Trong các báo cáo ngành ngân hàng 6 tháng cuối năm, các công ty chứng khoán đều chung nhận định Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vẫn duy trì định hướng hỗ trợ tăng trưởng thông qua việc ổn định mặt bằng lãi suất và hỗ trợ thanh khoản cho hệ thống ngân hàng.

Công ty CP Chứng khoán Vietcap cho rằng NHNN nhiều khả năng sẽ duy trì các mức lãi suất điều hành hiện nay trong năm 2026 thay vì thực hiện các đợt cắt giảm mới.

Cùng quan điểm, SSI Research nhận định lãi suất điều hành sẽ tiếp tục được duy trì trong thời gian dài hơn dự kiến. Trong báo cáo chiến lược nửa cuối năm 2026, SSI Research cho rằng thanh khoản hệ thống vẫn còn chịu áp lực, khiến lãi suất huy động khó giảm đáng kể và chỉ có khả năng hạ nhiệt vào cuối năm nếu giải ngân đầu tư công tạo hiệu ứng cải thiện dòng tiền trong nền kinh tế.

Dù định hướng điều hành vẫn nghiêng về hỗ trợ tăng trưởng, các tổ chức nghiên cứu đều cho rằng thanh khoản đang là biến số quan trọng nhất chi phối mặt bằng lãi suất.

Trong báo cáo ngành ngân hàng công bố ngày 18/6, Mirae Asset đánh giá thanh khoản hệ thống đang duy trì trạng thái căng thẳng. Theo tổ chức này, mặc dù lãi suất huy động đã tăng khoảng 120 điểm cơ bản so với giữa năm 2025, chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và tăng trưởng huy động vẫn ở mức cao trong quý I và những tháng đầu năm 2026.

Mirae Asset lưu ý tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) của nhiều ngân hàng hiện đã tiệm cận ngưỡng tối đa cho phép. Điều này đồng nghĩa dư địa điều tiết thanh khoản của các ngân hàng ngày càng thu hẹp, buộc các tổ chức tín dụng phải tiếp tục cạnh tranh huy động vốn để đáp ứng nhu cầu cho vay.

Báo cáo cũng chỉ ra lãi suất trên thị trường liên ngân hàng vẫn duy trì ở mức cao, đặc biệt vào các thời điểm cuối tháng và cuối quý. Đây được xem là dấu hiệu cho thấy nhu cầu vốn ngắn hạn của các ngân hàng vẫn rất lớn nhằm đáp ứng các chỉ tiêu an toàn thanh khoản.

Theo phân tích của Mirae Asset, áp lực không chỉ đến từ nhu cầu vốn trong nước mà còn từ môi trường quốc tế. Nhiều ngân hàng trung ương lớn trên thế giới vẫn duy trì chính sách tiền tệ thận trọng, khiến áp lực lên mặt bằng lãi suất trong nước chưa thể sớm biến mất.

Một trong những nguyên nhân khiến thanh khoản trở thành vấn đề đáng quan tâm là nhu cầu tín dụng tiếp tục tăng nhanh.

MBS Research dự báo tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống năm 2026 đạt khoảng 15%, trong đó tín dụng doanh nghiệp tiếp tục đóng vai trò động lực chính. Theo MBS, nhu cầu vốn cho các lĩnh vực sản xuất, xuất khẩu, đầu tư công, khu công nghiệp và các chuỗi cung ứng sẽ gia tăng mạnh trong nửa cuối năm.

Chuyên gia của SSI Research cũng đưa ra dự báo tương tự khi cho rằng tăng trưởng tín dụng năm nay có thể đạt khoảng 15%, trong bối cảnh Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng GDP từ 8,5% đến 9%.

Tuy nhiên, tốc độ tăng tín dụng cao lại đặt ra áp lực lớn đối với huy động vốn. Theo Mirae Asset, việc mở rộng tín dụng trong khi nguồn vốn huy động không tăng tương ứng là nguyên nhân cốt lõi khiến lãi suất huy động khó giảm.

Trong khi đó, MBS cho rằng mặt bằng lãi suất huy động tăng lên trong thời gian qua đã ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí vốn của các ngân hàng, kéo theo áp lực thu hẹp biên lãi ròng (NIM) của toàn ngành.

Áp lực thanh khoản “ngắt” đà giảm lãi suất tiết kiệm?

Các báo báo đều nhấn mạnh cơ quan điều hành đang đứng trước yêu cầu cân bằng giữa hai mục tiêu: hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và bảo đảm ổn định vĩ mô.

SSI Research nhận định nền kinh tế đang bước vào giai đoạn tăng trưởng dựa nhiều hơn vào đầu tư, hạ tầng và mở rộng năng lực sản xuất. Điều này đòi hỏi nguồn vốn lớn từ hệ thống ngân hàng trong khi thanh khoản chưa thực sự dư thừa.

Trong khi đó, Vietcap dự báo lạm phát bình quân năm 2026 có thể lên khoảng 4,5%, cao hơn năm trước. Đây là yếu tố khiến dư địa nới lỏng chính sách tiền tệ trở nên hạn chế hơn.

Mirae Asset cũng cho rằng việc duy trì mặt bằng lãi suất ổn định trong bối cảnh hiện nay đã là một nỗ lực đáng kể của NHNN và các tổ chức tín dụng. Theo đánh giá của tổ chức này, thay vì bơm thanh khoản mạnh vào hệ thống, cơ quan quản lý đang ưu tiên các giải pháp điều chỉnh cơ chế nhằm giảm áp lực vốn cho ngân hàng nhưng không gây thêm áp lực lên tỷ giá và lạm phát.

Theo các chuyên gia dư địa giảm lãi suất phụ thuộc vào nửa cuối năm. SSI Research cho rằng chỉ khi tiến độ giải ngân đầu tư công được đẩy mạnh và giúp cải thiện dòng tiền trong hệ thống, mặt bằng lãi suất mới có cơ hội hạ nhiệt rõ rệt hơn vào cuối năm.

Trong khi đó, Mirae Asset nhận định xu hướng chủ đạo của thị trường hiện nay là duy trì ổn định lãi suất hơn là giảm sâu. Áp lực thanh khoản, nhu cầu tín dụng lớn và yêu cầu ổn định tỷ giá sẽ tiếp tục là những yếu tố khiến lãi suất duy trì ở mặt bằng tương đối cao.

Huyền Anh