Lâm Đồng hiện là tỉnh đi đầu cả nước về nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao và cũng là địa phương dẫn đầu diện tích sản xuất xuất nông nghiệp theo tiêu chuẩn VietGAP với tổng diện tích 3.200ha.

Theo thống kê, mỗi năm, Lâm Đồng sản xuất ra thị trường khoảng 2 triệu tấn rau, 237.000 tấn chè búp tươi, 130.000 tấn trái cây, 8.800 tấn thủy sản, 88.000 tấn thịt hơi các loại, 54.000 tấn sữa tươi nguyên liệu…

Điểm nghẽn đầu ra

Có nhiều tiềm năng như vậy nhưng đầu ra cho các sản phẩm sạch ở Lâm Đồng đang là một vấn đề nan giải. Anh Mai Văn Khẩn, Giám đốc HTX rau an toàn Tân Tiến – Tp Đà Lạt, chia sẻ: Điều khó khăn nhất hiện nay của các hộ sản xuất rau sạch ở Lâm Đồng là nông sản được sản xuất trong nhà kính, đảm bảo chất lượng ATTP, nhưng giá bán các sản phẩm rau sạch theo chuẩn VietGap lại không cao hơn những sản phẩm trôi nổi trên thị trường. Đầu ra không ổn định, hoàn toàn phụ thuộc vào thương lái do chưa xây dựng được chuỗi liên kết sản phẩm từ khâu sản xuất đến khâu cung ứng.

Theo anh Khẩn, đó cũng là lý do khiến các hộ trồng chè VietGAP ở xã Lộc Thanh, Tp.Bảo Lộc không trụ được với nghề. Nếu những năm trước, khi bắt đầu áp dụng sản xuất chè VietGAP, cả xã có 100 hộ tham gia với diện tích khoảng 30ha, thì hiện chỉ còn khoảng 40 hộ.

Ông Phạm Xuân Sơn, một hộ dân sản xuất chè VietGAP tại xã Lộc Thanh (Tp.Bảo Lộc), chia sẻ: “Một số hộ trồng chè ở Lộc Thanh đã áp dụng mô hình sản xuất chè sạch theo tiêu chuẩn VietGap nhưng khi thu hoạch, họ chỉ bán cho thương lái do có giá cao hơn. Giá thu mua chè sạch của nhà máy chỉ cao hơn không đáng kể so với chè thông thường nên nông dân không đủ bù đắp chi phí sản xuất”.

Trao đổi về vấn đề này, ông Nguyễn Văn Lục – Chi cục trưởng Chi cục Quản lý chất lượng nông lâm sản và thuỷ sản Lâm Đồng, cho biết: “Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng đã hình thành một số mô hình có hiệu quả cao như: Các chuỗi rau an toàn gồm các công ty: TNHH Phong Thúy, TNHH Đà Lạt GAP, Cao Nguyên; Thảo Nguyên, Đà Lạt GAP và các HTX Xuân Hương, Anh Đào, Tân Tiến, Minh Thúy, Tiến Huy… với sản lượng khoảng 150.000 tấn/năm.

Xây dựng chuỗi liên kết là hướng đi cần thiết cho nông sản sạch ở Lâm Đồng 

Cần xây dựng chuỗi liên kết

Theo ông Lục, việc xây dựng chuỗi liên kết trong sản xuất cần phải được triển khai kịp thời, cụ thể, từ việc đánh giá lựa chọn vùng, ngành hàng, cơ sở làm thí điểm; quá trình triển khai được thử nghiệm và điều chỉnh nhiều lần; sau đó có tổng kết đánh giá, phân tích việc kết nối các nhà sản xuất kinh doanh với hộ nông dân.

Các nhà sản xuất kinh doanh tham gia chuỗi liên kết cũng cần phải nhận được những chính sách của Nhà nước như chính sách về thuế, chính sách về quảng bá tiêu thụ sản phẩm.

Ông Tôn Thất Sơn Phong, Giám đốc Ban quản lý dự án cạnh tranh ngành chăn nuôi và ATTP (Lifsap), cho biết: Nhiều hộ chăn nuôi VietGAP trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng hiện chưa thực sự bền vững, chưa đủ tư cách pháp nhân để tiếp cận những đơn vị thu mua lớn và những đơn vị cung cấp sản phẩm đầu vào như thức ăn, thuốc thú y uy tín hoặc vay vốn đầu tư sản xuất.

“Do vậy, trong thời gian tới, để khắc phục hạn chế này, chúng tôi sẽ thành lập các HTX đủ tư cách pháp nhân thực hiện các giao dịch trên”, ông Phong cho biết.

Theo ông Nguyễn Văn Sơn, Phó Giám đốc Sở NN-PTNT Lâm Đồng, từ năm 2008, chương trình sản xuất nông nghiệp sạch, an toàn với hệ thống tiêu chuẩn VietGAP đã phát triển mạnh trong cả ba lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi và thuỷ sản. Đến nay, hàng nghìn cơ sở sản xuất và hợp tác xã đã áp dụng thành công mô hình VietGAP, GlobalGAP nhờ xây dựng được mô hình chuỗi liên kết trong sản xuất.

“Vì vậy, việc liên kết trong sản xuất nông nghiệp hiện đại được khẳng định là ưu việt nhất hiện nay. Trong đó, liên kết bốn nhà (nhà nông- nhà nước- nhà khoa học- nhà doanh nghiệp) được coi là vấn đề mấu chốt nhằm tạo chuỗi sản xuất thực phẩm an toàn”, ông Sơn nhấn mạnh.

Nguyễn Hiếu