Theo UBND thị trấn Thanh Lãng, làng nghề Thanh Lãng có tổng số 3.529 hộ với khoảng 14.885 nhân khẩu (riêng thị trấn Thanh Lãng có 1.788 hộ). Nghề mộc của làng đã ra đời và phát triển được gần 100 năm, mạnh nhất ở 3 làng Yên Lan, Hợp Lễ, Xuân Lãng.

Kinh tế phát triển vượt bậc

Nghề mộc ở Thanh Lãng bắt đầu phát triển từ đầu những năm 2000. Đến nay, nghề mộc đã tạo việc làm cho hơn 2.000 lao động trực tiếp (chiếm 50% lao động trong độ tuổi trên địa bàn), gần 6.000 lao động thời vụ với thu nhập từ 4 - 7 triệu đồng/người/tháng. Cung cấp hơn 1.000 lao động đi làm nghề mộc ở các tỉnh, thành trong nước.

Đặc biệt, hơn 200 tay thợ giỏi của làng nghề đã mở xưởng mộc ở các tỉnh, thành như Hà Nội, Tp.HCM, Điện Biên, Lào Cai... tạo việc làm cho hàng ngàn lao động ở địa bàn các tỉnh, thành với mức thu nhập bình quân từ 4,5 - 6 triệu đồng/người/tháng.

Theo báo cáo tổng kết kinh tế của UBND thị trấn Thanh Lãng: “Năm 2014, mức thu nhập bình quân của người dân địa phương là 25 triệu đồng/người/năm. Lao động thường xuyên có thu nhập từ 50 - 70 triệu đồng/người/năm. Lao động thời vụ khoảng 2 - 3 triệu đồng/tháng. Kinh tế địa phương ổn định và đang tiếp tục tăng”.

Theo các thợ mộc trong làng, trước năm 2000, các sản phẩm mộc của làng còn đơn điệu, chất lượng chưa cao nên chưa có thị trường, thu nhập người làm nghề rất thấp. Nhưng từ năm 2000 đến nay, thương hiệu đồ gỗ Thanh Lãng ngày càng phát triển, với mẫu mã đa dạng, chất lượng cao, đáp ứng tốt yêu cầu trong nước và đang hướng tới các thị trường nước ngoài.

Anh Nguyễn Duy Phong, chủ xưởng mộc Phong Lam, chia sẻ: “Các sản phẩm mộc Thanh Lãng luôn có nét đặc trưng riêng, là sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, các sản phẩm luôn được làm với mẫu mã và chất lượng tốt nhất để đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Vì vậy, các sản phẩm làng nghề được người dùng ưa chuộng, thị trường ngày càng mở rộng”.

Phát triển kinh tế đi đôi với BVMT là bước đi bền vững của làng mộc Thanh Lãng

Khắc phục điểm yếu môi trường

Ông Nguyễn Duy Mười - Phó Chủ tịch UBND thị trấn Thanh Lãng, cho biết: “Trong nhiều năm nay, tổng doanh thu từ nghề mộc đem lại cho thị truờng luôn đạt trên 100 tỷ đồng. Những thành tựu vượt bậc của nghề truyền thống đang làm thay đổi bộ mặt kinh tế của địa phương. Vấn đề khó khăn nhất hiện tại là giải quyết triệt để ô nhiễm môi trường, tạo bước đi bền vững cho làng nghề”.

Để giải quyết vấn đề ô nhiễm, thị trấn đã đầu tư cơ sở hạ tầng kỹ thuật, quy hoạch và xây dựng Dự án Cụm công nghiệp (CCN) làng nghề với diện tích trên 92.300m2. Dự kiến khi CCN này được hoàn thành sẽ đưa 300 hộ vào sản xuất tập trung, bảo đảm vệ sinh môi trường.

Tuy nhiên, đến nay dự án vẫn chưa thực sự phát huy hiệu quả, vì nhiều nguyên nhân. Một số xưởng sản xuất vẫn hoạt động xen kẽ trong các khu dân cư, xả thải ra môi trường lượng lớn bụi gỗ, bụi sơn, các phế phụ phẩm nghề mộc như gỗ đầu mẩu, mùn cưa, vỏ bào… gây ô nhiễm môi trường rất nghiêm trọng, ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống sinh hoạt và sức khỏe của người dân.

Năm 2013, dự án “Nâng cao năng lực quản lý và xử lý ô nhiễm môi trường làng nghề mộc Thanh Lãng” tiếp tục được triển khai với cam kết bảo vệ môi trường cho 5 tổ dân phố. Đồng thời, hỗ trợ cho 10 hộ gia đình xây dựng 2 lò xử lý bụi và 8 lò xử lý bụi sơn có thể xử lý được từ 70 - 80% lượng bụi gỗ, bụi sơn thải ra.

UBND thị trấn cũng đang có nhiều chính sách khuyến khích các hộ làm nghề ứng dụng công nghệ cao, giảm ô nhiễm. Tăng cường kiểm tra, giám sát, xử phạt nghiêm khắc các hộ vi phạm và khen thưởng các hộ thực hiện tốt. Tuy nhiên, theo chính quyền địa phương, để ô nhiễm nhanh chóng được khắc phục, ý thức tự giác của người dân đóng vai trò quan trọng.

Văn Hiến