 21,4%, giá trị xuất khẩu mặt hàng này giảm 1,5% so với niên vụ trước. Diễn biến trên cho thấy tăng lượng hàng xuất khẩu chưa đồng nghĩa với gia tăng tương ứng về giá trị, đặt ra yêu cầu chuyển dịch cơ cấu sản phẩm theo hướng nâng cao giá trị gia tăng.

Một điểm sáng là nhóm cà phê chế biến sâu đạt khoảng 142.600 tấn xuất khẩu, với kim ngạch ước 1,5 tỷ USD. So với niên vụ trước, khối lượng tăng khoảng 15% và giá trị tăng 14%.

Các sản phẩm như cà phê hòa tan, cà phê tinh chế và cà phê phối trộn đang được chú trọng nhằm giảm dần sự phụ thuộc vào xuất khẩu nguyên liệu thô, đồng thời gia tăng giá trị thu được từ mỗi đơn vị sản phẩm.

Bên cạnh chế biến, yêu cầu sản xuất bền vững ngày càng tác động trực tiếp đến khả năng cạnh tranh của cà phê Việt Nam. Liên minh châu Âu (EU), thị trường xuất khẩu lớn nhất, chiếm hơn 38% thị phần cà phê Việt Nam. Mỹ và Nhật Bản duy trì tỷ trọng khoảng 5-7%, trong khi Trung Quốc nổi lên với nhu cầu cà phê hòa tan và nguyên liệu phục vụ chế biến sâu.

Quy định chống phá rừng của EU (EUDR) đặt ra yêu cầu doanh nghiệp phải chứng minh nguồn gốc sản phẩm, tọa độ vùng trồng và tính hợp pháp của chuỗi cung ứng. Theo báo cáo tại hội nghị, các vùng trồng cà phê trọng điểm ở Tây Nguyên đang đẩy mạnh số hóa dữ liệu định vị GPS. Tỷ lệ diện tích áp dụng các chứng nhận quốc tế như 4C, Rainforest Alliance và Organic tại Gia Lai đạt trên 53%, Lâm Đồng gần 36,4% và Đắk Lắk khoảng 31%.

Cà phê nội địa giảm 200 đồng/kg, giá thế giới đồng loạt đi lên

Giá cà phê trong nước tăng 200 đồng/kg, thị trường giằng co trước áp lực thu hoạch vụ mới

Theo ông Nguyễn Nam Hải, Chủ tịch VICOFA, những lô hàng đáp ứng yêu cầu về nguồn gốc và tính hợp pháp có cơ hội tiếp cận thuận lợi hơn với khách hàng quốc tế. Cà phê đáp ứng tiêu chuẩn EUDR có thể được hưởng mức giá cộng thêm khoảng 50 USD/tấn, tạo động lực để doanh nghiệp và người trồng đầu tư vào sản xuất bền vững.

Tuy nhiên, ngành cà phê vẫn đối mặt với áp lực chi phí phân bón, vật tư và nhân công tăng cao. Thời tiết thất thường cũng ảnh hưởng đến quá trình nuôi trái và chất lượng hạt tại một số vùng trồng, tác động đến lợi nhuận của người sản xuất.

Bước vào niên vụ 2026-2027, theo định hướng của VICOFA, ngành cà phê cần tập trung nâng cao chất lượng, kiểm soát chi phí, đẩy mạnh chế biến sâu và đáp ứng các tiêu chuẩn bền vững. Đây là những yếu tố quan trọng để duy trì sức cạnh tranh, nâng giá trị xuất khẩu và phát triển ngành cà phê Việt Nam theo hướng hiệu quả, bền vững hơn.

Hồng Hương