Theo dự thảo Nghị quyết đang được lấy ý kiến, Bộ Tài chính đề xuất duy trì mức thuế suất 0% đối với thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN), thuế giá trị gia tăng (VAT) và thuế bảo vệ môi trường cho đến hết ngày 30/9 thay vì kết thúc vào cuối tháng 6 như quy định hiện hành.

Điểm đáng chú ý trong đề xuất lần này là việc khôi phục thuế tiêu thụ đặc biệt với riêng mặt hàng xăng từ ngày 1/7. Cụ thể, mức thuế áp dụng đối với xăng khoáng được ấn định ở mức 10%, trong khi xăng sinh học E5 và E10 lần lượt chịu mức thuế là 8% và 7%.

Động thái này được đưa ra dựa trên những quan sát kỹ lưỡng về diễn biến thị trường năng lượng quốc tế. Hiện nay, áp lực từ giá dầu thế giới đã giảm bớt nhờ những tín hiệu ngoại giao tích cực giữa Mỹ và Iran giúp lưu thông tại eo biển Hormuz ổn định trở lại.

Dù giá dầu thô đã lùi sâu so với đỉnh điểm tháng 4 nhưng mặt bằng giá hiện tại vẫn cao hơn khoảng 20% so với thời điểm trước khi xung đột bùng phát. Bên cạnh đó, thị trường vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro khi các thỏa thuận ngừng bắn có thể bị vi phạm bất cứ lúc nào, khiến nguồn cung và giá cả dễ dàng đảo chiều đột ngột.

Cơ quan quản lý nhận định rằng nếu khôi phục toàn bộ các sắc thuế về mức trước chiến tranh ngay lập tức, giá lẻ xăng dầu trong nước có thể tăng mạnh từ 43% đến hơn 67%. Hệ quả của kịch bản này là chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân năm 2026 sẽ bị kéo tăng thêm khoảng 0,78 điểm phần trăm, tạo áp lực cực lớn lên mục tiêu kiềm chế lạm phát của Chính phủ.

Do đó, việc duy trì các chính sách ưu đãi thuế được xem là bước đi cần thiết để tránh cú sốc giá đối với người tiêu dùng và cộng đồng doanh nghiệp.

Đối với quyết định khôi phục thuế tiêu thụ đặc biệt từ ngày 1/7, Bộ Tài chính đánh giá tác động đến chi phí sản xuất và kinh doanh sẽ không quá lớn. Nguyên nhân là do sắc thuế này chỉ đánh vào xăng, trong khi dầu diesel và các nhiên liệu sản xuất chính vẫn được hưởng ưu đãi.

Chính phủ đưa loạt thuế xăng dầu về 0%, Thuế và Hải quan hoả tốc triển khai

Chính phủ yêu cầu sớm báo cáo phương án giảm thuế xăng dầu

Theo tính toán, phương án này có thể khiến giá xăng E10 tăng khoảng 7% và xăng E5 tăng khoảng 8%, trong khi giá dầu diesel gần như giữ nguyên. Tính chung toàn ngành, mặt bằng giá xăng dầu chỉ tăng khoảng 5%, tác động đến CPI ở mức thấp là 0,11 điểm phần trăm.

Việc thực hiện phương án này dự kiến sẽ làm giảm thu ngân sách nhà nước khoảng 15.400 tỷ đồng trong 3 tháng quý III. Tuy nhiên, đây là sự hy sinh nguồn thu cần thiết để đổi lấy sự ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Việc kéo dài thuế MFN ở mức 0% còn giúp các doanh nghiệp đầu mối có thêm cơ hội đa dạng hóa nguồn cung từ các thị trường ngoài ASEAN, giảm bớt sự phụ thuộc vào các đối tác truyền thống.

Nếu được thông qua, Nghị quyết mới sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7 đến hết ngày 30/9. Để đảm bảo tính linh hoạt trong điều hành, Bộ Công Thương có quyền phối hợp cùng Bộ Tài chính đề xuất Chính phủ điều chỉnh thời gian áp dụng nếu thị trường có những biến động bất thường.

Các đơn vị liên quan được yêu cầu gửi ý kiến đóng góp cho dự thảo trước ngày 26/6 để kịp thời hoàn thiện phương án trình Chính phủ xem xét quyết định.

Thanh Hoa