Các chuyên gia nhận định năm 2026 sẽ là thời điểm bản lề để du lịch Việt Nam thực hiện bước nhảy vọt. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, việc “thắp sáng” kinh tế đêm không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu sống còn nhằm giữ chân du khách và tối ưu hóa nguồn thu tài chính.

Khoảng trống sau 21 giờ

Phát biểu tại hội thảo “Thị trường bất động sản du lịch 2026: Kênh lưu trú dòng tiền” tổ chức ngày 23/6, PGS.TS Trần Kim Chung, nguyên Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu và quản lý kinh tế trung ương (CIEM) khẳng định, năm 2026 có thể trở thành cột mốc quan trọng của nền kinh tế khi hàng loạt quy hoạch hạ tầng và chính sách mới đi vào thực tiễn. Thị trường bất động sản du lịch hiện đã không còn bó hẹp ở 8 địa bàn truyền thống mà mở rộng ra ít nhất 10 trung tâm lớn với những tổ hợp nghỉ dưỡng đa chức năng quy mô hàng nghìn hecta.

Dù hạ tầng lưu trú phát triển mạnh mẽ, ngành du lịch vẫn đang đối mặt với một nghịch lý lớn. Bà Trần Diễm My, Phó chủ tịch HĐQT Tập đoàn Five Star Group chỉ ra rằng dù lượng khách quốc tế tăng trưởng ấn tượng nhưng mức chi tiêu bình quân của du khách tại Việt Nam vẫn thấp hơn nhiều so với các quốc gia trong khu vực.

Theo bà My, dòng tiền từ khách du lịch thực tế không chỉ nằm ở tiền thuê phòng mà chủ yếu đến từ các hoạt động trải nghiệm như ẩm thực, mua sắm, giải trí, biểu diễn nghệ thuật hay chăm sóc sức khỏe.

Thực tế hiện nay cho thấy nhiều điểm đến vẫn lâm vào tình trạng “thiếu chỗ chơi” khi đêm về. Sau 21 giờ, du khách gần như không có nhiều lựa chọn để tiếp tục chi tiêu hay trải nghiệm, dẫn đến việc họ kết thúc một ngày sớm hơn dự định thay vì đóng góp thêm vào doanh thu dịch vụ địa phương. Khoảng trống này chính là cơ hội vàng nhưng cũng là thách thức buộc các nhà phát triển bất động sản và nhà quản lý phải thay đổi tư duy.

Câu chuyện của Nha Trang là một minh chứng điển hình cho sự thiếu hụt các sản phẩm du lịch đêm đặc sắc. TS Nguyễn Bá Hùng, Trưởng khoa Kinh tế - Quản trị Trường đại học Thái Bình Dương nhận định Nha Trang rất thú vị vào ban ngày nhưng ban đêm lại chỉ xoay quanh các hoạt động quen thuộc như đi chợ đêm, thuê xích lô dạo phố hoặc ăn hải sản và hát karaoke.

Khi so sánh với những trung tâm du lịch sầm uất như Phuket hay Pattaya của Thái Lan, các mô hình chợ đêm tại Việt Nam rõ ràng vẫn thiếu điểm nhấn và sức hấp dẫn đủ mạnh để kích thích du khách rút hầu bao.

Ông Hùng nhấn mạnh rằng ban đêm mới là thời gian chính để du khách tiêu tiền. Do đó, các địa phương cần quy hoạch rõ ràng các khu vực chuyên biệt bao gồm khu hải sản, khu nông sản hay các không gian sản phẩm truyền thống mang tính biểu tượng. Việc tạo ra không gian và thời gian phù hợp chính là chìa khóa để đáp ứng nhu cầu giải trí xuyên đêm của khách quốc tế.

Tại Thủ đô Hà Nội, tình hình cũng không mấy khả quan hơn. Chị Alena, một du khách đến từ Pháp chia sẻ cảm nhận về một Hà Nội thanh bình, lãng mạn nhưng lại thiếu vắng các tổ hợp vui chơi giải trí quy mô lớn hay những chương trình nghệ thuật đẳng cấp quốc tế hoạt động về đêm. Sự thiếu hụt các trung tâm mua sắm chất lượng cao hoạt động 24/7 khiến trải nghiệm của khách du lịch trở nên đứt quãng.

Cần một “cú hích” chính sách đột phá

Trước thực tế đó, Hà Nội đã bắt đầu có những bước đi quyết liệt khi phê duyệt Đề án phát triển kinh tế đêm giai đoạn 2026-2030. Mục tiêu đến năm 2035, kinh tế đêm sẽ đóng góp từ 7% đến 8% GRDP của Thủ đô. Trong đó, trục cảnh quan sông Hồng được kỳ vọng trở thành trung tâm kinh tế sáng tạo năng động với các hoạt động văn hóa nghệ thuật và thương mại giá trị cao.

Thành phố dự kiến hình thành từ 6 đến 8 khu kinh tế đêm trọng điểm cùng hàng chục tuyến phố hoạt động sau 24 giờ được kết nối đồng bộ với hệ thống giao thông công cộng.

TS Trần Việt Dũng, Trưởng khoa Quản trị và Kinh tế sáng tạo (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho rằng phát triển kinh tế đêm là chiến lược then chốt để Hà Nội đạt mức tăng trưởng hai con số. Mô hình này cần lấy nền tảng di sản và văn hóa làm trục định vị, biến mỗi góc phố hay cây cầu thành một không gian “đêm sáng tạo” đầy sức hút.

Đồng quan điểm này, PGS-TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội, nhìn nhận kinh tế đêm chính là “sức mạnh mềm” để xây dựng thương hiệu thành phố đáng sống. Việc tổ chức bài bản các hoạt động sau hoàng hôn không chỉ kéo dài thời gian lưu trú mà còn mở ra cơ hội để tinh hoa văn hóa ngàn năm văn hiến của Thủ đô tỏa sáng rực rỡ hơn trong mắt bạn bè quốc tế.

'Thắp sáng' kinh tế đêm, cân bằng cung cầu thị trường tiêu dùng

Bỏ tiền tỷ 'thắp sáng’ kinh tế đêm

Mặc dù tiềm năng rất lớn nhưng để kinh tế đêm thực sự cất cánh, Việt Nam cần vượt qua những rào cản về tư duy quản lý. TS Nguyễn Anh Tuấn, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Du lịch lưu ý, không nên hiểu kinh tế đêm chỉ đơn thuần là việc mở thêm vài cái chợ đêm. Thay vào đó, cần có sự đầu tư đồng bộ từ hạ tầng giao thông đến các điều kiện an ninh trật tự nhằm đảm bảo du khách có thể tiếp cận dịch vụ một cách thuận lợi và an toàn nhất.

Ở góc độ pháp lý, Tiến sĩ Lưu Thanh Tâm, Trường ĐH Công nghệ TP Hồ Chí Minh chỉ ra một lực cản lớn là quy định yêu cầu các hoạt động vui chơi phải dừng lại sau 24 giờ do tâm lý lo ngại về an ninh. Để kinh tế đêm phát triển, cần có những cơ chế đột phá giúp tháo gỡ bất cập về giờ giấc kinh doanh và khuyến khích người dân, doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào các sản phẩm dịch vụ mới lạ.

Thông báo số 281 của Văn phòng Chính phủ ban hành đầu tháng 6/2026 cũng đã truyền đi thông điệp mạnh mẽ từ Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc. Theo đó, các địa phương được yêu cầu chủ động nghiên cứu phát triển kinh tế đêm theo hướng văn minh và có bản sắc, gắn liền với thương mại và giải trí nhưng phải đảm bảo vệ sinh môi trường và đời sống cư dân.

Các chuyên gia cho rằng, trong bối cảnh cạnh tranh du lịch khu vực ngày càng gay gắt, việc kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu của du khách đang trở thành mục tiêu quan trọng không kém việc thu hút thêm khách mới. Nếu giải được bài toán kinh tế đêm bằng những sản phẩm đặc sắc, chính sách cởi mở và hạ tầng đồng bộ, Việt Nam có cơ hội biến khoảng thời gian sau hoàng hôn thành động lực tăng trưởng mới cho ngành công nghiệp không khói.

Huyền Anh