Theo thông tin từ các quan chức cấp cao của Mỹ, một "hội thảo kinh tế" sẽ diễn ra vào ngày 25 - 26/6 tại Manama với vai trò là sự kiện khởi động cho kế hoạch hòa bình.

Sự kiện này sẽ quy tụ các quan chức chính phủ và lãnh đạo doanh nghiệp trong nỗ lực thúc đẩy cấu phần kinh tế của sáng kiến hòa bình. Bên cạnh đó, các phương án giải quyết những vấn đề chính trị gai góc nhất của cuộc xung đột giữa Israel và Palestine cũng sẽ được mang ra thảo luận.

Thỏa thuận thế kỷ

Ông Trump gọi kế hoạch hòa bình này là "thỏa thuận thế kỷ", nhưng giới chức Palestine chưa bao giờ cảm thấy hài lòng, bởi họ cho rằng kiểu gì thì Mỹ cũng sẽ thiên vị Israel.

Nhóm công tác về Trung Đông của chính quyền Mỹ, do Jared Kushner (con rể ông Trump) và đặc phái viên khu vực Jason Greenblatt dẫn đầu, dự định tập trung khai thác các lợi ích kinh tế tiềm năng, cho dù nhiều chuyên gia không tin họ có thể thành công bởi lịch sử hàng chục năm qua chỉ toàn chứng kiến thất bại trong nỗ lực của Mỹ.

Hội nghị tới đây dự kiến sẽ có sự xuất hiện của đại diện và lãnh đạo doanh nghiệp châu Âu, Trung Đông và châu Á, bao gồm cả một số bộ trưởng tài chính. Các quan chức Israel và Palestine có tham gia hay không thì vẫn còn để ngỏ.

Khi được hỏi về hội nghị này, quan chức cấp cao của Tổ chức Giải phóng Palestine (PLO) - ông Wasel Abu Youssef, cho hay: "Quan điểm của chúng tôi rất rõ ràng: Chúng tôi sẽ không tham gia cấu phần kinh tế cũng như chính trị của thỏa thuận này".

Chính quyền Palestine đã và đang tẩy chay mọi nỗ lực hòa bình của Mỹ kể từ cuối năm 2017, khi ông Trump quyết định chuyển đại sứ quán Mỹ từ Tel Aviv đến Jerusalem và công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel, đi ngược lại chính sách của Mỹ hàng thập kỷ trước đó.

Theo nguồn tin tin cậy, một số lãnh đạo doanh nghiệp người Palestine vẫn tỏ ra rất quan tâm đến hội nghị. Người phát ngôn của Bộ trưởng Tài chính Israel - ông Moshe Kahlon, cho biết "chưa nhận được lời mời".

Đầu tư vào điểm nóng Gaza?

Giới chức Mỹ từng nói kế hoạch hòa bình có thể được triển khai sau tháng ăn chay Ramadan của người Hồi giáo (kết thúc vào đầu tháng 6). Nhưng thông báo về hội nghị các nhà đầu tư dường như sẽ tạo tiền đề cho việc thực hiện kế hoạch theo lộ trình, bắt đầu với kế hoạch kinh tế và sau đó là kế hoạch chính trị.

Quan chức cao cấp của Mỹ tin rằng hội nghị sẽ cho người dân Gaza thấy rằng có nhiều quốc gia sẵn sàng tài trợ và tham gia đầu tư.

Thời gian qua, chính quyền tổng thống Trump cũng đã tìm cách tranh thủ sự hỗ trợ từ các nước Ả-rập. Kế hoạch hòa bình dự kiến sẽ kêu gọi hàng tỷ USD hỗ trợ tài chính cho người Palestine, chủ yếu là từ các quốc gia vùng vịnh nhiều dầu mỏ.

Ả-rập Xê-ut tuyên bố với các đồng minh Ả-rập rằng họ sẽ không ủng hộ bất kỳ kế hoạch nào của Mỹ, nếu không đáp ứng được các yêu cầu chính của Palestine.

Bộ trưởng Ngoại giao Palestine - ông Riyad al- Maliki, đã nói trong một cuộc họp gần đây tại Liên Hợp Quốc, rằng Mỹ dường như đang lên kế hoạch giúp Israel "khuất phục" người Palestine và khẳng định rằng có dùng bao nhiêu tiền đi chăng nữa thì điều đó sẽ không bao giờ xảy ra.

Một trong số những lo ngại lớn nhất hiện nay của Palestine là liệu kế hoạch này có đáp ứng yêu cầu cơ bản của họ về một nhà nước độc lập ở Bờ Tây, phía Đông Jerusalem và Dải Gaza – lãnh thổ mà Israel chiếm được trong cuộc chiến tranh năm 1967.

Ông Kushner từ chối cho biết liệu kế hoạch này có bao gồm giải pháp hai nhà nước hay không, trong khi đây là mục tiêu trọng tâm của các nỗ lực hòa bình gần đây trên bình diện quốc tế.

Hải Châu